endokrin tizim (ichki sekretsiya bezlari)

DOC 6 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,7 МБ

Тип файла DOC

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

qism: endokrin tizim (ichki sekretsiya bezlari) mashg‘ulot № 110 mavzu: «ichki sekretsiya bezlari». o‘quv mashg‘ulotining maksadi: 1. endokrin bezlarning umumiy xarakteristikasi. 2. gipofiz va epifizning topografiyasi, tuzilishi va funksiyasi. 3. kalkonsimon bezi va kalkonsimon oldi bezlari, ularning topografiyasi, tuzilishi va funksiyasi. 4. buyrak usti bezlarining topografiyasi, tuzilishi va funksiyasi. 5. parallel sekretsiyali bezlar: me’da osti bezi. tuxumdon bilan moyakning ichki sekretor funksiyasi. mashg‘ulot o‘tkazish natijasida talabalar quyidagilarni bilishi kerak: 1. bezlarning klassifikatsiyasi. endokrin va ekzokrin bezlar xaqida tushuncha. 2. bosh miya bilan bog’liq bo‘lgan endokrin bezlarning ta’rifi. 3. gipofiz bo‘laklari va gormonlari xaqida tushuncha. 4. qalqonsimon bezning va qalqonsimon bezning morfofunksional xarakteristikasi. 5. buyrak usti bezlarining tuzilishi va ishlab chiqaruvchi gormonlarning organizmga ta’siri. 6. me’da osti bezining endokrin qismini tuzilishi va ajratadigan gormonlari. dars o‘tish natijasida qanday ko‘nikmalarga ega bo‘lish lozim: 1. mikroskop ostida endokrin bezlarni bir-biridan ajrata bilish. 2. kishida qalqonsimon bezning joylashish chegaralarini ko‘rsata bilish. 3. buyrak usti …

2 / 6

k, endokrin bezlar nerv tizimi bilan birgalikda gumoral yo‘l orkali organizmda modda almashinuvini boshkarishda ishtirok etadi. gipofiz va epifiz – ektodermadan, ya’ni oralik miyadan takomil kiluvchi nevrogen gurux bezlariga kiradi. gipofiz asosiy suyakning turk egari deb atatluvchi chukurchasida joylashgan. epifiz yoki ortiksimon bez miya dastasi yukori satxidagi to‘rt do‘mbokning yukori do‘mboklari orasida joylashgan. bu bez 7 yoshdan so‘ng kichraya boshlaydi, ishlab chikaradigan gormonlari bolalarda jinsiy bezlar rivojlanishini tormozlab turadi. mikroskop ostida gipofizning oldingi, oralik va orka bo‘laklarining tuzilishi ko‘rib chikiladi. gipofizning oldingi va oralik bo‘laklari embrional tarakkiyot davrida ogiz buxtasining epiteliysidan xosil bo‘ladi. shu sababli bu ikki bo‘lak adenogipofiz deb nomlanadi. gipofizning oka bo‘lagi oralik miyadan rivojlanadi va neyrogipofiz deb nomlanadi. adenogipofiz ogirligi gipofizning umumiy vazniga nisbatan 70-80% tashkil etadi va to‘r xolda joylashgan epiteliy xujayralardan iborat. adenogipofiz to‘kimasida epitelial xujayralar tuzilishi va xususiyatlari jixatdan 2 xilga bo‘linadi: 1 bosh yoki xromofob xujayralar, 2 xromofil xujayralar. xromofob xujayralar bo‘yoklar bilan …

3 / 6

sababli, gipofizni butun endokrin bezlarining “malikasi” yoki “bosh dirijeri” deb nomlanadi. gipofiz funksiyalari. oldingi bo‘lakda ishlab chikariladigan gormonlar: 1. somatotrop gormoni – o‘sish gomoni, organizmni o‘sishini boshkaradi. 2. tireotrop gormoni – kalkonsimon bezning funksiyasini bajaradi. 3. adrenokortikotorop gormoni – buyrak usti bezlarining funksiyasini boshkaradi. 4. gonodotrop gormoni – jinsiy bezlarning funksiyasini idoralaydi. 5. laktotrop gormoni –sut bezlarida sutni xosil bo‘lishini regulyasiyasini boshkaradi. 6. lyutoinlashtiruvchi gormon – tuxumdonda sarik tanani xosil bo‘lishini urugdonlarda jinsiy gormonlarni ishlab chikarishni boshkaradi. gipofizning oralik bo‘lagida intedermidin gormoni ishlab chikariladi. bu gormon pigmentli xujayralarga ta’sir ko‘rsatib, tana rangini ifodalaydi. gipofizning orka bo‘lagida neyrogipofizda bevosita gormonlar ishlab chikarilmaydi. gipotalamus yadrolarida sintezlanadigan gormonlar, nerv xujayralarining aksonlaridan neyrogipofizda to‘planadi va natijada bu erda kuyidagi gormonlar yigiladi: a) vazopressin – kon bosimini oshiruvchi gormon b) antidnuretik gormoni – buyrak nefronlarida suvning reabsorbsiyasiga ta’sir ko‘rsatadi v) oksitotsin – bachadon devorining kiskarish tezligini oshiradi, sut bezlarida sut ishlab chikarishini stimulyasiya kiladi. kalkonsimon …

4 / 6

fakcha bo‘lib, devor va bo‘shlikdan iborat.follikul devori kubsimon yoik silindrsimon epitelial xujayralar tireotsitlardan iborat. tireotsitlarning balandligi bezning funksional darajasiga boglik. follikul bo‘shligi kolloid moddasi bilan to‘lib turadi. kolloid tarkibining asosiy kismini tireoglobulin gormoni tashkil etadi. tireoglobulin bu temir va oksildan iborat bo‘lgan murakkab birikma bo‘lib, tarkibiga tiroksin, monoyotsitronin, diyotironin va boshka gormonlar kiradi. kalkonsimon bezning sekretor siklida 3 faza tafovut etiladi: 1. sekret ishlash fazasi. 2. sekretning follikula bo‘shligiga tushish fazasi. 3. gormonning follikuladan kon tomirlarga va limfa tomirlariga chizish fazasi. sekret ishlash fazasida tireotsitlarda tireoglobulin xosil bo‘lishi uchun zarur bo‘lgan oksillar va aminokislotalar sintezlanadi. so‘ng sintezlangan sekret follikul bo‘shligida yodlanadi va shu erda tireoglobulin sintezi tugaydi. xar bir follikul atrofidan kapillyarlar to‘ri bilan o‘ralgan. sintezlangan gormonlar follikul bo‘shligidan kayta yo‘nalishda follikul devoridan kon tomirlarga va tomirlarga o‘tadi. kalkonsimon bezning gormonlari organizmda modda almashinuvini tezlashtiradi, skelet o‘sishiga va shakllanishiga ta’sir ko‘rsatadi, kalsiy mikdorini konda kamaytiradi. kalkon orka bezlari kalkonsimon bezning …

5 / 6

epitelial xujayralar 3 zonani tashkil etadi. buyrak usti bezi po‘stlogining yukori kismi koptokchali chegara (zona) deb ataladi. bu chegarada sintezlanadigan kortikosteron gormoni suv-tuz almashinuvida ishtirok etadi. koptokchali chegaradan keyingi chegara tik yo‘nalishda cho‘zilgan xujayralarning parallel katorlaridan iborat va tutamli chegara deb ataladi. tutamli chegarada glikokortikoidlar sintezlanadi. tutamli chegara pastki kismida bez xujayralarning to‘gri joylashishi buziladi va to‘rsimon chegara xosil bo‘ladi. to‘rsimon chegarada jinsiy gormonlarga o‘xshash ta’sir etadigan steroidlar sintezlanadi. buyrak usti bezining magiz kismi yumalok yoki ko‘p burchakli xujayralarning govak joylashgan to‘dalaridan tashkil topgan. bu xujayralar xrom tuzlari eritmasida yaxshi bo‘ladi. shu sababli ularga xromafin xujayralar deb nom berilgan. bu xujayralar simpatik nerv tizimiga ta’sir etadigan adrenalin va noadrenalin ishlab chikaradi. jismoniy ish ta’sirida buyrak usti bezining tuzilishida kuyidagi o‘zgarishlar ro‘y beradi. bezning funksional aktivligi oshganligi sababli, buyrak usti bezining xajmi va vazni kattalashadi. buyrak usti bezining po‘st kismi kalinlashadi. buyrak usti bezining po‘st kismi kalinlashadi, koptokchali va tutamli chegaradagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "endokrin tizim (ichki sekretsiya bezlari)"

qism: endokrin tizim (ichki sekretsiya bezlari) mashg‘ulot № 110 mavzu: «ichki sekretsiya bezlari». o‘quv mashg‘ulotining maksadi: 1. endokrin bezlarning umumiy xarakteristikasi. 2. gipofiz va epifizning topografiyasi, tuzilishi va funksiyasi. 3. kalkonsimon bezi va kalkonsimon oldi bezlari, ularning topografiyasi, tuzilishi va funksiyasi. 4. buyrak usti bezlarining topografiyasi, tuzilishi va funksiyasi. 5. parallel sekretsiyali bezlar: me’da osti bezi. tuxumdon bilan moyakning ichki sekretor funksiyasi. mashg‘ulot o‘tkazish natijasida talabalar quyidagilarni bilishi kerak: 1. bezlarning klassifikatsiyasi. endokrin va ekzokrin bezlar xaqida tushuncha. 2. bosh miya bilan bog’liq bo‘lgan endokrin bezlarning ta’rifi. 3. gipofiz bo‘laklari va gormonlari xaqida tushuncha. 4. qalqonsimon beznin...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOC (1,7 МБ). Чтобы скачать "endokrin tizim (ichki sekretsiya bezlari)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: endokrin tizim (ichki sekretsiy… DOC 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram