firma nazariyasi

PPTX 22 pages 1.6 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

firma nazariyasi.asosiy firma tomonidan qabul qilingan qaror reja 1. â«printsipalâ» bilan â«agentâ» oârtaidagi oâzaro munosabatlar muommosi 3. firmaning ichki tuzilshi 4. firmalar tipologiyasi 5. firmalarning asosiy xillari 2. â«printsipal-agentâ» muammolarini hal etish variantlari 1. â«prinsipalâ» bilan â«agentâ» oârtasidagi oâzaro munosabatlar muammosi â«agentâ»ni nazorat qilish zarurati va nazoratni amalga oshirishni istamaslik oârtasidagi tanlovdan iborat boâlgan â«prinsipalâ» muammaviy holatini oâyinlar nazariyasidan quyidagi model yordamida koârish mumkin. ð¢ð°ñðºð¸ð»ð¾ñ ñð°ñðºð¸ð±ð¸ð³ð° ðºð¸ññð²ñð¸ â«ð°ð³ðµð½ñð»ð°ñâ» ñð¾ð½ð¸ð½ð¸ð½ð³ ññð¸ñð¸, ð°ð³ðµð½ñð»ð°ñ ò³ð°ñð°ðºð°ñð¸ ñññð¸ð´ð°ð½ ð½ð°ð·ð¾ñð°ñ òð¸ð»ð¸ñ ñññð½ ñð°ð»ð°ð± ññð¸ð»ð°ð´ð¸ð³ð°ð½ â«ð¿ñð¸ð½ñð¸ð¿ð°ð»â» ñ ð°ñð°ð¶ð°ñð»ð°ñð¸ð½ð¸ð½ð³ ð¾ñð¸ñð¸ð½ð¸ ð±ðµð»ð³ð¸ð»ð°ð± ð±ðµñð°ð´ð¸. tashkilot tarkibiga kiruvchi â«agentlarâ» sonining oâsishi, agentlar harakati ustidan nazorat qilish uchun talab etiladigan â«prinsipalâ» xarajatlarining oshishini belgilab beradi. tashkilot ichida axborot asimmetriyasining paydo boâlishi sabablarini aniqlash uchun, institutsional tizim sifatida buyruqbozlik tizimini tadqiq qilgan fridrix fon xayekning isbotlarini eslaymiz. yaâni hech qanday oâylangan markaz (yaâni â«prinsipalâ») hamma vaqt barcha hodisalardan xabardor boâlib turishga va ushbu axborotni manfaatdor tomonlarning hukmiga tezkor havola etishga qodir emas xayek …

2 / 22

muvozanatga erishish mumkin va narx toâliq axborotni oâzida mujassamlantiradi. demak, tashkilotning rivoj-lanishiga qarab aylanadigan axborotning murakkablashuvi va ixtisoslashuvi yuz beradi. lekin ular samaradorlik boâyicha narx-navo mexanizmi bilan taqqoslanadigan axborot aylanishi tizimining barpo etilishi bilan kuzatilmaydi. noyob axborotga ega boâlgan tashkilot ishtirokchilari - â«agentlarâ» uni tarqatish-dan va uni buzilmagan tarzda â«prinsipalâ»ga uzatilishidan manfaatdor emaslar. haqiqatdan ham axborot asimmetriyasi â«agentlarâ»ning opportunistik xatti-harakat-lari uchun zamin yaratadi â ularning oâz foydaliligini koâpaytirishga urinishlari, ular tomonidan yollash toâgârisidagi shartnoma tuzilishida qabul qilingan majburiyatlarga qaramasdan, foydalilikning qandaydir qatâiy belgilangan darajasi bilan qondiriladi. tashkilot ichida qaror qabul qilish jarayoni ularning har birida sifat jihatdan yangi axborot paydo boâladigan koâplab bosqichlarni oâz ichiga oladi. buning ustiga, ushbu sifat jihatdan yangi axborotga faqat uni olish va unga ishlov berishda bevosita ishtirok etuvchi tashkilot aâzolari ega boâladi. â«prinsipal-agentâ» muammosi â â«agentâ»ning â«prinsipalâ» topshirigâi va koârsatmasini bajarishda uning nayrang qilish xavfi hisoblanadi. nayrang qilish axborot asimmetriyasi va â«agentâ» faoliyati ustidan nazorat …

3 / 22

â«prinsipalâ» belgilagan (masalan, ishlab chiqarish) darajasiga erishilishi, balki qolgan â«agentlarâ»ga nisbatan eng yuqori darajaga erishilishi (qoâshimcha ravishda) ragâbatlantiriladi. â«agentlarâ» raqobati gâoyasi bir-birining harakatlari ustidan oâzaro nazorat qilish uchun â«agentlarâ»ning oâzlaridan foydalanish imkonini beradi. â«agentâ»ning opportunistik xatti-harakatini cheklashga yoânaltirilgan ragâbatlar tizimini qidirish bilan optimal shartnoma nazariyasi, yoki, â«prinsipal-agentâ» nazariyasi shugâullanadi. koâpincha ushbu muammoni hal etishning quyidagi variantlari koârsatiladi. 1 â«agentlarâ» raqobat. â«prinsipal-agentâ» muammosini hal etishning birinchi varianti agentlar oârtasidagi raqobatni kuchaytirishni talab qiladi. bunga, masalan, yollanma xodimlarning firmaning foydasida ishtirok etishining turli shakllari, shu jumladan aksiyadorlik korxonasining kapitalida ishtirok etish kiradi. aqshda koâp yillardan buyon esop dasturi amal qilmoqda, unga koâra 10 foizdan ortiq sanoat korxonalarining xodimlari oâz korxonasi aksiyalarini xarid qilishda imtiyozlarga ega boâlishadi 2 â«agentâ»ning qoâshma faoliyat natijalarida ishtirok etishi. muammoni hal etishning ikkinchi varianti â«agentâ» tomonidan qatâiy belgilanmagan, balki firma faoliyatining natijalariga bogâliq boâlgan mukofotni toâlashni nazarda tutuvchi yollash haqidagi shartnomaning tuzilishidan iborat. â«prinsipalâ» vaqtincha â«tenglar ichida birinchiâ» …

4 / 22

sifatida. . ushbu qaror avvalgisidan shunisi bilan tubdan farq qiladiki, bunda nafaqat â«agentlarâ»ning faoliyatdan olinadigan daromadlarda ishtirok etishiga yoâl qoâyiladi, balki â«prinsipalâ» funksiyalarining oâzi â«agentlarâ» tomonidan navbati bilan bajarila boshlaydi. 3. firmaning ichki tuzilmasi prinsipal-agentâ» muammosi hal etilishi muqobil modellardagi tashkilotning ichki tuzilishi asosida yotadi. firma ichki tuzilishining quyidagi toârtta varianti keng tarqalgan: unitar (u-tizimli) xolding (x-tizumli) multidvizional (m-tizimi) aralash (a-tizimli). 1 unitar tuzilma - hukmronlik munosabatlarining eng yuqori darajada markazlashuvini nazarda tutadi. barcha asosiy qarorlar â«prinsipalâ» tomonidan qabul qilinadi, uning oâzi nazoratni ham amalga oshiradi. barcha asosiy qarorlar â«prinsipalâ» tomonidan qabul qilinadi, uning oâzi nazoratni ham amalga oshiradi. agar â«agentlarâ» faoliyatini nazorat qilish huquqi boshqalarga oâtkazilsa, u holda funksional belgi boâyicha â funksional boâlinmalar boshliqlariga: sotish boâlimi boshligâi, bosh muhandis, bosh buxgalter va h.k.ga beriladi. shunday qilib, funksional boâlinmalar rahbarlari bir vaqtning oâzida firma rahbariyatiga nisbatan â«agentlarâ», boâlib topshiriqlarning bevosita ijrochilariga nisbatan esa - â«prinsipalâ» hisoblanadi. 2 xolding tuzilmasi …

5 / 22

oâgâri raqobatni ham istisno etmaydi. taâkidlash lozimki, xolding boâlinmalari darajasida â«prinsipalâ» (bir vaqtning oâzida firma rahbariyati uchun â«agentâ» hisoblangan boâlinma boshligâi) va â«agentâ» oârtasidagi munosabatlarning unitar xilini ham uchratish mumkin. 3 multidivizional tuzilma â mahsulotning xili, savdo markasiga qarab yoki jugârofiy belgi boâyicha oâz xarajatini qoplash va oâzini oâzi moliyalash tamoyili asosida faoliyat koârsatuvchi yarim tobiy ishlab chiqarish boâlinmalarini tashkil etishni nazarda tutadi. multidivizional tuzilma. xx asrning eng ahamiyatli tashkiliy-boshqaruv innovatsiyasi boâlib 20-yillarda per dyupon (â«du pontâ» rahbari) va alfred sloun (â«general motorsâ» rahbari) tomonidan multidivizional tuzilmaning tashkil etilishi hisoblanadi. multidivizional tuzilma unitar va xolding tuzilmalarining oâziga xos sintezi hisoblanadi. haqiqatdan ham, unda (masalan, yangi mahsulot ishlab chiqarish toâgârisida) strategik qarorlarni qabul qilishning markazlashtirish tamoyili saqlanib qolgan va ayni paytda tezkor nazorat va boshqaruv markazlashmagan. 4 aralash tuzilma, agar boâlinmalardan biri huddi unitar korxonadagi kabi firma rahbariyati tomonidan toâliq nazorat qilinsa, ikkinchi boâlinma xoldingdagi kabi firma rahbariyatiga moliyaviy jihatdan qaram …

6 / 22

ladi. 4. firmalar tipologiyasi va ularning rivojlanish traektoriyasi firma ichki tuzilishi u yoki bu modellarining paydo boâlishi va tarqalishini faqat ularning â«prinsipal-agentâ» muammosini hal etishdagi qiyosiy samaradorligi bilan izohlab boâlmaydi. firmaning yangi ichki tuzilishini rivojlantirishga nisbatan ehtiyoj paydo boâlib, biroq bu amalga oshirilmay qoladigan holat boâlib turishi tabiiy firmaning ichki tuzilishini tahlil qilishda nafaqat transaksiya xarajatlari dinamikasini (birinchi navbatda monitoring xarajatlari va opportunizmni oldini olish), balki institutlar dinamikasidagi â«tarixiy shartlanganlik samarasiâ» kabi tashkiliy rivojlanishning undan avvalgi traektoriyaga bogâliqligini ham hisobga olish lozim. firmaning tashkiliy rivojlanishini tarkibiy oâzgarishlarning alohida traektoriyasi boâyicha harakat sifatida talqin etish mumkin. tashkiliy madaniyat â tashkilot aâzolari oârtasidagi oâzaro munosabatlarni tartibga soluvchi va ularning jamoaviy bilimlari va tajribasining ifodasi hisoblangan meâyorlar, qoidalar va anâanalar yigâindisi birinchidan, tashkilot doirasida institutsional darajada mafkura bajaradigan funksiyalarga oâxshash funksiyalar tashkiliy madaniyat hisoblanadi. har qanday tashkilotda: korxonada, kasaba uyushmasida yoki siyosiy partiyada umumiy tarkibiy qism â tashkiliy bilim mavjud. tashkiliy madaniyat, â«prinsipalâ» …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "firma nazariyasi"

firma nazariyasi.asosiy firma tomonidan qabul qilingan qaror reja 1. â«printsipalâ» bilan â«agentâ» oârtaidagi oâzaro munosabatlar muommosi 3. firmaning ichki tuzilshi 4. firmalar tipologiyasi 5. firmalarning asosiy xillari 2. â«printsipal-agentâ» muammolarini hal etish variantlari 1. â«prinsipalâ» bilan â«agentâ» oârtasidagi oâzaro munosabatlar muammosi â«agentâ»ni nazorat qilish zarurati va nazoratni amalga oshirishni istamaslik oârtasidagi tanlovdan iborat boâlgan â«prinsipalâ» muammaviy holatini oâyinlar nazariyasidan quyidagi model yordamida koârish mumkin. ð¢ð°ñðºð¸ð»ð¾ñ ñð°ñðºð¸ð±ð¸ð³ð° ðºð¸ññð²ñð¸ â«ð°ð³ðµð½ñð»ð°ñâ» ñð¾ð½ð¸ð½ð¸ð½ð³ ññð¸ñð¸, ð°ð³ðµð½ñð»ð°ñ ò³ð°ñð°ðºð°ñð¸ ñññð¸ð´ð°ð½ ð½ð°ð·ð¾ñð°ñ òð¸ð»ð¸ñ ñññð½ ñð°ð»ð°ð± ññð¸ð»ð°ð´ð¸ð³ð°ð...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "firma nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: firma nazariyasi PPTX 22 pages Free download Telegram