neoliberalizm va ijtimoiy bozor xo`jaligi

DOC 12 sahifa 74,5 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 74,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

neoliberalizm va ijtimoiy bozor xo`jaligi reja: 1. neoliberalizm kontseptsiyasi 2. v.oyken “iqtisodiy tizim” tiplari to`g`risida 3. ijtimoiy bozor xo`jaligi kontseptsiyasi 4. l. erxardning iqtisodiy islohotlari neoliberalizm xx asrning 30 yillari keynschilikdan farqli ravishda iqtisodiyotni davlat tartiblashiga bo`lgan muammolarga mustaqil qarash tizimi sifatida kelib chiqdi. neoliberalizm erkin raqobat, shaxsiy manfaatlardan kelib chiqqan yakka faoliyat ustunligi g`oyasiga asoslangan nazariya. yakka iqtisodiy faoliyatga bo`lgan davlat aralashuvi cheklangan bo`lishi kerak. agar keynschilik davlatning iqtisodiyotga faol aralashuv chora-tadbirlarini qo`llab-quvvatlasa, neoliberalizm esa davlatning passiv tartiblashi tarafdori hisoblanadi. neoliberalizm kontseptsiyasi iqtisodiy fandagi zamonaviy oqimlarning biri sifatida neoliberalizmning kelib chiqishi a. smit va d. rikardo asarlarida shakllangan liberalizm iqtisodiy siyosatidan boshlanadi. liberalizmning asosiy belgilari erkin raqobat davrida tovarli iqtisodiyot xususiyatlarini aks ettirgan. liberalizm iqtisodiy siyosat sifatida erkin tadbirkorlik tizimini xo`jalikni tashkil etishning ancha qulay shakli deb qaragan. erkin bozor mexanizmi iqtisodiy resurslarni optimal taqsimlash va foydalanishni ta’minlaydigan yagona regulyator hisoblangan, davlat esa, ba’zi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solib turuvchi …

2 / 12

asining asosiy printsiplari ishlab chiqildi va ularning amaliyotda amal qilishi ko`rsatib berildi, neoliberalizm oqimi va maktabi shakllantirildi va shuningdek mazkur kontseptsiyaning mohiyati va mazmuni to`g`risida bir butun tushunchalar yaratildi. shunday qilib, neoliberalizm – bu erkin raqobat mexanizmi bilan davlatning iqtisodiyotni tartiblab turishini birga qo`shib olib borish zarurligini asoslab berishga qaratilgan iqtisodiy nazariya va xo`jalik amaliyotidagi zamonaviy yo`nalishlardan biri hisoblanadi. neoliberalizm: xususiyati va asosiy belgilari neoliberalizm, bozor munosabatlari tizimi xo`jalik yuritishning ancha samarali shakli ekanligi, u iqtisodiy rivojlanish va o`sish uchun eng qulay shart-sharoit yaratib berishi to`g`risidagi qoidaga asoslanadi. neoliberallar iqtisodiyotni erkinlashtirish, bahoning erkin shakllanish printsiplaridan, iqtisodiyotda xususiy mulkning va nodavlat xo`jalik tuzilmalarining etakchilik rolidan foydalanish tarafdori hisoblanadi. bunda ular davlatning iqtisodiyotni tartiblashdagi rolini futbolni boshqarib turadigan, lekin o`yinda ishtirok etishga haqi bo`lmagan hakamga o`xshatadi. iqtisodiyotni davlat tartiblashining neoliberal kontseptsiyasi vakillari l. erxardning – “mumkin bo`lgan barcha joyda – raqobat, qayerda zarur bo`lsa o`sha yerda - tartiblash” qoidasiga amal qilgan holda, …

3 / 12

yo`lidagi to`siq deb e’lon qiladi va iqtisodiyotdagi monopol moyillik bilan kurashning zarurligini asoslab beradi; · o`zini keyinschilik va xo`jalik xayotiga faol aralashuv printsipiga asoslangan totalitarizmga qarshi raqib deb hisoblaydi. xx asrning 30-yillardayoq erkin raqobat tizimini cheklovchi iqtisodiyotni davlat tartiblashining keynschilik g`oyalariga qarshi, davlatning iqtisodiyotga aralashuvining muqobil neoliberal chora-tadbrlari turli mamlakatlarda ishlab chiqarila boshladi. hozirgi zamon sharoitida “neoliberallar” nomi bilan atiluvchi bir qancha maktablar amal qiladi. unga chikago (m. fridman), london (f. xayek), frayburg (v. oyken, l. erxard) maktablarini kiritish mumkin. “ordoliberalizm” nima? ikkinchi jahon urishidan keyin neoliberalizm g`oyalari eng avval g`arbiy germaniya amaliyotida muvoffaqiyatli qo`llanila boshladi. bu yerda 1948 yildan neoliberalizm bonning rasmiy doktrinasiga aylandi. o`sha yili oykenning muharrirligi ositida xo`jalik va ijtimoiy tuzum to`g`risidagi neoliberallarning yillik jurnalining birinchi soni “ordo” nomi bilan chop etildi. v.oyken ishlatgan “ordo” so`zi “tabiiy tuzum ... erkin bozor xo`jaligi” tushunchasini bildiradi. germaniyada neoliberalizm doktrinasi “oyken maktabi” ta’sirida xatto “ordoliberalizm” deb atali boshladi. ordoliberal kontseptsiyasi …

4 / 12

ratib ko`rsatadi. bu shakllar ideal yoki sof xo`jalik tiplari hisoblanadi va boshqaruv uslublari bo`yicha bir biridan farq qiladi. birinchi xo`jalik tipida buyruq berishga, o`z hukmini o`tkazishga hech kimning haqi yo`q. ikkinchisida – barcha qarorlar yuqoridan qabul qilinadi, demak o`z-o`zidan yuzagi kelish holatlari bo`lmaydi. oykenning keyinchalik qayd qilishicha, real voqelikda bunday ideal xo`jalik tiplar amal qilmaydi. shuning uchun “xo`jalikning ideal tipi” tushunchasi bilan birga, u iqtisodiy hayotda doimo amal qiladigan “xo`jalikning real tipi” tushunchasini kiritadi. lekin har xil iqtisodiy tizim xo`jalikning ideal tipiga intiladi. bu yerda xo`jalik tiplari nima bilan aniqlanadi degan savol tug`iladi. buning sababi, oykennnig fikricha, mamlakatning milliy-mintaqaviy xususiyatlariga, ya’ni an’ana, urf-odat, ahloq, din, madaniyat darajasi, odamlar ongining shakllanishi va shu kabilardan kelib chiqadi. boshqacha aytganda xo`jalik tiplari xalqning o`z tanloviga bog`liq. oykenning fikriga ko`ra, ibtidoi jamoa, quldorlik, feodal yer egaligi, totalitar davlatlar, shu jumladan sotsialistik iqtisodiyot markazdan boshqariladigan xo`jalikka intiladi. xalq qancha madaniyatlashgan bo`lsa, u shuncha markazlashtirilmagan iqtisodiyotni …

5 / 12

larning nuqtai nazariga ko`ra, davlat – bu futbol hakami, neoklassiklar esa davlatni hakamsiz ko`cha futbol komandasiga o`xshatadi. neoliberal yo`nalish keynschilik va neoklassik yo`nalish bilan o`xshashlik tomoni bo`lsada, ulardan farq qiladi. neoliberalizm – iqtisodiyotni tartiblash variantlaridan biri, ammo keynschilikka nisbatan tabiiy bozor mexanizmini ko`proq qo`llab-quvvatlaydi. neoliberallar fikriga ko`ra, ular iqtisodiy tizimni tanlash to`g`risidagi ta’limotni shakllantirdi. agar neoklassiklar sotsialistik tizimni ko`zi bog`langan, ertami-kechmi o`raga qo`lab tushadigan tizim sifatida tarixning qisqa muddatli xatosi deb hisoblangan bo`lsalar, neoliberallar esa, markaziy-boshqaruv xo`jaligini iqtisodiyotning tabiiy varianti deb hisoblaydi. u (iqtisodiyot) istibod tartibodidan kelib chiqqan-ku (rossiyada – podshoh, sharq xalqlarida – xon v b.). shuning uchun, neoliberallar fikriga ko`ra, markaziy-boshqaruv xo`jaligi tarixning xatosi hisoblanmaydi, balki uzoq tarixga ega, o`zida erkin tadbirkorlik unsurlarini, albatta, mujassamlashtiruvchi qonuniyatli jarayon hisoblanadi. ijtimoiy bozor xo`jaligi kontseptsiyasi “ijtimoiy bozor xo`jaligi” atamasini birinchi bor kyoln universiteti qoshidagi iqtisodiy siyosat instituti direktori alfred myuller-armak o`zining “iqtisodiyotni tartiblash va bozor xo`jaligi” (1947 y.) asarida ishlatgan. myuller-armak …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"neoliberalizm va ijtimoiy bozor xo`jaligi" haqida

neoliberalizm va ijtimoiy bozor xo`jaligi reja: 1. neoliberalizm kontseptsiyasi 2. v.oyken “iqtisodiy tizim” tiplari to`g`risida 3. ijtimoiy bozor xo`jaligi kontseptsiyasi 4. l. erxardning iqtisodiy islohotlari neoliberalizm xx asrning 30 yillari keynschilikdan farqli ravishda iqtisodiyotni davlat tartiblashiga bo`lgan muammolarga mustaqil qarash tizimi sifatida kelib chiqdi. neoliberalizm erkin raqobat, shaxsiy manfaatlardan kelib chiqqan yakka faoliyat ustunligi g`oyasiga asoslangan nazariya. yakka iqtisodiy faoliyatga bo`lgan davlat aralashuvi cheklangan bo`lishi kerak. agar keynschilik davlatning iqtisodiyotga faol aralashuv chora-tadbirlarini qo`llab-quvvatlasa, neoliberalizm esa davlatning passiv tartiblashi tarafdori hisoblanadi. neoliberalizm kontseptsiyasi iqtisodiy fandagi zamona...

Bu fayl DOC formatida 12 sahifadan iborat (74,5 KB). "neoliberalizm va ijtimoiy bozor xo`jaligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: neoliberalizm va ijtimoiy bozor… DOC 12 sahifa Bepul yuklash Telegram