kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarni loyihalash va qurish tarixi

PPTX 24 pages 909.2 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 909.2 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

terdmau qurilish va irrigatsiya fakulteti 3-kurs ym-22b guruh talabasi abdumòminov sanjarning “avtomobil yòllaridagi sun’iy inshootlar” fanidan mustaqil ishisi mavzu: kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarni loyihalash va qurish tarixi reja: 1.kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarning tarixi haqida 2.kòprik, yòl òtkazgich va tonnellar haqida maʼlumot 3.kòprik va tonnellarni loyihalash va qurish 1.kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarning tarixi haqida ko‘priklar, yo‘l o‘tkazgichlar va tonnellarning tarixi insoniyat sivilizatsiyasining rivojlanishiga chambarchas bog‘liq. transport inshootlari o‘tish qiyin bo‘lgan hududlarni bog‘lash, savdo va harbiy harakatlarni osonlashtirish uchun qadimdan qurilgan. quyida ularning rivojlanish bosqichlari haqida umumiy ma'lumot beriladi. ko‘priklarning tarixi ko‘priklar insoniyat yaratgan eng qadimgi muhandislik inshootlaridan biridir. ularning rivojlanishi quyidagi bosqichlardan o‘tgan: qadimgi ko‘priklar (miloddan avvalgi 2000-yilgacha) ilk ko‘priklar tabiiy tosh yoki yog‘ochdan tayyorlangan. eng qadimgi ko‘priklardan biri miloddan avvalgi 2000-yillarda mesopotamiya va misrda qurilgan. antik davr (miloddan avvalgi 1000 – milodiy 500) rim imperiyasida tosh va beton ko‘priklar keng tarqaldi. rimliklar yoyi (arka) asosidagi mustahkam ko‘priklarni …

2 / 24

l o‘tkazgichlar (estakadalar) avtomobil va temiryo‘l qatnovini tartibga solish uchun qurilgan. antik davr: rim imperiyasida suv taqsimlash uchun akveduklar qurilgan, ular ba’zan yo‘l o‘tragich vazifasini ham bajargan. sanoat inqilobi: avtomobillar soni ortgani sari temir yo‘llar ustidan o‘tuvchi yo‘l o‘tkazgichlar paydo bo‘ldi. xx asr: shaharlarda harakatni qulaylashtirish uchun ko‘p qavatli estakadalar qurildi. hozirgi davr: beton va po‘lat estakadalar ko‘p qavatli chorrahalar bilan uyg‘un holda qurilmoqda. tonnellar tarixi tonnellar odatda tog‘lar, daryolar yoki shahar ostidan o‘tadigan yo‘llar bo‘lib, qadimdan transport va suv ta’minoti uchun qo‘llangan. qadimgi va o‘rta asrlar dastlabki tonnellar misr va mesopotamiya sivilizatsiyalarida suv yo‘llari uchun qazilgan. qadimgi rimda cloaca maxima (miloddan avvalgi 6-asr) – rim kanalizatsiya tizimining bir qismi bo‘lib, yer ostidan o‘tgan ilk tonnellar hisoblanadi. zamonaviy tonnellar 19-asrda sanoat rivojlanishi bilan temir yo‘l tonnellarini qurish boshlandi, masalan, mont cenis tonneli (fransiya-italiya, 1871). temza tonneli (1843, london) – suv ostida qurilgan birinchi tunnel. xx-xxi asr yutuqlari: kanaltunnel (1994, angliya-fransiya), …

3 / 24

•kichik ko‘prik – ko‘prik oralig’i to‘la uzunligi 25m gacha bo‘lganda; •o‘rta ko‘prik – ko‘prik oralig’i to‘la uzunligi 25 dan 100m gacha bo‘lganda; katta ko‘prik – ko‘prik oralig’i to‘la uzunligi 100m dan katta bo‘lganda; ko‘prikning uzunligi – ko‘prik chetki tayanchlarining tashqi qirralari bo‘yicha o‘tgan o‘qlar orasidagi masofa; ko‘prikning sof oralig‘i l0 – suvning pastki sathi (sps) va suvning yuqori sathi (syus) orasidagi o‘rtacha chiziq bo‘yicha oraliqlar sof uzunligi (ya’ni suv o‘tish chizig‘i) yig‘indisi; •ko‘prik balandligi h – sps dan harakat yuzasigacha bo‘lgan masofa; •ko‘prik osti sof balandligi h0 – syus dan oraliq qurilma ostigacha bo‘lgan masofa; •ko‘prikning qurilish balandligi h – rels ostidan (qatnov qismi ustidan) oraliq qurilma ostigacha bo‘lgan masofa. •tayanchning balandligi – tayanch tepasidan gruntgacha bo‘lgan masofa; •hisobiy oraliq – oraliq qurilmaning ikki qo‘shni tayanchlarga tayanish o‘qlari orasidagi masofa; •ko‘prikning kengligi – ikki tomondagi panjaralar orasidagi ochiq masofa; •oraliq qurilmaning kengligi – eng chetki bosh to‘sinlar o‘qlari orasidagi masofa; …

4 / 24

ta boʻladi. vazifasi, yer yuzasiga nisbatan joylashishi, chuqurligi va qurish usullari boʻyicha turlarga boʻlinadi. vazifasi boʻyicha — aloqa yoʻllaridagi (metropoliten, temir yoʻl, avtoyoʻl, piyodalar oʻtish joylari va boshqalar), gidrotexnik, kommunal, konchilik sanoati, maxsus maqsadlarda qurilgan (mudofaa inshootlari, yer osti elektr styalari va boshqalar); yer yuzasiga nisbatan joylashishi boʻyicha — togʻ osti, suv osti va tekislikdagi; joylashish chuqurligi boʻyicha — sayoz va chuqur joylashgan; qurish usullari boʻyicha — ochiq, yopiq va maxsus usullarda quriladigan tunnellar mavjud. tunnellarning koʻndalang kesimi doyra, tuxumsimon va toʻgʻri toʻrtburchak shaklda boʻlishi mumkin. tunnel qazish ishlari yer yoki tog katlamining gidrogeologik sharoitiga qarab turlicha usulda amalga oshiriladi. daryodagi tonnel 3.kòprik va tonnellarni loyihalash va qurish ko‘prik va tunnel qurilishi muhandislikning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, ular transport harakatini qulaylashtirish va tabiiy to‘siqlarni yengib o‘tish uchun mo‘ljallangan. quyida ko‘prik va tunnellarni loyihalash hamda qurish bo‘yicha asosiy bosqichlar bilan tanishishingiz mumkin. ko‘priklarni loyihalash va qurish 1. loyihalash bosqichi ko‘prik loyihasi …

5 / 24

3. qurilish jarayoni tayanch poydevorlarini qurish: ko‘prik ustunlari yoki tayanch qismi mustahkam tuproqqa joylashtiriladi. to‘sin va konstruksiyalarni o‘rnatish: prefabrik yoki joyida qurilgan elementlar birlashtiriladi. yuqori qoplama va yo‘l qatlami: avtomobil yoki temir yo‘l uchun maxsus qoplamalar yotqiziladi. tunnellarni loyihalash va qurish 1. loyihalash bosqichi tunnellar qurishda quyidagilar hisobga olinadi: tuproq va geologik sharoitlar: tog‘ jinslari, yerosti suvlari, seysmik xavf. ventilyatsiya va xavfsizlik: shamollatish tizimi, yong‘in xavfsizligi, avariya chiqish yo‘llari. funktsional maqsadi: avtomobil, temir yo‘l, metro yoki gidrotexnik tunnel. 2. qurilish usullari ochıq usul (cut and cover) – yer qazilib, tunnel quriladi, so‘ngra usti yopiladi. tunnellar qazish mashinasi (tbm) – maxsus mexanizmlar yordamida yer ostidan burg‘ilanadi. portlatish usuli – tog‘ jinslarida tunnel ochish uchun ishlatiladi. 3. muhim omillar mustahkamlash: beton panellar yoki temir konstruktsiyalar bilan devorlar mustahkamlanadi. suvga chidamlilik: suv bosimiga qarshi maxsus qatlamlar va drenaj tizimlari o‘rnatiladi. yoritish va shamollatish: optimal sharoit yaratish uchun tizimlar o‘rnatiladi. ko‘prik va tunnel qurilishi …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarni loyihalash va qurish tarixi"

terdmau qurilish va irrigatsiya fakulteti 3-kurs ym-22b guruh talabasi abdumòminov sanjarning “avtomobil yòllaridagi sun’iy inshootlar” fanidan mustaqil ishisi mavzu: kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarni loyihalash va qurish tarixi reja: 1.kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarning tarixi haqida 2.kòprik, yòl òtkazgich va tonnellar haqida maʼlumot 3.kòprik va tonnellarni loyihalash va qurish 1.kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarning tarixi haqida ko‘priklar, yo‘l o‘tkazgichlar va tonnellarning tarixi insoniyat sivilizatsiyasining rivojlanishiga chambarchas bog‘liq. transport inshootlari o‘tish qiyin bo‘lgan hududlarni bog‘lash, savdo va harbiy harakatlarni osonlashtirish uchun qadimdan qurilgan. quyida ularning rivojlanish bosqichlari haqida umumiy ma'lumot beriladi. ko‘prikla...

This file contains 24 pages in PPTX format (909.2 KB). To download "kòpriklar, yòl òtkazgichlar va tonnellarni loyihalash va qurish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: kòpriklar, yòl òtkazgichlar va … PPTX 24 pages Free download Telegram