qon va qon aylanish tizimi

PDF 11 pages 422.8 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 422.8 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

7. ma’ruza. qon va qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. reja: 1. qonning ahamiyati. 2. qon tarkibi, uning vazifalari va ularning yosh xususiyatlari. 3. qon aylanishining ahamiyati. katta va kichik qon aylanish doirasi. 4. ona qornida xomilaning qon aylanishi. 5. yurakning funktsiyalari va yosh xususiyatlari. 6. pul’s va qon bosimi ularning yosh xususiyatlari. 7. qon guruhlari va qon quyish. 8. yurak-qon tomir sistemasi gigiyenasi. tayanch so’z va iboralar. qon, qon plazmasi, osmotik bosim, eritrotsitlar, leykotsitlar, trombotsitlar, qon aylanishi, xomilaning qon aylanishi, yurak, pul’s (tomir urishi), qon bosimi, qon guruhlari, qon quyish, rezus faktor, yurak gigiyenasi, qon tomir gigiyenasi. qonning ahamiyati. qon tomirlarda uzluksiz oqib, organizm tirikligini saqlashda muhim vazifalarni bajaradi: organizmning ichki muhitini qon, to‘qima suyuqligi va limfa tashkil etadi. bular tomirlarni va to‘qimalar orasidagi kanalchalarni to‘ldirib turadi. qon, to‘qima suyuqligi va limfa tarkibi va fizik-kimyoviy xossalarini deyarli o‘zgartirmasdan doimo bir xilda saqlaydi. bu doimiylik organizmning hayot faoliyati normal …

2 / 11

htirma og‘irligi erkaklarda o‘rtacha 1,050-1,0608 ga, ayollarda 1,053 ga teng. qoning solishtirma og‘irligi o‘zgaruvchan bo‘lib, u muhit haroratiga, iste’mol qilingan suvning miqdoriga ham bog‘liq. yangi tug‘ilgan bolada qonning solishtirma og‘irligi 1060 dan 1080 gacha, 2 yashar bolada 1050, yosh ortishi bilan bir oz ko‘tarilib, 1055- 1062 ga yetadi va doimo shu xilda birday turadi. qon katta odamda o‘rta hisobda tana vaznining 7-8% ni tashkil etadi. shunday qilib, og‘irligi har xil bo’lgan kishilarning qoni ham turli miqdorda bo’ladi. og’irligi 70 kg bo’lgan odamda 5-6 litr qon bor. uning 40-45% qon tomirlarda harakatlanadi, qolgan qismi taloq, jigarda, teri osti to‘qimasida zaxira holda saqlanadi, bunga depolangan qon deyiladi. bulardagi qon yo‘qotilganda, muskullar ishida, tana harorati ko‘tarilganda, odam bo‘g‘ilganda va boshqa zaruriy holatlarda tomirlarga chiqariladi. qonning 1/4-1/3 qismi yo'qolishi hayot uchun xavfli hisoblanadi. qon odamning yoshiga qarab o‘zgarib turadi, ayniqsa bir yoshgacha qon o‘z xususiyatiga ko‘ra katta odamnikidan farq qiladi. moddalar almashinuvi, qon yaratuvchi …

3 / 11

probirkada bir necha soat saqlansa yoki sentrifuga qilinsa bir-biridan keskin farq qiluvchi ikkita qavat hosil bo’ladi. yuqori qavatda yarim shaffof sariq suyuqlik - qon plazmasi, pastki qavatda esa qonning shaklli elementlari: qizil qon tanachalari, ya’ni eritrotsitlar, oq qon tanachalari, ya’ni leykotsitlar va qon plastinkalari, ya’ni trombotsitlar hosil bo’ladi. qonning taxminan 50-60% ni qon plazmasi, 40-45% ni shaklli elementlar, 8-10% ni turli oqsillar, mineral tuzlar, qand moddasi, fermentlar, gormonlar tashkil etadi. plazma oqsillari uch guruh bo’lib, bularning 4,5% albumin, 2,8-3,1% globum inlar va 4-4,5% fibrinogenlardir. qon tarkibida 0,85-0,9% osh tuzi, kalsiy xlor, bikarbonatlar va 0,12% qand moddasi bo’ladi. normal fiziologik sharoitda qon plazmasining tarkibi nisbatan turg'un turadi. qon plazmasining osmotik bosimi. qon plazmasidagi erigan moddalar asosan mineral tuzlar hisobiga hosil bo’ladi. bulardan eng muhimi osh tuzidir. osmotik bosim organizm to'qimalarida suv va erigan moddalarning taqsimlanishida muhim rol o‘ynaydi. odam qoni plazmasining osmotik bosimi 7,7-8, ga teng bo’ladi, bu eritrotsitlar bilan hujayralar …

4 / 11

lar ikki tomoni botiq ellips shaklidagi yadrosiz hujayralardir. ularning diametri 7-8 mkm ga, qalinligi 2,52 mkm ga teng, erkaklarda 1 mm3 qonda 4,5-5 mln, ayollarda 4-4,5 mln dona eritrotsit bo’ladi. inson organizmida taxminan 25 trillion eritrotsit bo’lib, har sutkada o’lgan eritrotsitlar o'rniga ko‘mikdan taxminan 300 milhard yangi eritrotsit hosil bo’ladi. eritrotsitlar hayoti 30-120 kun gacha davom etadi. eritrotsitlar qizil ilikda yetiladi. ularning ko‘pchiligini (85-90%) qonga rang beruvchi gemoglobin tashkil etadi. 100 g qonda o‘rta hisobda 16,6-17 g gemoglobin bor. eritrotsitlar tarkibidagi gemoglobin o‘pkadan kislorod biriktirib olib, organizmning hujayra va to‘qimalariga yetkazib beradi. gemoglobin gem va oqsil - globindan tashkil topgan bo’lib, gem qismida fe++ saqlanadi. eritrotsitlar soni yoki ulardagi gemoglobin miqdorining kamayib ketishiga kamqonlik deb ataladi. eritrotsitlar eng muhim bufer rolini o'ynaydi, qonning faol reaksiyasini saqlaydi. ular suv almashinuvidagi, oqsillar, yoglar, uglevodlar parchalanishidagi fermentativ jarayonlarda ishtirok etadi. yangi tug‘ilgan bolada eritrotsitlar ko‘p bo'lganidan qonning yopishqoqligi 10-11 bo‘lib, ikki yoshda 6 …

5 / 11

rlicha bo’ladi. bundan tashqari turli xil kasalliklar tufayli ham o‘zgarishi mumkin. eritrotsitlar 3-9 mm erkaklarda, ayollarda 7-12 mm soatiga cho‘kadi. organizm holatining o‘zgarishlarida eritrotsitlar tezligining o‘zgarishi kuzatiladi. eritrotsitlarning ma’lum tezlikda cho’kishidan foydalanib, tibbiyotda kasalliklarni belgilashda foydalaniladi. buni tibbiyotda echt deyiladi. organizm qattiq shamollaganda, sil kasalligida, homilador ayollarda yalig’lanish kasalligi boshlanganda va boshqa o'zgarishlarda eritrotsitlar cho'kish reaksiyasi tezligi ortadi. eritrotsitlarning cho‘kish tezligi (echt) bir soatda 2 mm, chaqaloqlarda soatiga 4-8 mm 7-11 yoshda bir soatda 4-12 mm bo‘ladi. leykotsitlar, vazifalari va yosh xususiyatlari. ya’ni oq qon tanachalari yadroli amyobaga o‘xshagan harakatlanuvchi hujayralardir. leykotsitlar 4-14 mikron bo’lib, har 500 eritrotsitga taxminan bitta leykotsit to‘g‘ri keladi. 1 mm3 qonda 6-8 ming dona leykotsit bo’ladi. leykotsitlarning soni organizmning holatiga, ovqatlanishga, muskullar ishi va boshqalarga qarab o'zgarib turadi. leykotsitlar donador va donasiz leykotsitlarga bo’linadi. donador leykotsitlarga eozinofillar, bazofillar va neytrofillar, donasiz leykotsitlarga monotsitlar va limfotsitlar kiradi. leykotsitlar suyak iligida, taloqda va limfa bezlarida hosil bo’ladi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon va qon aylanish tizimi"

7. ma’ruza. qon va qon aylanish tizimining yosh xususiyatlari va gigiyenasi. reja: 1. qonning ahamiyati. 2. qon tarkibi, uning vazifalari va ularning yosh xususiyatlari. 3. qon aylanishining ahamiyati. katta va kichik qon aylanish doirasi. 4. ona qornida xomilaning qon aylanishi. 5. yurakning funktsiyalari va yosh xususiyatlari. 6. pul’s va qon bosimi ularning yosh xususiyatlari. 7. qon guruhlari va qon quyish. 8. yurak-qon tomir sistemasi gigiyenasi. tayanch so’z va iboralar. qon, qon plazmasi, osmotik bosim, eritrotsitlar, leykotsitlar, trombotsitlar, qon aylanishi, xomilaning qon aylanishi, yurak, pul’s (tomir urishi), qon bosimi, qon guruhlari, qon quyish, rezus faktor, yurak gigiyenasi, qon tomir gigiyenasi. qonning ahamiyati. qon tomirlarda uzluksiz oqib, organizm tirikligini saqlash...

This file contains 11 pages in PDF format (422.8 KB). To download "qon va qon aylanish tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon va qon aylanish tizimi PDF 11 pages Free download Telegram