ilk oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri

DOCX 16 стр. 49,4 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 49,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

toshkent amaliy fanlar universiteti falsafa fanida refarat mavzu: ilk oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri bajardi: to‘laganova maxliyo toshkent-2024 reja: kirish. 1. ilk oʻrta asr sharq falsafasi 2. sharqda falsafaning kelib chiqishi va asosiy o'zgarishlar 3. uygʻonish davri 4. sharq falsafasi va uygʻonish davri o'rtasidagi bog'lanish xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish ilk oʻrta asrlar sharq falsafasi va uygʻonish davri insoniyat tarixidagi muhim davrlarni tashkil etadi. bu davrlar nafaqat diniy va madaniy o‘zgarishlarga, balki falsafiy fikrning rivojlanishiga ham zamin yaratdi. ilk oʻrta asrlarda sharqda, xususan, islom madaniyati doirasida paydo bo‘lgan falsafiy yo‘nalishlar, o‘zaro muloqot va bilim almashinuvi natijasida juda boy bir merosga ega bo‘ldi. uygʻonish davri esa, yevropada insoniyatning intellektual va madaniy taraqqiyotida yangi sahifalarni ochdi. bu davrda qiyosiy falsafiy yondoshuvlar, san’at va ilm-fan sohalarida ko‘plab yangilanishlar yuz berdi. uygʻonish davri o‘zida sharq falsafasining ta'sirini, uning g‘arb madaniyatiga ta’sirini ham o'z ichiga olgan. ilk oʻrta asrlar (v asrdan xi asrgacha) - …

2 / 16

i asrgacha) esa, evropa tarixida muhim o‘zgarishlar davrini ifodalaydi. bu davrda, insoniyat fikrining yangilanishi va individuallik g‘oyalarining rivojlanishi muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. uygʻonish davri faqatgina san'at va adabiyotda emas, balki falsafa va ilm-fanda ham yangilanishlarni olib keldi. bu davrda, insoniyat o‘zining ijodiy va bilim olish qobiliyatlariga bo‘lgan ishonchini qayta tikladi. uygʻonish davrining asosiy falsafiy yo‘nalishlari - humanizm va naturalizm, insonning tabiatdagi o‘rnini, insoniyat va tabiiy qonunlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni ta’kidlaydi. falsafiy fikrda o‘zgarishlar, diniy tafakkur va an'analardan uzoqlashishga olib keldi. bu davrda, yangi ilmiy nazariyalar va metodologiyalar ishlab chiqildi, natijada, tabiat fanlari, matematikalar va ijtimoiy fanlar rivojlana boshladi. ilk oʻrta asr va uygʻonish davrining falsafiy muhitini tushunish, ularning o‘zaro ta’sirini, taraqqiyotini va o‘zgarishlarini ko‘rsatishga yordam beradi. ushbu ikki davr o‘rtasidagi bog‘lanish, insoniyat fikrining rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan jarayonlarni ochib beradi. bu jarayonlar orqali, sharq va g‘arb falsafiy merosini o‘rganish, madaniy aloqalarni va ilmiy izlanishlarni anglash imkonini beradi. oʻrta asrlar falsafasi, …

3 / 16

oladi. 2. suﬁy falsafasi: · suﬁylar, ruhiy taraqqiyot va o‘z-o‘zini anglash masalalariga e'tibor berib, tasavvufiy g‘oyalarni rivojlantirdilar. ularning falsafasi, insonning ichki dunyosini va ilohiy bilimni anglashga qaratilgan. 3. mutakallimlar: · mutakallimlar, din va falsafani birlashtirib, mantiqiy fikr va dialektikani qo‘llab-quvvatladilar. ular diniy doktrinani asoslashda mantiqiy argumentlar ishlab chiqishga intildilar. ii. uygʻonish davriga ta’siri 1. ilmiy meros va tarjimalar: · oʻrta asrlar davrida islomiy muassasalarda (masalan, madrasalarda) yunon falsafasining asarlari o‘rganilib, o‘zbekchaga tarjima qilindi. bu jarayon, yevropada ilmiy fikrning yangilanishiga zamin yaratdi. · xususan, ibn rushdning "aristotel" ga oid izohlarini yevropa olimlari o‘rganib, o‘z falsafiy fikrlarini rivojlantirdilar. 2. gumanizm va yangi g‘oyalar: · oʻrta asrlarning falsafiy g‘oyalari, uygʻonish davrida gumanizmning rivojlanishiga ta'sir ko‘rsatdi. insonning qadr-qimmati, erkinligi va ijodkorligi kabi g‘oyalar, oʻrta asrlarda shakllangan falsafiy fikrlar asosida paydo bo‘ldi. · uygʻonish davrida, ilm-fan va san’atda yangilanishlar yuz berdi, bu esa oʻrta asrlarning falsafiy merosidan foydalanishga olib keldi. 3. diniy tafakkur va ilmiy …

4 / 16

holda rivojlandi. ushbu davrda, sharqda, xususan, arab xalifaligi va uning atrofida joylashgan mintaqalarda ko‘plab muhim falsafiy g‘oyalar va yo‘nalishlar paydo bo‘ldi. ilk oʻrta asr sharq falsafasi quyidagi asosiy xususiyatlarga ega: falsafaning kelib chiqishi va asosiy yo‘nalishlari 1. islom falsafasi: · islom dini kelishi bilan, yangi fikrlar va ta’limotlar rivojlandi. qur’on va hadislar asosida diniy va etik masalalar, ta’lim va bilimga bo‘lgan qiziqishlar ortdi. · islomiy mutafakkirlar (masalan, al-farobiy, ibn sino) yunon falsafasini o‘rganib, uni islomiy kontekstda rivojlantirdilar. ular aristotel, platon kabi yunon mutafakkirlarining asarlarini o‘z asarlarida muhokama qildilar. 2. suﬁy falsafasi: · suﬁylar, ruhiy tajribalar, o‘z-o‘zini anglash va ilohiy sevgiga e'tibor berish bilan mashhur bo‘ldilar. suﬁy falsafasi, insonning ichki dunyosini va ilohiy bilimni anglashga qaratilgan. · suﬁylar, mantiq va ilmiy nazariyalar o‘rniga, bevosita ruhiy tajribalarni va ilohiy his-tuyg‘ularni afzal ko‘rishdi. 3. mutakallimlar: · mutakallimlar, islomiy teologiya va mantiqiy fikr o‘rtasida muvozanat o‘rnatishga harakat qildilar. ular diniy doktrinani asoslashda mantiqiy argumentlar …

5 / 16

keng tarqaldi. 3. ibn rushd (1126–1198): · ibn rushd, yunon falsafasini islomiy tafakkur bilan bog‘lab, o‘z asarlarida mantiq va nazariyalarni tahlil qildi. uning "aristotelga izohlar" asari, yevropada falsafaning rivojlanishiga katta ta'sir ko‘rsatdi. ilm-fan va falsafa o‘rtasidagi munosabat · ilk oʻrta asr sharq falsafasi, ilm-fan va falsafa o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni kuchaytirdi. matematikadan tortib, astronomiya va tibbiyotgacha bo‘lgan ko‘plab ilmiy tadqiqotlar falsafiy fikrlar bilan boyitildi. · sharq mutafakkirlari, ilmiy metodlarni ishlab chiqishda va yangi nazariyalar yaratishda, falsafiy fikrlarni muhim manba sifatida qabul qildilar. ilk oʻrta asr sharq falsafasi, o‘zining boy tarixi, rivojlanish yo‘nalishlari va ilm-fan bilan aloqalari bilan ajralib turadi. islom dinining tarqalishi va yangi g‘oyalar, bu davrda shakllangan falsafiy fikrni mustahkamladi. sharq falsafasi, nafaqat sharq mintaqasida, balki g‘arb falsafasining rivojlanishida ham muhim rol o‘ynadi. 2. sharqda falsafaning kelib chiqishi va asosiy o'zgarishlar sharqda falsafaning kelib chiqishi va rivojlanishi, ko‘plab tarixiy, ijtimoiy va madaniy omillarga bog‘liq. ushbu jarayon, miloddan avvalgi davrlardan boshlab, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ilk oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri"

toshkent amaliy fanlar universiteti falsafa fanida refarat mavzu: ilk oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri bajardi: to‘laganova maxliyo toshkent-2024 reja: kirish. 1. ilk oʻrta asr sharq falsafasi 2. sharqda falsafaning kelib chiqishi va asosiy o'zgarishlar 3. uygʻonish davri 4. sharq falsafasi va uygʻonish davri o'rtasidagi bog'lanish xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish ilk oʻrta asrlar sharq falsafasi va uygʻonish davri insoniyat tarixidagi muhim davrlarni tashkil etadi. bu davrlar nafaqat diniy va madaniy o‘zgarishlarga, balki falsafiy fikrning rivojlanishiga ham zamin yaratdi. ilk oʻrta asrlarda sharqda, xususan, islom madaniyati doirasida paydo bo‘lgan falsafiy yo‘nalishlar, o‘zaro muloqot va bilim almashinuvi natijasida juda boy bir merosga ega bo‘ldi. uygʻonish davri e...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (49,4 КБ). Чтобы скачать "ilk oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ilk oʻrta asr sharq falsafasi v… DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram