metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish 2-topshiriq

DOC 7 pages 159.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 159.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

“metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish” fandan № 2 t o p sh i r i q (amaliyot) 1 - jadval mavzu: metrologiyaning asosiy tushunchalari ishdan maqsad: asosiy tushuncha va ta’riflarni o‘rganish. adabiyotlar: 1. isaev r.i., karimova u.n., raxmonova g.s. «metrologiya standartlashtirish va sertifikatlashtirish» darslik. t:. «aloqachi», 2017, 697b. 2. toru yoshizava, handbook of optical metrology, 2008. vaqti 10 soat. toshshiriqni bajarish ketma ketligi i. nazariy savollarga javob berish. ii. amaliy topshiriqni bajaring. iii. hisobot tayyorlash. 19-variant 2 - jadval № variant nomeri nazariy savollar nomeri (i. nazariy savollar: dan olinadi) 19. № 19. 19, 81, 125 19.birliklarning ulushli va karrali qiymatlarini ifodalashda qo‘llaniladigan maxsus belgilarni ayting. katta va kichik o'lchamlarning nisbiy va ulushli birliklarini hosil qilish eng progressiv usul bo'lib, metrik tizimda qabul qilingan unli nisbatlar hisoblanadi. o’nli nisbatlar va ulushlar old qo'shimchalar qo'shish yo'li bilan hosil qilinadi. eslatma: daraja ko'rsatkichi faqat old qo'shimcha qo'shish tufayli oiinadigan kattalikka tegishli bo'iadi. masalan: …

2 / 7

l o'lchamli turli fizik kattaliklami qayta o'lchash uchun bir qiymatli o'lchov bloklari qo'llaniladi. bir nomli, turli o'lchamdagi qator kattaliklami qayta o'lchash uchun ko'p qiymatli o'lchov bloklaridan foydalaniladi (masalan, o'lchov chizg'ichlari, induktivlik variometri). ko'p qiymatli o'lchash vositalari maxsus tanlangan komplekt (masalan, qadoqtoshlar to'plami, uchli uzunlik o'lchoviari to'plami) ko'rinishida ham qo'llaniladi. o'lchovlarga standart namunalar va namuna moddalar ham kiradi. standart namuna - modda va materiallarning xossalarini (masalan, mexanik qattiqligi) yoki tarkibini tavsiflovchi kattaliklaming birligini qayta tiklash uchun o'lchovdir. namuna modda - tasdiqlangan spetsifikatsiyada ko'rsatilgan, tayyorlash texnologiyasi shartlariga rioya qilinganda tiklanadigan ma'lum xossalarga ega bo'lgan o'ta toza moddadan iborat o'lchovdir, masalan, toza gaz, taza metal!. namuna moddalar kimyoviy tahlillarni (miqdoriy) bajarish uchun o'ta qulaydir. masalan, toza oltin namunasining suyulish harorati 1064,43°c. unga taqqoslash orqali aynan o'xshash birikmalarning soflik darajasini aniqlash mumkin. kuzatuvchi idrok qilishi uchun qulay shakldagi o'lchov axboroti signalini (son qiymati) ishlab chiqaruvchi o'lchash vositasi o'lchov asbobi deyiladi. o’lchov asboblari analog va …

3 / 7

blar o'lchanayotgan kattalik qiymatlarini bir vaqtning o'zida ko'rsatadi hamda qayd etadi. integrallovchi asboblarda o'lchanayotgan kattalik vaqt bo'yicha yoki boshqa erkin o'zgaruvchi ko'rsatkich bo'yicha integrallanadi. lamlovchi asboblarda o'lchash ko'rsatkichlari turli kanallar bo'yicha unga keltirilgan ikki va undan ortiq kattalikning yig'indisi bilan funksional bog'liq bo'ladi. o'lchashga doir axborotni uzatish, o'zgartirish, qayta ishlash va saqlash uchun qulay bo'lgan, ammo kuzatuvchi o'z sezgi organlari bilan bevosita idrok qilishi mumkin bo'lmagan shakldagi signalni ishlab chiqaruvchi o'lchash vositasi o'lchash o'zgartkichi deb ataladi. 125. raqamli o‘lchash asboblari qanday afzallik va kamchiliklarga ega? raqamli asboblar. raqamli o’lchash asbobi deb, o’lchash borasida uzluksiz o’lchanayotgan kattalikning natijasi raqamli qayd etish qurilmasida yoki raqamlarni yozib boruvchi qurilmada diskret tarzda o’zgartirilib, indikasiyalanadigan asboblarga aytiladi. tavsiya etiladigan ma’lumotning qulayligi va aniqligi sababli raqamli o’lchash asboblarining chiqishidagi o’lchash informatsiyasining signali unga qayta ishlov berish uchun juda oson elektron hisoblash qurilmalariga kiritiladi. raqamli o’lchash asboblari analog o’lchash asboblariga nisbatan qator afzalliklarga ega. · yuqori aniqlik; …

4 / 7

amli asboblarning tuzilishi o’lchashda analog asboblarga qaraganda katta aniqlikka erishishga imkon beradi. shu bilan birga raqamli asboblar qo’llanganda o’qish xatoligi juda kam (oz) bo’ladi. ii. amaliy topshiriq 3 – jadval № 2 – jadvaldagi talabalarining variant nomerlari bajarilishi kerak bo’lgan amaliy topshiriqlar 1. № 11. № 13. № 15. № 17. № 19. 1-masala: yuqori o‘lchash chegarasi 15a bo‘lgan ampermetr shkalasining 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15 a nuqtalariga mos ravishda 3,01;5,03; 7,05; 9,20; 11,05; 13,89; 14,98 a to‘g‘i kelsa, asbobning aniqlik klassini toping. 2-masala: shkalali 0,5 graduirovka sinfli xk avtomatik potensiometri bilan termo e.yu.k ning bir marotabalik o‘lchovi o‘tkazildi. ko‘rsatkich belgisida turibdi. belgida turgan potensiometr bilan termo e.yu.k. o‘lchangandagi maksimal nisbiy xatolikni baholang. ishlash sharoiti normal xolatda nisbiy xatolik asbobning ko‘rsatkichi bilan bog‘liqmi? javoblar: vatiant №19 1-masala. ampermetr shkalasidagi har bir nuqta uchun asbobning aniqlik klassini hisoblash uchun, o'zaro farqli nuqtalar orasidagi qanchalik masofaga ega bo'lishi kerakligi hamda …

5 / 7

ing aniqlik klassi 3a bo'ladi. javoblar: vatiant №19 2-masala. maksimal nisbiy xatolikni hisoblash uchun, potensiometrning nisbiy xatolik (δp/p) qiymati kerak bo'ladi. potensiometrning nisbiy xatoligi (δp/p) quyidagi formuladan aniqlanadi: δp/p = δx/x * (k_eyuk / k_pot) bu yerda δx/x - maksimal nisbiy xatolik, k_eyuk - termo eyukning gradus birligi orqali o‘lchov qiymati bilan ko‘rsatkichning o‘zaro aloqasi, k_pot - potensiometr ko‘rsatkichining gradus birligi orqali potensiometrning takrorlanuvchi qiymati (katta va kichik o‘lchamlar orasidagi bir gradusli o‘zgarish) bilan ko‘rsatkichning o‘zaro aloqasi. shunday qilib, 550 gradus selsi bo‘lgan va 0.5 graduirovka sinfli xk avtomatik potensiometr bilan o‘lchov amalga oshirilgan termo eyukning o‘lchangan qiymati 550 gradus selsi bo‘lgani uchun δx/x=0 bo‘ladi. potensiometrning gradu 0.5 olsa ham, k_pot qiymati 0.5 dan katta bo‘lishi kerak. agar k_pot 0.6 (yoki 0.5 dan katta boshqa bir qiymat) bo‘lsa, potensiometrning nisbiy xatolik (δp/p) quyidagicha hisoblanadi: δp/p = 0 * (k_eyuk / 0.6) = 0 shunday qilib, normal holatda nisbiy xatolik asbobning …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish 2-topshiriq"

“metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish” fandan № 2 t o p sh i r i q (amaliyot) 1 - jadval mavzu: metrologiyaning asosiy tushunchalari ishdan maqsad: asosiy tushuncha va ta’riflarni o‘rganish. adabiyotlar: 1. isaev r.i., karimova u.n., raxmonova g.s. «metrologiya standartlashtirish va sertifikatlashtirish» darslik. t:. «aloqachi», 2017, 697b. 2. toru yoshizava, handbook of optical metrology, 2008. vaqti 10 soat. toshshiriqni bajarish ketma ketligi i. nazariy savollarga javob berish. ii. amaliy topshiriqni bajaring. iii. hisobot tayyorlash. 19-variant 2 - jadval № variant nomeri nazariy savollar nomeri (i. nazariy savollar: dan olinadi) 19. № 19. 19, 81, 125 19.birliklarning ulushli va karrali qiymatlarini ifodalashda qo‘llaniladigan maxsus belgilarni ayting. katta va kichi...

This file contains 7 pages in DOC format (159.0 KB). To download "metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish 2-topshiriq", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya, standartlashtirish… DOC 7 pages Free download Telegram