islomining aqidaviy yonalishlari va maktablari

PPTX 31 стр. 3,3 МБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

prezentatsiya powerpoint islom dinining aqidaviy yo‘nalishlari va maktablari reja: 1 kalom ilmining shakllanishi. 2 sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lish va ular e’tiqodidagi farqlar. 3 aqidaviy maktablar tasnifi. kalom ilmi (arabcha – ravon nutq, so`z, gap, jumla ma’nolarini bildiradi) islom ilohiyot ilmi. mu’taziliylar paydo bo`lgandan keyin “aqida” ilmining nomi “kalom” deb atala boshlangan. viii asrda arab xalifaligida paydo bo‘lgan. islomiy ilmlardan biri bo‘lib, e’tiqod va aqida masalalarini o‘rganadigan fanning nomi. bu ilm orqali allohning mavjudligi, birligi, payg‘ambarlarning haq ekanligi, ahirat hayoti kabi e’tiqodiy masalalar qur’on va hadis asosida dalillar bilan tushuntiriladi. kalom ilmi e’tiqodni mantiqiy asoslar bilan mustahkamlaydi. bu ilm allohning sifatlari, uning barchaga taalluqli bo‘lgan hukmlari haqida ilmiy va falsafiy izohlar beradi. dinni noto‘g‘ri talqin qilish yoki rad etuvchi oqimlarga qarshi dalillar keltirish orqali musulmonlar e’tiqodini saqlash va mustahkamlash uchun kalom ilmi zarurdir. ushbu fan qur’on va hadis asosida o‘z dalillarini beradi, lekin ayni vaqtda falsafa va mantiqiy tahlillarga …

2 / 31

nnatga xilof ravishda chiqargan aldamchiliklari fosh qilinadi. ana shunday ilmi kalom paydo bo‘ldi”. imom g‘azzoliy 1058-1111 din yoʻlidagi barcha adashuvlarning sababi – riyokor kimsalarga koʻr-koʻrona ergashishdadir. abu mansur al-moturidiy (853-944) vii asrda islom 2 ta yirik oqimga: sunniylik va shialikka bo`linib ketdi. xalifalar hokimiyati tarafdorlari (ya’ni xalifalarning muhammad avlodiga mansubligi shart emas, deb hisoblovchilar) bo`lgan ummaviylar islomdagi an’anaviy diniy ta’limotga amal qiluvchilarni da’vo qilganlar sunniylikni tashkil qildilar. ali (4-xalifa) va uning avlodlari hokimiyatining tarafdorlari esa shialikni tashkil qildilar. sunniylik siyosiy oqimi (“sunna” so`zidan olingan bo`lib, asl islom an’analari tarafdorlari degan ma’noni bildiradi) – tarafdorlari o`zlarini ahl as-sunna, ya’ni sunna ahli deb ataydilar va muhammad payg`ambar (s.a.v.)ning shialar tomonidan buzilayotgan an’analariga faqat bizgina amal qilyapmiz, deb hisoblaydilar. islomning muhammad (s.a.v.) davridayoq shakllangan ta’limotining to`g`riligini, sunnani (hadisni) qur’ondan keyingi ilohiyoti va shariatning ikkinchi manbai deb tan olgan. islomning an’anaviy diniy marosimlariga, maishiy, ijtimoiy qoidalariga amal qiladigan har bir musulmon sunniy hisoblanadi. bugungi …

3 / 31

s, ibrohimga, 4 kitob esa muso, dovud, iso va muhammad (s.a.v.)ga yuborilgan. oxiratga ishonish. o`lgan bandalar go`rga qo`yilgandan so`ng, go`rlarga munkar va nakir ismli 2 farishta kirib, ularni so`roq qiladi. taqdirga ishonish. qiyomat kuniga ishonish. islom ta’limotida “islom arkonlari”, 5 ta islom ustuni, diniy marosim talablari (ibodatga kiradigan): kalima keltirish: kalimai ibodat; kalimai shahodat. namoz o`qish ro`za tutish zakot berish haj qilish (imkoni bo`lsa) dastlabki to`rt xalifa: 1) abu bakr siddiq (r.a-raziyallohu anhu); 2) umar (r.a); 3) usmon (r.a); 4) ali (k.v – karramallohu vajhahu) hokimiyati qonuniy ekanligini tan olish. oltita hadis to`plamini ishonchli (sahih) deb bilish: 1) buxoriy; 2) muslim; 3) termiziy; 4) abu dovud; 5) nasoiy; 6) ibn moja hadislar to`plamini ishonchli deb bilish. to`rtta diniy – huquqiy mazhab: a) hanafiylik b) molikiylik v) shofiylik g) hanbaliylik. hanafiylik asoschisi imom a’zam (699-767) fiqhning 4 manbai: 1) qur’on; 2) sunna va fikr faqat sahih rivoyatlari asosidagi; 3) ijmo’ (ittifoq); …

4 / 31

avlatlari va usmoniylar imperiyasi tomonidan rasmiy mazhab sifatida qabul qilindi. ko’pincha sud ishlari ushbu mazhab asosida olib boriladi. hanafiylik tarafdorlari fiqhning 4 manbaiga tayangan: qur’on huquq manbai sifatida to‘laligicha qabul qilinadi. o‘tgan allomalardan meros bo‘lib qolgan (ijmo’) fikr faqat sahih rivoyatlardan chiqqan taqdirdagina hisobga olinadi. sunna mustaqil manba sifatida qaraladi, biroq hadislar tanlovdan o‘tgan bo‘lishi kerak. qiyos bo‘yicha hukm har qanday sahih manba asosida ham bo‘lishi mumkin. molikiylik asoschisi imom molik (713-795) madinadagi huquq maktabiga tayanib mazhabga asos solgan. uning mashhur “al-muvatto” kitobi molikiylik mazhabining asosi. hadis uslubini qabul qiladi. u oyat, hadis va ijmo’aga asoslanib hukm chiqargan. uning ilmiy-huquqiy tafakkuri ko’pincha to’g’ri va uyg’unlashgan. hanafiy mazhabi kabi urf-odatlarni tan oladi va ilohiy qonunlar bilan uyg’unlashtirish yo’lini tutadi. ushbu mazhab ispaniyada keng tarqalgan. shofiylik asoschisi imom shofiy (767-820) g’uslda farz bitta-butun jasadni yuvish. og’iz-burun bu zot nazdida ichki a’zolar hisoblanadi. bu mazhabda qiyos va ra’y cheklab qo’llanadi, qur’on va sunnani …

5 / 31

ish, badan a’zolari bilan amal qilishdir. amal imonning jue’i bo’lgani uchun u ko’payib ozayadi. shialik (arab, guruh, tarafdorlar, partiya, ya’ni alining guruhi degan ma’noni anglatadi) – islomdagi ikkinchi yo`nalishdan biri. ali va uning avlodini muhammad payg`ambar(s.a.v.)ning birdan-bir qonuniy vorislari deb tan olinadigan turli yo`nalish va sektalarning umumiy nomidir. o`zining tarqalishi va ijtimoiy-siyosiy mohiyati jihatidan sunniylikdan keyingi o`rinda turadi. jahondagi musulmonlarning taxminan 7% shialikka mansub. shialik vii asr o`rtalarida xalifa ali ibn abu tolib (k.v. – karramallohu vajxaxu) hokimiyati tarafdorlaridan iborat guruh sifatida vujudga kelgan.vii asr oxiriga kelib iroq va eronda keng tarqalgan va islomdagi mustaqil diniy yo`nalishga aylangan. safaviylar sulolasining birinchi shohi ismoil xvi asr boshlarida shialikni eronning rasmiy dini deb e’lon qilgan. hozir ham u eronda hukmron e’tiqod shakli hisoblanadi. iroq, afg`oniston, hindiston, pokiston, ozarbayjon, tojikistonda ozroq, livan va boshqa davlatlarda keng tarzda yoyilgan. shialikdagi 5 aqida: allohning yagonaligi (ya’ni tavhid). adolat (adl)ga ishonish, ya’ni taqdir aqidasiga. oxirat (qiyomatga) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islomining aqidaviy yonalishlari va maktablari"

prezentatsiya powerpoint islom dinining aqidaviy yo‘nalishlari va maktablari reja: 1 kalom ilmining shakllanishi. 2 sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lish va ular e’tiqodidagi farqlar. 3 aqidaviy maktablar tasnifi. kalom ilmi (arabcha – ravon nutq, so`z, gap, jumla ma’nolarini bildiradi) islom ilohiyot ilmi. mu’taziliylar paydo bo`lgandan keyin “aqida” ilmining nomi “kalom” deb atala boshlangan. viii asrda arab xalifaligida paydo bo‘lgan. islomiy ilmlardan biri bo‘lib, e’tiqod va aqida masalalarini o‘rganadigan fanning nomi. bu ilm orqali allohning mavjudligi, birligi, payg‘ambarlarning haq ekanligi, ahirat hayoti kabi e’tiqodiy masalalar qur’on va hadis asosida dalillar bilan tushuntiriladi. kalom ilmi e’tiqodni mantiqiy asoslar bilan mustahkamlaydi. bu ilm allohning sifatla...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (3,3 МБ). Чтобы скачать "islomining aqidaviy yonalishlari va maktablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islomining aqidaviy yonalishlar… PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram