o'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri falsafasi

PDF 11 pages 726.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 726.4 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o'rta asr sharq falsafasi va uyg;onish davri falsafasi baj reja: • 1. ilk o‘rta asr sharq falsafasi 2. sharq panteizmi va peripatetizmi. 3.uyg'onish davri falsafasi ilk o‘rta asr sharq falsafasi • falsafa tarixi sohasida ilk o‘rta asr sharq falsafasi deganda ix-xi asrlar musulmon fani va madaniyati tarixida katta yutuqlar va muhim ilmiy kashfiyotlar davri tushuniladi. bu davrni ba’zi tadqiqotchilar sharq fani va madaniyatining uyg‘onish davri yoki “oltin davri” deb e’tirof etadilar. o‘sha davrda arab xalifaligi tarkibiga kirgan movarounnahr va xuroson mintaqasi yuz bergan madaniy-ma’rifiy yuksalishni ta’minlovchi va harakatlantiruvchi asosiy kuchlardan biri edi. bu xulosa, birinchi navbatda, bu ilmiy yuksalishda ishtirok etgan mutafakkirlarning asosiy qismi ushbu zamin farzandlari bo‘lgani bilan izohlanadi b u d av r d a a r a b l a r , ya h u d i y l a r , na s r o n i y l a r , f o r s …

2 / 11

borliqda aks etadi, degan ma’noni bildiradi parvardigorning o‘zi yaratgan olamda doimo hozir bo‘lishidir” –deb tahlil qiladi tasavvufshunos olim najmiddin komilov. bu ta’limotning asoschisi ibn arabiy bo‘lib, tasavvuf falsafasining shakllanishiga asos bo‘ldi. keyinchalik sharq panteizmi forobiy ijodida o‘zining eng mukammal ko‘rinishiga ega bo‘ldi. falsafada odamni tabiiy taraqqiyotning oliy ko‘rinishi, parvardigor yaratgan eng mukammal va mo‘‘tabar xilqat deb qarash mavjud. forobiy va ibn sino asarlarida bu tez-tez tilga olinadi. o'rta osiyodagi falsafiy qarashlar • markaziy osiyodagi falsafiy qarashlar turkiy yozuvlar, tangriga eʼtiqod qilish tamoyillarida va zardushtiylikning muqaddas kitobi avestodya oʻz ifodasini topgan. bundan tashqari, sharq xalqlarining tabiatning asosiy unsurlari yer, suv, havo va olovni eʼzozlash haqidagi naturfalsafiy qarashlari va gʻoyalari yaqin va oʻrta sharq mamlakatlariga keng yoyilib qadimgi misr, bobil, lidiya mamlakatlari xalklarining tafakkur tarziga singib ketgan. yunonistonning ilk falsafiy maktabi — milet maktabi ham oʻz gʻoyalarini sharkdan olganligi tadqiqotchilarga maʼlum. miloddan avvalgi 2—1-asrlarda marv, balx, termiz, sigʻnoq, samarkand, buxoro zaminini oʻziga …

3 / 11

lomatlari: tafakkurda va ilmu ijodda dogmatizm, jaholat va mutaassiblikni yorib oʻtib, insonni ulugʻlash, uning isteʼdodi, aqliyfikriy imkoniyatlarini yuzaga chiqarish; antik davr madaniyatiga qaytib, uni tiklash, boyitish; cherkov sxolastikasidan qutulib, adabiyot va sanʼatda dunyoviy goʻzallik, hayot taronalarini qizgʻin kuylash; inson erki, hurfikrlilik uchun kurashish. buning natijasi oʻlaroq, ijodiy qudrat va tafakkur kuchini namoyish etadigan ulugʻvor badiiy asarlar, salobatli binolar yaratildi, ilmfan rivojlandi. sharq uygʻonish davri vakillari oʻz xalklarining ked. madaniyat bilan birga, yunon vahind xalklari merosidan ham foqdalanishgan. yunon olimlarining asarlari 8—9- asrlarda arab tiliga tarjima qshshndi, sharxlandi. aflotun, arastuni sharq faylasuflari ham oʻz ustozlari deb hisoblashgan, plotin qarashlari ibn alarabiyga taʼsir etib, „vahdatul vujud“ falsafasiga turtki berdi. biroqyunonlar koʻp fikrlarni qad. osiyoliklardan olganlar. bu tarix qonuniyati; abu rayhon beruniyning „kitob attafhim li avoil sinoat attanjim“ asari qoʻlyozmasi (13-asr).yuksalishga shaylangan xalq oʻz madaniyati va oʻzigacha yaratilgan bashariy yutuqlarni oʻzlashtirib, yana yuksaklikka koʻtariladi. sharq uygʻonish davri keng koʻlamli: taʼlim va tahlil, madrasamaorif …

4 / 11

lar) hamda manzarali oʻsimliklar bilan bezatildi. asosiy yoʻl, qolgan yoʻlka va zinalar darvozaga yoʻnaltirilgan boʻlib, kompozitsiyaning tugal boʻlishini taʼminlagan. meʼmoriy nazariy masalalarga eʼtibor ortdi. bunyod etilayotgan binolarni ilmiy asoslashga intilish kuchayib, bir nechta ilmiy asarlar yaratildi. 16-asr oʻrtalaridan italiyada maxsus oʻquv yurtlari, akademiyalar tuzildi va ularda meʼmorlikka oid taʼlim berilishi muhim voqea boʻldi. bu esa yevropa meʼmorligining keyingi taraqqiyotiga taʼsir koʻrsatdi, meʼmoriy klassitsizm tamoyillarining shakllanishida muhim rol oʻynadi. e'tiboringiz uchun rahmat tayyorladi : bunyod burhonov bi08 1-slayd: o'rta asr sharq falsafasi va uyg;onish davri falsafasi 2-slayd: reja: 3-slayd: ilk o‘rta asr sharq falsafasi 4-slayd: bu davrda arablar, yahudiylar, nasroniylar, forslar, movarounnahrlik va xurosonliklar tomonidan yahudiy, yunon, suryoniy fors, hind va boshqa tillardagi riyoziyot, falakiyot, mantiq, alkimyo, handasa, tarix, tibbiyot fanlariga oid madaniy, ilmiy- 5-slayd: sharq panteizmi va perepatizmi sharq panteizmi “vahdatul vujud” – yagona vujud birligi ta’limotidan vujudga kelgandir. ya’ni haqiqiy borliq – bu mutlaq zot, ya’ni olloh o‘zi yaratgan …

5 / 11

ʻzga koʻrinarli ishlar qilindi. bogʻpark meʼmorlik uslubi (bogʻ tuzish sanʼati) shakllandi. pastbalandlikka eg 11-slayd: e'tiboringiz uchun rahmat

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri falsafasi"

o'rta asr sharq falsafasi va uyg;onish davri falsafasi baj reja: • 1. ilk o‘rta asr sharq falsafasi 2. sharq panteizmi va peripatetizmi. 3.uyg'onish davri falsafasi ilk o‘rta asr sharq falsafasi • falsafa tarixi sohasida ilk o‘rta asr sharq falsafasi deganda ix-xi asrlar musulmon fani va madaniyati tarixida katta yutuqlar va muhim ilmiy kashfiyotlar davri tushuniladi. bu davrni ba’zi tadqiqotchilar sharq fani va madaniyatining uyg‘onish davri yoki “oltin davri” deb e’tirof etadilar. o‘sha davrda arab xalifaligi tarkibiga kirgan movarounnahr va xuroson mintaqasi yuz bergan madaniy-ma’rifiy yuksalishni ta’minlovchi va harakatlantiruvchi asosiy kuchlardan biri edi. bu xulosa, birinchi navbatda, bu ilmiy yuksalishda ishtirok etgan mutafakkirlarning asosiy qismi ushbu zamin farzandlari bo‘lgani...

This file contains 11 pages in PDF format (726.4 KB). To download "o'rta asr sharq falsafasi va uyg'onish davri falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'rta asr sharq falsafasi va uy… PDF 11 pages Free download Telegram