oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri xususiyatlari

DOCX 14 pages 49.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.1 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

toshkent amaliy fanlar universiteti falsafa fanidan refarat mavzu: oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri xususiyatlari bajardi: xudoyqulova mushtariy tekshirdi: nuriddinov erkin zuxriddinovich toshkent-2024 reja: kirish. 1. oʻrta asr sharq falsafasining xususiyatlari 2. oʻrta asr sharq falsafasining asarlari 3. uygʻonish davri xususiyatlari 4. oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davrining ahamiyati xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri, insoniyat tarixida muhim burilish nuqtalaridan biri bo‘lib, bu davrlar ilm-fan, madaniyat va falsafa sohalarida o‘zaro ta’sirni kuchaytirgan. oʻrta asrlar (v-xv asrlar) davrida sharqda yuzaga kelgan falsafiy fikrlar, din va ilm-fan o‘rtasidagi aloqalarni o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, bu davrda mutafakkirlar asosan islomiy g‘oyalar va yunon falsafasi ta’sirida ishlaganlar. sharq falsafasi, o‘zida turli madaniyatlar va an’analarni mujassam etgan holda, ilm-fan, etika, metafizika va din sohalarida chuqur tahlillarni taqdim etgan. al-farobiy, ibn sina, va al-g'azzoliy kabi mashhur mutafakkirlar, falsafiy g‘oyalar orqali insoniyatning dunyoqarashini rivojlantirganlar. uygʻonish davri (xiv-xvii asrlar) esa, g'arbda ilm-fan va …

2 / 14

tasida qattiq ijtimoiy qatlamlar paydo bo‘ldi. ijtimoiy tengsizliklar va xususiy mulkchilik mavjud bo‘lib, odamlar o‘z hayotlarini boshqarish uchun ko‘p vaqt sarflashdi. · diniy ta'sir: xristianlik va islom dinlari o'z ta'sirini kuchaytirdi, ulardan biri ijtimoiy va siyosiy hayotda muhim rol o'ynadi. diniy institutlar, ayniqsa, cherkovlar va masjidlar, ilm-fan va madaniyatning rivojlanishida markaziy o‘rin egalladi. · ilm-fan va falsafa: oʻrta asrlarda ilmiy taraqqiyot sezilarli darajada cheklangan bo'lsa-da, sharq va g'arb falsafiy an'analari o'rtasida o'zaro ta'sir davom etdi. al-farobiy, ibn sina va al-g'azzoliy kabi mutafakkirlar, islom falsafasining o‘ziga xos jihatlarini ishlab chiqdilar. uygʻonish davri (xiv-xvii asrlar) uygʻonish davri — g'arbiy yevropada, ayniqsa, italiyada, xiv asrning o‘rtalaridan boshlangan madaniyat va ilm-fan taraqqiyotining yangi davridir. bu davrda insoniyat o‘ziga ishonchni qayta tikladi va yangi fikrlash tarzini shakllantirdi. uygʻonish davrining xususiyatlari: · humanizm: insonning qadr-qimmati va imkoniyatlariga e'tibor qaratildi. yozuvchi va san'atkorlar, insoniyatni markazga qo‘ygan asarlar yaratdilar. masalan, dante, petrarka, va botiçelli kabi shaxslar zamonining ijtimoiy …

3 / 14

idlash lozim. ularning o‘zaro aloqalari, keyingi zamonlarning rivojlanishida asosiy omil bo‘lib xizmat qilgan. 1. oʻrta asr sharq falsafasining xususiyatlari oʻrta asr sharq falsafasi, asosan, islomiy g‘oyalar va yunon falsafasining ta'siri ostida shakllangan. bu davr, ilm-fan, din va falsafa o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni o‘rganish, shuningdek, mavjud ijtimoiy va siyosiy tuzilmalarni tahlil qilish uchun muhim ahamiyatga ega. oʻrta asr sharq falsafasining asosiy xususiyatlari quyidagilar: 1. tarixiy kontekst · xilofat va ilmiy markazlar: islom xalifaligi, ix asrdan boshlab, ilm-fan va madaniyat markaziga aylandi. bag‘dod, damashq, qohira va boshqa shaharlar ilmiy faoliyatning markazi bo‘lib, musulmon olimlari yevropa va yunoniston ilmiy merosini o‘rganish va rivojlantirishga katta hissa qo‘shdilar. · falsafa va din: oʻrta asrlarda, din va falsafa o‘rtasidagi munosabatlar muhim ahamiyatga ega bo‘lib, diniy e'tiqodlar, falsafiy g‘oyalar orqali izohlanishga intildi. 2. asosiy falsafiy oqimlar · islom falsafasi: oʻrta asr sharq falsafasida islomiy g‘oyalar markaziy o‘rin egalladi. o‘zbekiston va turkiston kabi mintaqalarda paydo bo‘lgan mutafakkirlar, diniy e'tiqodlar …

4 / 14

aql va e'tiqod o‘rtasidagi munosabatlar muhim ahamiyatga ega bo‘lib, dinning falsafiy jihatlari ko‘plab tahlil qilindi. oʻrta asr falsafiy tafakkurida aqlning kuchi va cheklovlari tahlil qilindi. 4. falsafaning boshqa sohalar bilan aloqalari · ilm-fan: oʻrta asr sharq falsafasi, ilm-fan, matematikalar va tabiiy fanlar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, ko‘plab olimlar, falsafiy fikrlarni ilmiy tadqiqotlar bilan birlashtirdilar. · adabiyot va san'at: falsafa adabiyot va san'atga ham ta'sir ko‘rsatdi. oʻrta asr sharq adabiyotida, masalan, nizomiy, farididdin attor va boshqa adabiyot namoyandalari falsafiy g‘oyalarni o‘z asarlarida aks ettirdilar. 5. qiyosiy tahlil · sharq va g'arb o'rtasidagi aloqalar: oʻrta asr sharq falsafasi, g'arb falsafasining shakllanishiga ta'sir ko‘rsatdi. sharq mutafakkirlari, yunon falsafasining merosini o‘zlashtirib, yangi g‘oyalar va tushunchalarni rivojlantirdilar. oʻrta asr sharq falsafasi, din, ilm-fan va ijtimoiy hayot o‘rtasidagi murakkab va o‘zaro bog‘liq aloqalarni o‘rganish orqali, insoniyat fikrining taraqqiyotida muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. bu davrning mutafakkirlari, ularning g‘oyalari va asarlari, zamonaviy falsafiy fikr va ilmiy metodologiyaning rivojlanishiga …

5 / 14

u asar, falsafaning turli sohalarini, jumladan, mantiq, tabiiy fanlar, matematika, metafizika va etika bilan bog‘liq masalalarni qamrab oladi. ibn sina ilm-fan va falsafani birlashtirishga harakat qiladi. · “nafaslar” (kitab al-nafs): ushbu asar ruhshunoslik va psixologiya sohasidagi ilk asarlardan biridir. ibn sina ruhning tabiati va uning inson hayotidagi o‘rni haqida fikrlarini bayon etadi. 3. al-g'azzoliy · “ihyo ulum ad-din”: ushbu asar, diniy hayot va falsafa o‘rtasidagi aloqalarni o‘rganadi. al-g'azzoliy, din va ilm-fan o‘rtasidagi nizolarni hal qilishga harakat qiladi. asar, axloqiy va etika masalalariga ham e'tibor qaratadi. · “tahafut al-falasifa” (falsafachilarning mantiqiy masalalari): bu asarda al-g'azzoliy, falsafiy fikrlar va diniy aqidalar o‘rtasidagi ziddiyatlarni tahlil qiladi. u islomiy aqidalarga muvofiq bo‘lmagan falsafiy g‘oyalarni tanqid qiladi. 4. ibn rushd (averroes) · “tafsir al-shifa”: ibn rushd, ibn sinaning “shifo kitobi”ni izohlaydi va o‘zining falsafiy g‘oyalarini rivojlantiradi. u, ilm-fan va din o‘rtasidagi aloqani qayta tiklashga harakat qiladi. · “boshqaruv haqida” (kitab al-aqdam): ushbu asarda ibn rushd, …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri xususiyatlari"

toshkent amaliy fanlar universiteti falsafa fanidan refarat mavzu: oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri xususiyatlari bajardi: xudoyqulova mushtariy tekshirdi: nuriddinov erkin zuxriddinovich toshkent-2024 reja: kirish. 1. oʻrta asr sharq falsafasining xususiyatlari 2. oʻrta asr sharq falsafasining asarlari 3. uygʻonish davri xususiyatlari 4. oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davrining ahamiyati xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri, insoniyat tarixida muhim burilish nuqtalaridan biri bo‘lib, bu davrlar ilm-fan, madaniyat va falsafa sohalarida o‘zaro ta’sirni kuchaytirgan. oʻrta asrlar (v-xv asrlar) davrida sharqda yuzaga kelgan falsafiy fikrlar, din va ilm-fan o‘rtasidagi aloqalarni o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, bu davrda muta...

This file contains 14 pages in DOCX format (49.1 KB). To download "oʻrta asr sharq falsafasi va uygʻonish davri xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻrta asr sharq falsafasi va uy… DOCX 14 pages Free download Telegram