bog’lanishli nutq

PPTX 14 pages 64.2 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.2 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti filologiya va tillarni o‘qitish fakulteti 405-guruh talabasi muhammedova kamolaning “ona tili va adabiyot darsliklari mazmuni” fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: bogʻlanishli nutq,ogzaki hikoya va yozma insho, nutqiy xatolar va ularni bartaraf etish yoʻllari. bog’lanishli nutq: bog'lanishli nutq va uni maktabda egallash. fikrni bayon etish ehtiyojini amalga oshirishga qaratilgan, tugallangan mavzuni ifodalaydigan, logik va grammatik qoidalar asosida tuzilgan, mustaqil, tugallangan va o’zaro bog’langan ma’noli qismlarga bo’linadigan nutq bog’lanishli nutq deyiladi. bog’lanishli nutq birligi sifatida hikoya, maqola, roman, monografiya, doklad, hisobot kabilarni, maktab sharoitida esa o’qituvchi bergan savolga o’quvchilarning keng, mukammal og’zaki javobini, yozma bayon va inshoni olish mumkin. boshlang’ich sinflar metodikasida bog’lanishli nutqqa oid mashq turlariga quyidagilarni kiritish mumkin: 1) berilgan savolga keng, mukammal javob; 2) o’qilgan asarni tahlil qilish, grammatik materialni o’rganish; o’quvchilar lug’atini faollashtirish bilan bog’liq holda har xil matnli mashqlar; 3) muntazam o’tkazilgan kuzatishlarni yozish, ob-havo kundaligini yuritish; 4) o’qilgan matnni turli variantda …

2 / 14

davom etadi. umuman, og‘zaki insho- o‘quvchining o‘qituvchi bergan biror savoliga javob berishi, biror voqea haqida axboroti, rasm mazmunini hikoyalab berishi. bu insho shakli erkin. demak, turli mazmundagi mashqlar inshoga bo‘ysunadi. yozma insho 1-sinfning 2-yarmidan boshlanib, darslikda rasm yuzasidan berilgan savolga javob yozish shaklida amalga oshiriladi. lekin bu paytda insho atamasi ishlatilmaydi. og‘zaki insho ko‘p o‘tkaziladi. insho o‘quvchini aqliy mustahkamlikka, fikrlashga, ko‘rgan, eshitgan, kuzatganlarni baholashga, kuzatuvchanlikka, voqealarni qiyoslashga, xulosa chiqarishga, munosabat ildirishga o‘rgatadi, fikrni tartibli ifodalash orqali o‘z kuchiga ishonch uyg‘otadi. matn ustida ishlash jarayonida voqealarning sabab natija bog‘lanishini belgilaydi, reja haqida o‘ylaydi, so‘z tanlaydi, birikma va gap tuzadi, imlosini o‘ylaydi-bu aqliy faoliyatni talab etadi. og‘zaki va yozma inshoga o‘rgatish jarayonida o‘quvchilarda mavzuni tushunish va yoritish, material to‘plash, tartibga solish, joylashtirish, reja tuzish, reja asosida yozish, mazmunga xos til vositalarini tanlash, ulardan foydalanish, yozgan inshosini takomillashtirish ko‘nikmasi hosil qilinadi. bulardan tashqari, texnik vositalarni –husnixatga, xat boshiga, hoshiyaga rioya qilinadi. og‘zaki va …

3 / 14

yoki rasmli reja asosidagi insho; 2. mazmunli (bir syujet) rasm asosida insho; rasmni tasvirlash- tasviriy insho. bularni o‘tkazish ham shu berilgan tartibda o‘tkaziladi. 2-sinfda seriyali rasmlar bolalar mehnati, o‘yiniga asoslanadi.3-4-sinfda seriyali, syujet, rasmni tasvirlash xarakteridagi insho o‘tkaziladi.1-sinf gafforova darsligida insho yozish hisobiga olinmagan. boshlang‘ich sinfda insho ta’limiy xarakterda bo‘ladi. 3-sinfda teukshiruv insho o‘tkaziladi. ta’limiy insho baholanadi, lekin salbiy baho qo‘yilmaydi. insho bola shaxsini shakllantirish vositasi. bolalar voqea –hodisalarni sinchiklab kuzatishni o‘rganadi, fikrini izchil yoritishga o‘rganadi. adabiy tilni egallaydi. bugungi kunda chet tillarini o’rganish zamon talabiga aylanayotgani ona tilini mukammal o’rganish va bilishni taqozo etadi. o’z ona tilisini mukammal bilgan, hech qanday xatolarsiz yoza va gapira oladigan odam, shak-shubhasiz hamma yerda qadrlanadi. ushbu maqola tildagi nutqiy xatolarga bag’ishlangan. nutqiy xatolar va ularni bartaraf etish yoʻllari: nutqiy xatolarga noto’g’ri (noo’rin) tanlangan so’zlar, noto’g’ri tuzilgan gaplar, morfologik shakllarni noto’g’ri ishlatish kiradi. boshlang’ich sinflarda bunday xatolar ustida ishlash ancha qiyin, chunki ularni to’g’rilash va …

4 / 14

takroriy foydalanadi; ikkinchidan, o’quvchining so’z boyligi kam, sinonimlarni bilmaydi, takrorlanadigan so’zlar o’rniga olmoshlardan foydalana olmaydi. agar o’qituvchi bir so’zni qayta-qayta ishlatmaslik uchun uning ma’nodoshlaridan yoki shu so’z o’rniga olmoshlardan foydalanish kerakligini yaxshi tushuntirsa, kichik yoshdagi o’quvchi matnni e’tibor bilan o’qib, takrorlarini nisbatan tez tuzata oladi. 2. so’zning ma’nosini yoki ma’no qirrasini tushunmaslik natijasida uni aniq ma’nosida ishlata olmaslik. bunday xato bolaning nutqi yaxshi rivojlanmaganligi, so’z boyligining kamligi sababli yuzaga keladi. leksik xatolar xilma-xil bo’lgani uchun uni to’g’rilash va tushuntirish usullari ham turlicha, ammo bunday xatolarning oldini olishning umumiy yo’li bor: nutqiy xatolarni to’g’rilash. o’quvchilar og’zaki va yozma nutqida yo’l qo’ygan nutqiy xatolarni o’z vaqtida to’g’rilab borish zarur. o’quvchi yo’l qo’ygan xatosining to’g’ri variantini o’zlashtirsin, imkoni bo’lsa, xatoning kelib chiqish sababini tushunsin. xatoni to’g’rilashning eng foydali usuli yo’l qo’ygan xatosini o’quvchining o’zi to’g’rilashi hisoblanadi, agar o’quvchi xatosini to’g’rilay olmasa, uni o’qituvchi to’g’rilaydi. xato turiga qarab to’g’rilanadi: gap yoki so’z birikmasi qayta …

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bog’lanishli nutq"

sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti filologiya va tillarni o‘qitish fakulteti 405-guruh talabasi muhammedova kamolaning “ona tili va adabiyot darsliklari mazmuni” fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: bogʻlanishli nutq,ogzaki hikoya va yozma insho, nutqiy xatolar va ularni bartaraf etish yoʻllari. bog’lanishli nutq: bog'lanishli nutq va uni maktabda egallash. fikrni bayon etish ehtiyojini amalga oshirishga qaratilgan, tugallangan mavzuni ifodalaydigan, logik va grammatik qoidalar asosida tuzilgan, mustaqil, tugallangan va o’zaro bog’langan ma’noli qismlarga bo’linadigan nutq bog’lanishli nutq deyiladi. bog’lanishli nutq birligi sifatida hikoya, maqola, roman, monografiya, doklad, hisobot kabilarni, maktab sharoitida esa o’qituvchi bergan savolga o’quvchilarning keng, muka...

This file contains 14 pages in PPTX format (64.2 KB). To download "bog’lanishli nutq", click the Telegram button on the left.

Tags: bog’lanishli nutq PPTX 14 pages Free download Telegram