laboratoriya mashg‘uloti № 5

DOCX 14 pages 1.5 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

laboratoriya mashg'uloti № 5 mavzu:markaziy nerv tizimining anatomik va gistologik tuzilishini o'rganish. insonda turli shartsiz reflekslarni kuzatish. oliy nerv faoliyati (onf) tiplarini aniqlash. xotira hajmini aniqlash. 5.1-tajriba:markaziy nerv tizimining anatomik va gistologik tuzilishini o'rganish ishdan maqsad: markaziy nerv tizimining anatomik va gistologik tuzilishini o'rganish kerakli jihozlar: bosh miya mulyaji, bosh miya yarim sharlari rasmi (jadval-sur'at), tarqatma materiallar, mulyajlar, mikroskop, preparat. nazariy tushuncha: markaziy nerv tizimi(mat)ning tarkibiy tuzilishi va alohida asab hosilalari funktsiyasini o'ziga xos bo'lgan xususiyatlarini hamda ularning o'zaro hamkorlik qonuniyatlari ko'rib chiqiladi. matni bo'limlarga bo'lish, o'qitish va o'rganish maqsadlari uchun qulay bo'lib, funktsional nuqtai nazardan ancha shartlidir, chunki mat yagona va mukammal mexanizm sifatida faoliyat ko'rsatadi. orqa miya ikkita simmetrik yarimdan iborat, ular bir-biridan old tomonda chuqur ventral o'rta yoriq bilan, orqa tomondan esa biriktiruvchi to'qimali dorsal o'rta to'siq bilan chegaralangan. a'zoning chekka qismida oq modda, o'rtasida kapalak shaklidagi kulrang modda ko'rinadi. kulrang moddada tor dorsal (orqa) shox va …

2 / 14

'lchamda ko'rganimizda o'q tsilindr och rangda, mielin parda esa to'q qora rangda ko'rinadi. 5.1-rasm. orqa miya (ko'ndalang kesimi). 1 – kulrang modda; 1.1 – oldingi (ventral) shox; 1.2 – orqa (dorsal) shoxi, 1.3 – yon (lateral) shoxi; 2 – markaziy kul-rang tusig'i ; 2.1 – markaziy kanal; 3 – o'rta oraliq yoriq; 4 – o'rta egat; 5 – oq modda (traktlar); 5.1 – dorsal stuncha;– lateral ustuncha; 5.3 – ventral ustuncha; 6 – yumshoq miya pardasi. 5.2-rasm. orqa miya kulrang moddaning qismi (oldingi shox). 1 – harakatlantiruvchi multipolyar neyronning tanasi; 2 – gliotsitlar; 3 – neyropil; 4 – qon tomirlar. 5.3-rasm. orqa miya. oq moddaning qismi. 1-mielinli nerv tolasi; 2-oligodendrotsit yadrosi; 3-astrotsitlar; 4-qon tomirlar. 5.4-rasm. orqa miya. markaziy nay. 1 – ependimotsitlar; 1.1 – kiprikchalar, 2 – qon tomir. 5.5-rasm. miyacha(burma-sining perpendikulyar kesmasi). 1 – yumshoq miya pardasi; 2 – kulrang modda (po'st-log'i); 1.2 – molekulyar qavat; 2.2 – ganglio-nar …

3 / 14

ujayralarning tepasida molekulyar qavatning yulduzsimon neyronlari yotadi. noqsimon hujayralar qavatining ichki tomonida donador qavat joylashadi. bu qavat asosan yulduzsimon hujayralarga va donacha – hujayralarga boy. bu hujayralar kichiq o'lchamda va preparatda ularning faqat yadrolari ko'rinadi. 5.6-rasm. miyacha, po'stlog' qismi. 1 – molekulyar qavat; 1.1 – purkine hujayralarining dendritlari; 1.2 – afferent tola-lar, 1.3 – molekulyar qavatning neyronlari; 2 – ganglionar qavat; 2.1 – noksimon neyronning tanasi (purkine hujayralari,) 2.2 –savatsimon xo'jayralarning akson kollaterallaridan xosil bo'lgan “cavatchalar'', 3 – donador qavat; 3.1 – dona -hujayralarning tanalari,3.2 – purkine hujayralarning neyritlari; 4 – oq modda. 5.7-rasm. bosh miya katta yarim sharlarining medial yuzasini ko'rinishi (m.m.krupena va g.g.vokken, 1963). a – lateral va b – medial yuzalar. och-jigar rang - peshona, och-zangor rang -tepa, qizil rang – ensa, to'q zangor – chakka, to'q jigar rang – chakka bo'lim, havorang – eski va ko'm-ko'k –qadimiy po'stloq, siyohrang – miyacha va ko'k – miya stvoli …

4 / 14

yulduzsimon hujayralardan tashqil topgan ichki donador qavat joylashadi. keyingi 2.5 qavat ichki piramidasimon neyronlar qavati bo'lib, 120 mkm kattaligidagi gigant piramidasimon hujayralardan iborat bo'ladi. 2.6-qavat polimorf deyiladi va turli shakldagi neyronlar saqlaydi. po'stloq ostida oq modda ko'rinadi. ular asosan mielinli tolalardan tashqil topgan. oq va kulrang modda tarkibida gliotsitlarni ko'rish mumkin. ularni biz yadrolaridan aniqlaymiz. 5.9-rasm. bosh miya yarim sharining katta piramidasimon neyroni 1 – katta piramidasimon neyron; 1.1 – neyron tanasi (perikarion) 1.2 – dendrit; 1.3 – neyrit; 2 – gliotsit; 3 – neyropil. 5.10-rasm. uzunchoq miya (mm.krupena va g.g.vokken, 1963). markaziy kanal darajasida gorizontaliga kesilgan. qizil rang bilan hujayralarni, qora rangda – tolalarni hosil bo'lishi tasvirlangan. 5.11 - rasm. uzunchoq miyani old tomonidan va pastki oliva darajasida gorizontaliga kesilgan ko'‘rinishi (m.m.krupena va g.g.vokken, 1963). 5.12- rasm. o‘rta miya (mm.krupena va g.g.vokken, 1963). to'rt tepalikning yuqorgi bo'rtig'i darajasida gorizontaliga kesilgan. qizil rang bilan hujayra, qora rang bilan tolalar tasvirlangan. …

5 / 14

rganish. nazariy tushuncha. shartsiz reflekslar deb, markaziy asab tizimi (mat)ning orqa miya, miya usti va po'stloq osti tugunlari orqali har xil tashqi va ichki muhit ta'siriga nisbatan hosil bo'ladigan doimiy bir xil va tug'ma reaktsiyalariga aytiladi. klinik amaliyotda o'ta doimiyligi bilan ajralibturadigan reflekslardan foydalaniladi. tizza refleksi. tizza o'ynog'ichining pastidan uning zich boylamiga bolg'acha bilan urganda ro'y beradi. reflektor yoy: son nervi, orqa miyaning 3-4 bel segmentlari. javob reaktsiyalari esa sonning to'rt boshli yozuvchi mushagining qisqarishi va oyoqning to'g'rilanishida namoyon bo'ladi. axill refleksi. tovon (axill) payiga bolg'acha bilan urish yordamida chaqiriladi. reflektor yoy: katta boldir nervi (quymich nervining shoxi), orqa miyaning 1-2 quymich segmentlari. javob reaktsiyasi esa oyoq kaftining bukilishidan iboratdir. qosh tepasi refleksi. bu refleks qosh tepasi yoyiga nevrologik bolg'acha bilan urilganda ro'y beradi. reflektor yoy : ko'z asabi (uch boshli asabning 1-shoxi), uch boshli asabning sezuvchi yadrosi, yuz asabining harakatlantiruvchi yadrosi, yuzasi kabi. javob reaktsiyasi qovoqning yumilishidan iborat. korneal …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya mashg‘uloti № 5"

laboratoriya mashg'uloti № 5 mavzu:markaziy nerv tizimining anatomik va gistologik tuzilishini o'rganish. insonda turli shartsiz reflekslarni kuzatish. oliy nerv faoliyati (onf) tiplarini aniqlash. xotira hajmini aniqlash. 5.1-tajriba:markaziy nerv tizimining anatomik va gistologik tuzilishini o'rganish ishdan maqsad: markaziy nerv tizimining anatomik va gistologik tuzilishini o'rganish kerakli jihozlar: bosh miya mulyaji, bosh miya yarim sharlari rasmi (jadval-sur'at), tarqatma materiallar, mulyajlar, mikroskop, preparat. nazariy tushuncha: markaziy nerv tizimi(mat)ning tarkibiy tuzilishi va alohida asab hosilalari funktsiyasini o'ziga xos bo'lgan xususiyatlarini hamda ularning o'zaro hamkorlik qonuniyatlari ko'rib chiqiladi. matni bo'limlarga bo'lish, o'qitish va o'rganish maqsadlari uch...

This file contains 14 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "laboratoriya mashg‘uloti № 5", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya mashg‘uloti № 5 DOCX 14 pages Free download Telegram