ilko'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri

PPTX 15 pages 1.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

falsafaning rivojlanish bosqichlari (uyg'onish davri falsafasi)16-17 asrlar ilk o'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri 1 reja: falsafaning asosiy funksiyalari dunyoqarashni shakllantirish funksiyasi xvi-xvii asrlar – 1 ilmiy inqilob davri bo‘lib xix asr oxiri xx asrning 70 yillar fani 4. xx asrning 70 yillarida fan rivojlanishida yangi bosqich boshlanadi 5. fan va falsafaning mutanosibligi 2 dunyoni falsafiy idrok etishning o‘ziga xos xususiyati, dunyoni bilish, sezish, ko‘rish va tushunishning butunlay yangi sohasi – falsafa vujudga kelishida namoyon bo‘ladi. darhaqiqat falsafa – bu nafaqat u yoki bu odam dunyoqarashining shakli, balki ijtimoiy ong shakli, odamlar borlig‘i va bilishining umumiy tamoyillari, ularning dunyoga munosabati aks etuvchi, tabiat, jamiyat, tafakkurning eng umumiy qonunlari kashf etiluvchi va ta’riflanuvchi ma’naviy faoliyatdir. ya’ni bu dunyoga va insonning undagi o‘rniga nisbatan qarashlarning umumiy tizimidir. bunday qarashlar zamirini savollar va insonning ularga javob topish istagi yotuvchi oqilona yo‘l bilan olingan bilimlar majmuini tashkil etadi. 3 agar mifologiya va dinda …

2 / 15

o‘lgan hamma narsa falsafaning predmetidir. shu munosabat bilan u yoki bu odamning falsafiy qarashlari haqida va hatto uning falsafasi to‘g‘risida so‘z yuritish mutlaqo o‘rinli bo‘ladi va bunga biz kundalik hayotda tez-tez duch kelamiz. boshqacha aytganda, muayyan obyekt haqida muayyan tasavvur hosil qilish maqsadida savol berishga asos bo‘lishi mumkin bo‘lgan hamma narsa falsafaning predmetidir. shu munosabat bilan u yoki bu odamning falsafiy qarashlari haqida va hatto uning falsafasi to‘g‘risida so‘z yuritish mutlaqo o‘rinli bo‘ladi va bunga biz kundalik hayotda tez-tez duch kelamiz. falsafiy muammolar mohiyatini tushunib yetish, ularning eng muhimlarini aniqlash va nihoyat, falsafiy bilimlar bilan oshno bo‘lish – ko‘rsatilgan bo‘limlarni sinchiklab o‘rganish, bunda ularga yaxlit bir butunning tarkibiy qismlari sifatida yondashish demakdir. pirovardda biz falsafaning o‘ziga xos tili, o‘z yondashuvlari va metodlari, nihoyat, tabiat, jamiyat va tafakkurga oid eng muhim aloqalar, xossalar va qonunlarni o‘zida aks ettiruvchi umumiy tushunchalar – kategoriyalar tizimi vujudga kelganining guvohi bo‘lamiz. falsafada ko‘rib chiqilgan mavzular …

3 / 15

elishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. qadimgi sharq va g‘arbda shakllangan falsafa insoniyatning ilm, fan, ma'naviy taraqqiyotining debochasi hisoblanadi. ularning rivojlanishi, o‘ziga xosligi va betakrorligidan qat'iy nazar, ayrim umumiy qonuniyatlarga ega. sharqda ham, g‘arbda ham ijtimoiy ongning dastlabki shakli sifatidagi mifologiya negizida vujudga kelgan. mifologiya inson o‘zini atrof muhitdan ajratishga va hodisalarni tabiiy sabablarga muvofiq tushuntirishga qodir emasligi bilan tavsiflanadi. hindistonda falsafaning vujudga kelishi taxminan uning hududida quldorlik davlatlari shakllana boshlagan miloddan avvalgi i ming yillikda yuz bergan. yunonistonda antik falsafa miloddan avvalgi vii-vi asrlar chegarasida shahar-davlatlar («polislar»)da avval kichik osiyoning g‘arbiy qirg‘og‘ida (ioniyada), so‘ngra – sitsiliya orolining yunonlar yashaydigan shaharlarida va nihoyat, yunonistonda – afinada (miloddan avvalgi v asr) paydo bo‘lgan. xitoyda falsafa jamiyatning sinfiy tabaqalanish jarayoni boshlangan, chunonchi: jamoalar kasodga uchrab, yangi yer mulkdorlari va shahar boylarining iqtisodiy va siyosiy qudrati osha boshlagan miloddan avvalgi vi-v asrlarda vujudga kelgan. qadimgi markaziy osiyoda falsafaning vujudga kelishi va rivojlanishi ham sinfiy …

4 / 15

yandalari orasida markaziy osiyolik mashhur faylasuf, qomuschi-olim, yaqin va o‘rta sharqda aristotelizm asoschilaridan biri forobiy, buyuk faylasuf va tabib ibn sino (avitsenna), atoqli astronom, matematik, shoir va mutafakkir umar xayyom, tabib va faylasuf ibn rushd (averroes) bor. abu nasr muhammad ibn tarxon al forobiy (870-950, asarlari: kitob-ul xuruf, fozil odamlar shahri, ehsoul ulum, siyosat falsafasi, fuqarolik siyosati) falsafa va tabiiy fanlar tarixiga oid yuzga yaqin asar muallifidir. u fanlar bilish vositalari ekanligidan kelib chiqqan. bunda mutafakkir nazariy (mantiq, falsafa, tabiiy fanlar) va amaliy (axloq, siyosat) fanlarni farqlagan. aynan falsafa insonga borliqning mohiyatini tushunish imkonini beradi. borliq «yagona» va ayni vaqtda «ko‘p»dir. borliqning mazkur holati emanatsiya, ya'ni «yagona» muhitdan borliqning turli muhitlari kelib chiqishi mahsulidir. forobiy asarlarida dunyo bir-biriga kiruvchi to‘qqiz gumbaz ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. bu gumbazlarda ularning yer atrofida aylanishi sababi hisoblangan jonlar yashaydi. gumbazlar o‘z harakatini dastlabki turtkidan boshlagan. forobiy dunyoning rang-barangligini tushuntirish uchun aristotelning shakl va materiya haqidagi …

5 / 15

ilko'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilko'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri"

falsafaning rivojlanish bosqichlari (uyg'onish davri falsafasi)16-17 asrlar ilk o'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri 1 reja: falsafaning asosiy funksiyalari dunyoqarashni shakllantirish funksiyasi xvi-xvii asrlar – 1 ilmiy inqilob davri bo‘lib xix asr oxiri xx asrning 70 yillar fani 4. xx asrning 70 yillarida fan rivojlanishida yangi bosqich boshlanadi 5. fan va falsafaning mutanosibligi 2 dunyoni falsafiy idrok etishning o‘ziga xos xususiyati, dunyoni bilish, sezish, ko‘rish va tushunishning butunlay yangi sohasi – falsafa vujudga kelishida namoyon bo‘ladi. darhaqiqat falsafa – bu nafaqat u yoki bu odam dunyoqarashining shakli, balki ijtimoiy ong shakli, odamlar borlig‘i va bilishining umumiy tamoyillari, ularning dunyoga munosabati aks etuvchi, tabiat, jamiyat, tafakkurning eng u...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "ilko'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri", click the Telegram button on the left.

Tags: ilko'rta asr sharq falsafasi va… PPTX 15 pages Free download Telegram