xiv-xvi asrlarda movarounnaxrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji

PPTX 30 pages 2.5 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

prezentatsiya powerpoint xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 1.xiv - xvi asrlarda movarounnaxrda ta’lim-tarbiya va pedagogik fikr taraqqiyoti. 2.soxibqiron amir temurning ta’lim tarbiyaga oid fikrlari. 3.muhammad tarag’ay ulug’bek va zahiriddin muhammad bobur ning pedagogik qarashlari. 4.abdurahmon jomiyning ma’rifiy-tarbiyaviy qarashlari. “tuhfat-ul-ahror” asari 5.alisher navoiyning “hayrat ul-abror”, “mahbub ul-qulub” asarlari va ularda ilgari surilgan ma’naviy-axloqiy g’oyalar. allomaning maktab va madrasalar rivojiga qo’shgan hissasi. 6.jaloliddin davoniyning axloqiy qarashlari. “axloqi jaloliy” asari. husayn voiz koshifiyning axloqiy qarashlari. “futuvvatnomai sultoniy yoxud javonmardlik tariqati” asari. xiv - xvi asrlarda movarounnaxrda ta’lim-tarbiya va pedagogik fikr taraqqiyoti bu davr tarixi temuriylar hukmronligi davri tarixi bilan uzviy qo`shilib ketadi. bu davrda ta’lim - tarbiya,madaniyatimiz rivojiga katta hissa qo`shildi va ular hozirda ham o`z ahamiyatini saqlab kelmoqda. xiv asrning 50 yillarida amir temur siyosat maydoniga chiqdi. markazlashgan yirik feodal davlat …

2 / 30

peshvosi), "abulmansur" (zafarmand, g`alaba qozonuvchi) kabi unvonlar qo`shilib ulug`langan. 1411 yili 17 yoshli ulug`bek movorounnahr va turkistonning hokimi etib belgilanadi. uning tashabbusi bilan o`lkada ilm - fan, ayniqsa falakkiyot ilmi yuksala bordi. u riyoziyot fanini mukammal egallagan va ungacha hech kim unchalik tez va aniq hisoblay olmagan. u davlatning madaniy markazlaridan buxoro (1417), samarqand (1420) keyinchalik g`ijduvonda (1433) madrasalar qurdirdi. bu madrasalarda mashhur olimlar, ilohiyot ilmlaridan tashqari riyoziyot, xandasa, astronomiya, tibbiyot, tarix, geografiya, ilmi aruzdan dars berishgan. ulug`bek yoshlar ta’lim - tarbiyasiga katta e’tibor beradi. madrasalarda o`qitish tizimini jonlantiradi. o`qish muddati 15-20 yildan 8 yilga tushiradi. o`quvchilar bilan rasadxonada amaliy mashg`ulotlar o`tkazishni joriy etadi. zahiriddin muhammad bobur (1483-1530). o`zbek xalqining ilm va madaniyat xazinasiga o`lmas hissa qo`shgan mutafakkir olim, tarixchi, qonunshunos va lirik shoirdir. bobur ilm - fan. san’at,madaniyat va ularning sohalari bilan yaqindan tanishgan, uning ijodini asosan lirik she’rlar va adabiy - tarixiy asari - "boburnoma" bilan ko`zga tashlanadi. …

3 / 30

- kori, urf - odati, madaniyati, dini, adabiti, turmush tarzi haqida keng ma’lumotlar beriladi. buyuk mutafakkir alisher navoiy (1441 - 1501) fan va san’atning turli sohalari: adabiyot, tarix, til bilimlari, musiqa, hattotlik,tasviriy san’at, me’morchilik rivojlantirish bilan birga ta’lim - tarbiya takomillashishiga katta e’tibor beradi. u o`zining "xamsa", "maxbubul qulub" kabi ta’limiy - axloqiy asarlarida, shuningdek "munojat", "vaqfiya", "majolisun nafois", "muxokamat ul-lug`atayn" asarlarida, jomiydan tarjima "qirq hadis" kabilarda tarbiyaga oida qarashlarini ifoda etadi. uning pedagogik qarashlari insonparvarlik g`oyasi bilan sug`orilgandir. u xalq baxtini orzu qiladi, xalq manfaatini uz manfaatidan ustun qo`yadi: alisher navoiy ilmni inson kamoloti uchun eng zarur fazilatlardan deb biladi. u insonni, xalqni nodonlikdan, jaholatdan qutqaruvchi omil deb ta’riflaydi. shunga ko’ra o’z asarlarida kishilarni ilm-ma’rifatli bo’lishga undaydi. ilm olish har bir kishining insoniy burchi deb hisoblaydi. chunki egallashdan maqsad ham xalqning, o’z mamlakatining baxt saodatli, farovon hayot kechirishi uchun xizmat qilishdan iboratdir deb ta’kidlaydi. u bilim olishda barcha fanlarni …

4 / 30

uk hissasidir. navoiy umrining oxirida yaratgan (1499-1500-yillarda) “maxbub ul-qulb” (ko`ngillarning sevgani) asari alohida ahamiyatga ega. eng buyuk asari “xamsa”dir. 1.”xayrat ul-abror” 2.”layli va majnun” 3.”farhod va shirin” 4.”saddi iskandariy” 5.”sab`ai sayyor” dostonlaridan iborat. alisher ayniqsa, farididdin attornining “mantiq ut-tayr”asrini boshdan oyoq yodlab olgan. o`z davrining “malik ul-kalom” i deb tan olingan lutfiy 99 yoshida navqiron alisher bilan uchrashib “orazin yopg`och ko`zumdin sochilur har lahza yosh, buylakim qaydo bo`lur yulduz,nihon bulg`och quyosh.” bayti bilan boshlanuvchi g`azalini eshitib, shu bayt uchun butun umri mobaynida yozgan asarlarini berishga rozi ekanligini aytib yuksak baho bergan. jaloliddin davoniy (1427-1502) eronning davon qishlog`ida tug`iladi. boshlang`ich ma’lumot olgach, sherz madrasasida o`qiydi, shu yerda qozilik qiladi. mudarrislik ham qiladi. u falsafa, pedagogika, riyoziyot, fikx bo`yicha asarlar yozadi. "risolayi isboti vojib" (zaruratning isboti haqida), "risola-tul-xuruf" (harflar haqida risola), "risoladur ilmul nafs" (ruhshunoslik haqida), "axloqi jaloliy" asarlarini yozgan. "axloqi jaloliy" mashhur bo`lib, madrasalarda o`qitilgan. u 1839 yilda v.tompson tomonidan ingliz …

5 / 30

ilm - ma’rifatga muhabbat. u sevgini ham kamolot belgisi sifatida qaraydi. davoniy insondagi yomon xislatlar haqida gapirish bilan birga ularni bartaraf etishga ham maslahatlar beradi. davoniyning ta’lim - tarbiyaga oid qarashlari hozirgi kunimiz uchun ham g`oyat qimmatli va foydalidir. xv asrning yirik olimlaridan biri xusayn voiz koshifiy bo’lib, u axloq, nujum mantiq, adabiyotshunoslik, riyoziyot, hisob, islom tarixi, ilohiyot, tarix, - musiqashunoslikda tasviriy san’at, tabobat ilmiga oid 200dan ortiq asar qoldirib sharq ma’naviy madaniyatini rivojlantirishda muayyan o’rinni egallaydi. xusayn voiz koshifiy tug’ilgan yili noma’lum bo’lib, taxminan 1440 yillarda xuroson viloyatining sabzavor shaxrining bayxaqi qishlog’ida dunyoga kelgan deyiladi. u keyinchalik jomiyning tavsiyasi bilan xirotga keladi va shu yerda yashaydi. xirotda u navoiy bilan ham uchrashadi va u bilan do’stona munosabatda bo’ladi. koshifiy xurosonda xusayn boyqaroning voizi, ta’birchisi maslahatchisi sifatida shuhrat qozondi. u qur’on va xadis masalalarini sharhlab xalq orasida hurmat-e’tibor qozondi. xusayn voiz koshifiyning «ahloqi muxsiniy», «ahloqi karim», «anvari suxayliy», «javoxirnoma», «risola …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiv-xvi asrlarda movarounnaxrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji"

prezentatsiya powerpoint xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja: 1.xiv - xvi asrlarda movarounnaxrda ta’lim-tarbiya va pedagogik fikr taraqqiyoti. 2.soxibqiron amir temurning ta’lim tarbiyaga oid fikrlari. 3.muhammad tarag’ay ulug’bek va zahiriddin muhammad bobur ning pedagogik qarashlari. 4.abdurahmon jomiyning ma’rifiy-tarbiyaviy qarashlari. “tuhfat-ul-ahror” asari 5.alisher navoiyning “hayrat ul-abror”, “mahbub ul-qulub” asarlari va ularda ilgari surilgan ma’naviy-axloqiy g’oyalar. allomaning maktab va madrasalar rivojiga qo’shgan hissasi. 6.jaloliddin davoniyning axloqiy qarashlari. “axloqi jaloliy” asari. husayn voiz koshifiyning axloqiy qara...

This file contains 30 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "xiv-xvi asrlarda movarounnaxrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji", click the Telegram button on the left.

Tags: xiv-xvi asrlarda movarounnaxrda… PPTX 30 pages Free download Telegram