boshvaorqamiya

PPTX 27 pages 701.5 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 701.5 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

bosh va orqa miya pervlarining fizilogiyasi toshkent kimyo xalqaro universiteti samarqand filiali o‘qituvchi :ro‘ziyeva sohiba bajardi : bahromova jasmina bosh va orqa miya reja: 1. bosh miyaning tuzilishi 2. orqa miya 3. orqa miyaning taraqqiyoti 4. orqa miya pardalari mavzu: bosh va orqa miya bosh miya umumiy ma’lumotlar bosh miya (encephalon) uni o‘ragan pardalari bilan birga kallaning miya qismi ichida joylashgan. uning ustki yon yuzasi kalla qopqog‘i ichki yuzasiga mos ravishda gumbaz hosil qiladi. pastki yuzasi kallaning ichki asosidagi chuqurchalarga mos murakkab relefga ega. bosh miyaning og‘irligi katta odamlarda 1100 dan 2000 g gacha, o‘rtacha: erkaklarda 1394 , ayollarida 1245 g. bosh miya uch yirik qismdan: katta miya yarimsharlari, miyacha va miya so‘g‘onidan iborat. katta miya (cerebrum) markaziy nerv tizimining odamda kuchli taraqqiy etgan eng katta va faoliyat jihatidan ahamiyatga ega qismi. katta miyaning bo‘ylama yorig‘i (fissura longitudinalis cerebri) uni o‘ng va chap yarimsharlarga ajratadi. yarimsharlar o‘zaro qadoq tana (corpus …

2 / 27

ladi. hidlov uchburchagining orqa tomonida oldingi ilma-teshik modda (substantia perforata anterior) joylashib, bu teshiklar orqali miya ichiga arteriyalar kiradi. ilma-teshik modda oralig‘ida ko‘ruv nervi kesishmasi (chiasma opticum) joylashgan. u ko‘ruv nervi (n. orticus) ii juft bosh miya nervi tolalaridan hosil bo‘ladi. ko‘ruv nervi orqa tomonga ko‘ruv trakti (tractus opticus) bo‘lib davom etadi. ko‘ruv nervi kesishmasining orqa tomonida kulrang tepacha (tuber cinereum) yotadi. uning pastki qismi torayib quyg‘ichni (infundibulum) hosil qiladi. quyg‘ichning uchida ichki sekretsiya bezi gipofiz (hypophysis) turadi. kulrang tepachaning orqa tomonida oq sharsimon shakldagi ikkita oq so‘rg‘ichsimon tana (corpora mamillaria) bor. so‘rg‘ichsimon tananing ikki yon tomonida bo‘ylamasiga joylashgan ikkita yo‘g‘on oq to‘sinlar singari miya oyoqchalari joylashgan. ular o‘rtasida oyoqchalararo chuqurcha (fossa interpedincularis) bo‘lib, uning tubini orqa ilma-teshik modda (substantia perforata posterior) hosil qiladi. bu teshiklar orqali miya ichiga qon tomirlar kiradi. miya oyoqchalarining ichki yuzasidan iii juft bosh miya nervi ko‘zni harakatlantiruvchi nervning (n. oculomatorius) ildizi ko‘rinadi. miya oyoqchalarining …

3 / 27

izi chiqadi. undan chekkaroqda miyachaning o‘rta oyoqchasi bilan oliva o‘rtasidan ketma-ket joylashgan vii juft yuz nervi (n. facialis) va viii juft dahliz-chig‘anoq nervining (n. vestibulocochlearis) ildizsi chiqadi. uzunchoq miyaning olivasi orqasidagi egatdan birin-ketin ix juft til-yutqin nervi (n. glossophyngeus), x juft adashgan nerv (n. vagus) va xi juft qo‘shimcha nervning (n. accessorius) ildizlari chiqadi. xii juft bosh miyaning asosi va undan bosh miya nervlari ildizlarini chiqishi. 1-bulbus olfactorius; 2-tractus olfactorius; 3-substantia perforata anterior; 4-tuber cinereum; 5-tractus opticus; 6-corpora mamillaris; 7-gangl. trigeminale; 8-substantia perforata interpeduncularis (posterior); 9-pons; 10-cerebellum; 11-pyramis; 12-oliva; 13-nn.spinalis; 14-n.hypoglossus; 15- n.accessories; 16-n.vagus; 17-n. glossopharyndeus; 18-vestibulocochlearis; 19-n. facialis; 20-n.abducens; 21-n. trigeminus; 22-n.trochlearis; 23-n.oculomotorius; 24-n.opticus; 25-n. olfactorii. til osti nervining (n. hypoglossus) ildizi esa piramida bilan oliva o‘rtasidagi egatdan chiqadi. yangi tug‘ilgan chaqaloq bosh miyasi nisbatan katta bo‘lib, uning og‘irligi o‘rtacha og‘il bolalarda 390g, qiz bolalarda 355g bo‘ladi. to‘rt yoshgacha miya, bo‘yiga va balandligiga bir tekis o‘sib, uning og‘irligi bir …

4 / 27

ohasida yoki i juft orqa miya nervi ildizining yuqori chekkasida. yuqori chegarasi old yuzasida ko‘prikning pastki chekkasida bo‘lsa, orqa yuzasida miya hoshiyalariga to‘g‘ri keladi. uzunchoq miyaning yuqori qismlari kengayib piyozcha shaklini olgani uchun uni miya piyozchasi (bulbus cerebri) deb ham ataladi. uzunchoq miya eshituv va muvozanat a’zolari, hamda qon aylanish va nafas a’zolariga bog‘liq bo‘lgan jabra apparatlari bilan aloqada paydo bo‘ladi. shuning uchun unda muvozanat va harakatni muvofiqlashtirish, modda almashinuvini boshqaruvga aloqador bo‘lgan kulrang o‘zaklar joylashgan. uzunchoq miyaning uzunligi o‘rtacha 2,5 sm. unda oldingi, orqa va yon yuzalari tafovut qilinib, ular o‘zaro egatlar yordamida ajralib turadi. bu egatlar orqa miya egatlarining davomi bo‘lib, o‘sha nomlar bilan ataladi. uzunchoq miyaning ventral yuzasidagi oldingi o‘rta yoriqni (fissura mediana anterior) ikki tomonida bo‘rtib chiqqan piramidalar (pyramis medullae oblangatae) joylashgan. piramidalar harakatlantiruvchi nerv tolalaridan iborat bo‘lib, orqa miyaga o‘tish joyida qisman kesishib, piramidalar kesishmasini (decussatio pyramidum) hosil qiladi. kesishgan . uzunchoq miyaning kesmasi. 1-nucleus …

5 / 27

zasida orqa o‘rta egatni (sulcus mediana posterior) yon tomonlarida o‘zaro oraliq egat bilan bo‘lingan orqa miyaning nozik va ponasimon dastalari kengayib bo‘rtiqlar hosil qiladi. nozik dasta bo‘rtig‘i (tuberculum gracile) ichki, ponasimon dasta bo‘rtig‘i (tuberculum cuneatum) tashqi tomonda joylashadi. orqa yon egatdan (sulcus posterolateralis) ix, x, xi juft bosh miya nervlarining ildizi chiqadi. yon tizimchaning dorsal qismi ponasimon va nozik dastalardan chiqayotgan tolalar bilan qo‘shilib miyachaning pastki oyoqchasini (pedunculus cerebellaris inferior) hosil qiladi. uzunchoq miya kesmasida (123-rasm) u oq va kulrang moddalar to‘plamidan iborat bo‘ladi. kulrang moddada muvozanat va harakatni muvofiqlashtirish, modda almashinuvi boshqaruvga aloqador bo‘lgan kulrang o‘zaklar joylashgan. 1.yon tomonda joylashgan o‘ng va chap pastki oliva o‘zaklari (nuclei olivaris inferiores) miyachaning tishli o‘zagi bilan bog‘langan bo‘lib, odamda muvozanatni boshqaruvchi oraliq o‘zak hisoblanadi. 2.to‘r formatsiya (formatio retecularis) bir- biri bilan chalkashib to‘r hosil qilgan nerv tolalari va ular o‘rtasida yotgan nerv o‘zaklaridan iborat. 3.to‘rt juft (ix-xii) bosh miya nervlarining o‘zaklari. 4.adashgan …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshvaorqamiya"

bosh va orqa miya pervlarining fizilogiyasi toshkent kimyo xalqaro universiteti samarqand filiali o‘qituvchi :ro‘ziyeva sohiba bajardi : bahromova jasmina bosh va orqa miya reja: 1. bosh miyaning tuzilishi 2. orqa miya 3. orqa miyaning taraqqiyoti 4. orqa miya pardalari mavzu: bosh va orqa miya bosh miya umumiy ma’lumotlar bosh miya (encephalon) uni o‘ragan pardalari bilan birga kallaning miya qismi ichida joylashgan. uning ustki yon yuzasi kalla qopqog‘i ichki yuzasiga mos ravishda gumbaz hosil qiladi. pastki yuzasi kallaning ichki asosidagi chuqurchalarga mos murakkab relefga ega. bosh miyaning og‘irligi katta odamlarda 1100 dan 2000 g gacha, o‘rtacha: erkaklarda 1394 , ayollarida 1245 g. bosh miya uch yirik qismdan: katta miya yarimsharlari, miyacha va miya so‘g‘onidan iborat. katta miy...

This file contains 27 pages in PPTX format (701.5 KB). To download "boshvaorqamiya", click the Telegram button on the left.

Tags: boshvaorqamiya PPTX 27 pages Free download Telegram