uyushiq bo‘lakligi haqida o‘quv matni

PPTX 25 pages 149,4 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 149,4 KB

Fayl turi PPTX

Pages 25

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu: boshlang‘ich sinflarda uyushiq bo‘lakli gaplar va undalmani o‘tish. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini tinish belgilarining ihlatilishi bilan tanishtirish mavzu: boshlang‘ich sinflarda uyushiq bo‘lakli gaplar va undalmani o‘tish. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini tinish belgilarining ihlatilishi bilan tanishtirish o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. uyushiq bo`lakli gaplar haqida tushuncha berish. 2. bosh bo`laklarni uyushib kelishini tushuntirish. 3. ikkinchi darajali bo`laklarni uyushib kelishini tushuntirish. 4. undalma haqida tushuncha berish va uni o`tish. 5. undalmada tinish belgilarining ishlatilishi. 6. gapda tinish belgilarining ishlatilishini o`tish. 6. mavzuga oid mashqlar tizimi. gaplardagi bo`laklarning uyushib kelishi haqidagi bilim 4-sinfda o`rgatiladi. o`quvchilar gapda mustaqil ma’no anglatgan so`zlarga so`roq berishni biladilar. undagi ega, kesim va ikkinchi darajali bo`laklarni topa oladilar. shuning uchun ham uyushiq bo`laklarni tushunishlari oson bo`ladi. uyushiq bo`laklarni tushuntirish gapdagi so`zlarni tahlil qilish bilan boshlansa, o`quvchilarni faollashtirishga, o`tilgan mavzularga bog`lab yangi mavzuni tushunishga yo`naltiriladi. sinf taxtasida yoki jadvalda gap beriladi: gulzorda oq, sariq, qizil gullar ochildi. gapning asosini tashkil …

2 / 25

- uyushiq bo`laklarni aniqlab, o`zi bog`langan so`z bilan birga ko`chirish; - nuqtalar o`rniga mazmuniga mos so`zlarni qo`yib, uyushiq bo`laklarni hosil qilish kabi. yana gapdagi ega va kesimning uyushib kelishi haqida ham o`quvchilarga tushuntiriladi. gapning bosh bo`laklari ega, kesim uyushib kela oladi. bir kesim bilan bog`langan, bir xil so`roqqa javob bo`lgan, birdan ortiq ega uyushib keladi. masalan: laylak, zog`cha bir oyoqda turib uxlaydi. (nima?) laylak; (nima?) zog`cha - egalar. bir egaga bog`langan, bir xil so`roqqa javob bo`lgan, birdan ortiq kesim uyushib keladi: darsda biz o`qiiymiz, yozamiz. (nima qilamiz?) o`qiymiz; (nima qilamiz?) yozamiz - kesimlar. gapda bir xil so`roqqa javob bo`lgan, birdan ortiq ikkinchi darajali bo`laklar ham bo`lib, ular uyushib kelad. masalan: biz to`g`rilik va halollikni sevamiz. (nimani?) to`g`rilikni; (nimani?) halollikni – ikkinchi darajali bo`lak. o`quvchilarga uyushiq bo`laklarning ohang bilan bog`lanishidan tashqari va, ammo, lekin, biroq so`zlari bilan ham bog`lanishi tushuntiriladi. va bilan bog`langanda vergul qo`yilmasligi; ammo, lekin, biroq bilan bog`langanda hamda …

3 / 25

ilib qo`y, iqboli buyuksan! bu gapda fikr bolajonga qarata aytilyapti, unga undalinyapti. bolajon so`zi undalmadir. undalma nutqda undash ohangi bilan ajratilsa, yozuvda tinish belgilari bilan ajratiladi. undan so`ng vergul qo`yiladi. agar undalma kuchli his-hayajon bilan aytilsa, undan so`ng undov belgisi qo`yiladi: bolalar! ko`cha qoidasiga rioya qiling ! undalma haqida bilim berilganda, u biror so`roqqa javob bo`lmasligi va gap bo`lagi vazifasida kelmasligi ta’kidlanadi. mashqlar bajartirilganda ham undalmani topish bilan birga gapning bosh bo`laklarini belgilash topshiriladi. ko`pincha bolalar bosh kelishikda kelgan birlik yoki ko`plikdagi otni ega deb belgilab qo`yadilar. masalan: o`quvchilar, biz bugun muzeyga boramiz. bu gapda kimlar? egaga beriladigan so`roq. o`quvchilar so`zi undalma, unga so`roq berib bo`lmaydi. bu gapda ega biz so`zidir. quyidagi mashqlar bajartiriladi: 1. gapdagi undalmalarni topib, belgilash. bolajonim, ko‘p kitob o‘qish kerak! 2. qo`yish uchun berilgan so`zlardan undalma sifatida foydalanib, gaplarni ko`chirish. ________, siz sport, mehnat bilan o‘rtoq bo‘ling. 3. gapdagi undalmalarni aniqlang, zarur tinish belgilarini qo‘yib ko‘chiring. …

4 / 25

avvalo, ularning yozma nutqda ishlatilishi va o'rnini ko'rsatadi. tinish belgisi fikrni to'g'ri, boshqalarga tushunarli qilib ifodalash uchun muhim ekanini tushuntiradi. masalan, nuqtaning roli bilan elementar tarzda tanishtirish uchun gaplarga ajratilmagan (tinish belgilari qo'yilmagan) yaxlit matn o'qitiladi; o'quvchilar bunday matnni o'qish va mazmuniga tushunish qiyin ekanligiga ishonch hosil qiladilar. punktuatsiya semantik, sintaktik va intonatsion qoidaga asoslanadi. bu uch asos bir-biriga o'zaro ta’sir qiladi. xat yozuvchi tinish belgisini qo'yishda, avvalo, bayon etadigan fikrining mazmuniga asoslanadi. nutqning mazmun tomoni gapning qurilishiga ham ta’sir qiladi. shuning uchun o'quvchilarga tinish belgilarining qo'llanilishini o'rgatishda biror gapda tinish belgilarini qo'llashni belgilaydigan semantik-sintaktik tamoyilga asoslaniladi. 1-sinf o'quvchilari savod o'rgatish davridayoq nuqta, so'roq va undov belgilari bilan amaliy tanishtiriladi. bolalar „alifbe" o'qimasalar ham, rasmga qarab gap tuzadilar. o'qituvchi ularga talaffuzda bir gap boshqasidan to'xtam (pauza) bilan ajratilishini, gapning oxirida ovoz pasavishini tushuntiradi. bolalar, o'qituvchi topshirig'iga ko'ra, 3 - 5 gapli kichik matnni gaplarga ajratadilar va ular o'rtasidagi to'xtam (pauza) …

5 / 25

— nuqta (.) ishlatiladi. bir necha darsdan so'ng o'quvchilar gaplarni o'qiy boshlaydilar. ular nuqta pasaytirish, pauza qilishga belgi ekanini tushunadilar. kesma harflardan gap tuzishda albatta nuqtali kartochkalardan foydalaniladi. o'quvchilar gapni yozganda o'qituvchi nuqta qo'yishni eslatadi, ishni tekshiradi. gapning oxiriga nuqta qo'yilmasa, xato hisoblanadi. o'quvchilar o'qituvchi yordamida nima uchun nuqta qo'yish lozimligini tushuntiradilar. shunday yo'l bilan gapning oxiriga nuqta qo'yish ko'nikmasi shakllantiriladi. so'roq va undov belgilari bilan ham savod o'rgatish davridayoq tanishtiriladi. bolalar so'rash mazmunini bildirgan gaplarni o'qiydilar. o'quvchilar bunday gaplarni ohangga rioya qilgan holda, ya’ni gapning oxirida ovozni ko'tarish bilan o'qishga o'rgatiladi. gapning mazmuni va intonatsiyasi so'roq belgisini qo'yishni talab etadi. undov belgisini qo'yishni o'quvchilar gapning his-hayajon ifodalashi va alohida ohangda o'qilishi bilan bog'laydilar. o'quvchilar 2-sinfda „gap" bo'limi mavzularini o'rganish jarayonida nuqta, so'roq va undov belgisi haqida nazariy tushunchalar oladilar. 3-sinfda esa tinish belgilari haqidagi nazariy tushunchalar chuqurlashtiriladi. shu vaqtdan boshlab o'quvchilar gap oxiriga tinish belgilari sintaktik asosda qo'yilishini anglay …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "uyushiq bo‘lakligi haqida o‘quv matni"

mavzu: boshlang‘ich sinflarda uyushiq bo‘lakli gaplar va undalmani o‘tish. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini tinish belgilarining ihlatilishi bilan tanishtirish mavzu: boshlang‘ich sinflarda uyushiq bo‘lakli gaplar va undalmani o‘tish. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini tinish belgilarining ihlatilishi bilan tanishtirish o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. uyushiq bo`lakli gaplar haqida tushuncha berish. 2. bosh bo`laklarni uyushib kelishini tushuntirish. 3. ikkinchi darajali bo`laklarni uyushib kelishini tushuntirish. 4. undalma haqida tushuncha berish va uni o`tish. 5. undalmada tinish belgilarining ishlatilishi. 6. gapda tinish belgilarining ishlatilishini o`tish. 6. mavzuga oid mashqlar tizimi. gaplardagi bo`laklarning uyushib kelishi haqidagi bilim 4-sinfda o`rgatiladi. o`quvc...

This file contains 25 pages in PPTX format (149,4 KB). To download "uyushiq bo‘lakligi haqida o‘quv matni", click the Telegram button on the left.

Tags: uyushiq bo‘lakligi haqida o‘quv… PPTX 25 pages Free download Telegram