milliy ichki mahsulot harakat shakllari

DOC 17 pages 193.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 193.3 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

xv-mavzu iste’mol, jamg’arma va investitsiyalar yalpi ichki mahsulot harakat shakllari ichida amortizatsiya fondi, milliy daromadning keyingi harakatlari, ishlatilish shakl va yo’nalishlarini bilish muhim o’rin tutib, ular aholi farovonligiga bevosita ta’sir ko’rsatadi. ushbu bobda milliy daromad tarkibiy qismlari tahlili davom ettirilib, uning iste’mol hamda ishlab chiqarishni kengaytirishga ketadigan qismi bo’lgan jamg’arishning iqtisodiy mazmuni qarab chiqiladi. ularning darajasini aniqlovchi asosiy omillar ko’rsatib beriladi. shu bilan birga daromadning iste’moldan ortiqcha boshqa qismi – jamg’armaning iqtisodiy mazmuni va omillarini ko’rsatib berishga ham alohida e’tibor qaratiladi. iste’mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi milliy iqtisodiyotda yalpi ichki mahsulotning asosiy qismi bo’lgan yangidan vujudga keltirilgan mahsulot, ya’ni sotilgandan keyingi uning puldagi ko’rinishi – milliy daromaddan iste’mol va jamg’arish maqsadlarida foydalaniladi. keng ma’noda iste’mol jamiyat a’zolari iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish uchun ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlardan foydalanish jarayonini bildiradi. bunda unumli va shaxsiy iste’mol farqlanadi. unumli iste’mol bevosita ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish jarayoniga tegishli bo’lib, …

2 / 17

yojlarni qondirishda nomoddiy ko’rinishdagi ne’mat va xizmatlarning tegishli nafli xususiyatlaridan foydalanish. bularga bilim olish, musiqa tinglash, sog’liqni tiklash, advokat xizmatidan foydalanish va boshqalarni misol qilish mumkin. yakka tartibdagi yoki jamoa bo’lib iste’mol qilish ham farqlanadi. alohida shaxsning o’z ixtiyorida bo’lgan ne’matlarni iste’mol qilishi yakka tartibdagi iste’molga, jamiyat a’zolari turli guruhlarining ne’matlardan birgalikda foydalanishi jamoa bo’lib iste’mol qilishga kiradi. masalan, ovqatlanish, kiyinish, badiiy asarlar o’qish yakka tartibdagi iste’molni, jamoat transportidan foydalanish, o’yingohlarda sport o’yinlarini tomosha qilish, sihat maskanlarida sog’liqni tiklash jamoa bo’lib iste’mol qilishni anglatadi. milliy daromadning jamiyat a’zolaring moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondirishga sarflanuvchi qismi iste’mol fondi deb ataladi. iste’mol fondi butun aholining shaxsiy iste’molini, aholiga ijtimoiy xizmat qiladigan muassasalardagi, shuningdek, ilmiy muassasalar va boshqarishdagi barcha sarflarni o’z ichiga oladi. iste’mol fondining shaxsiy daromad shaklida aholi qo’liga kelib tushadigan qismi iste’mol sarflari maqsadida ishlatiladi. iste’mol sarflari – bu aholi joriy daromadlarining tirikchilik ne’matlari va xizmatlar uchun ishlatiladigan qismi. aholi o’z …

3 / 17

an aniqlanadi. daromad tarkibida iste’mol sarflari ulushi qanchalik yuqori bo’lsa, jamg’arma hajmi shunchalik kam bo’ladi. jamg’armaning o’sishi esa iqtisodiy ma’noda mablag’larning iste’mol buyumlari xarid qilishdan investitsion tovarlar xarid qilishga yo’naltirilishini bildiradi. shunga ko’ra, jamg’arma – bu muddat jihatidan kechiktirilgan iste’molni anglatadi. shu bilan birga joriy davrda amalga oshirilgan jamg’arma joriy iste’molning chegirilgan qismidir, chunki jamg’arma aholi va korxonalar ixtiyoridagi daromadning iste’molga sarflanmagan qismi hisoblanadi: , bu erda: y – barcha xo’jaliklar ixtiyoridagi daromad; c – iste’mol miqdori; s – jamg’arma miqdori. shu sababli daromad tarkibidagi iste’mol sarflari va jamg’arma nisbatining o’zgarishi bir qator, ba’zan qarama-qarshi oqibatlarga olib kelishi mumkin. birinchidan, daromadlarning qandaydir qismini jamg’armaga qo’yish oqibatida u tovarlarda bo’lgan talabda o’z aksini topmaydi. jamg’arma, yuqorida ta’kidlanganidek, daromadlarning ma’lum bir qismini iste’mol qilishdan chegirib qo’yishni bildirib, natijada iste’mol sarflari hajmi barcha ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlarni sotib olish uchun etarli bo’lmay qoladi. aholi daromadining jamg’arilgan qismi o’zining xususiy talabini vujudga keltirmaydi. …

4 / 17

lab chiqarish darajasi doimiy bo’lib qoladi. iste’mol va jamg’arma darajasini aniqlab beruvchi asosiy omil milliy daromadning hajmi va uning o’zgarishi hisoblanadi. uning yalpi ichki mahsulotdan amortizatsiya ajratmalari hamda biznesga egri soliqlarni chegirib tashlash orqali aniqlanishi 14-bobda aytilgan edi. lekin milliy daromad tarkibida to’g’ri soliqlar ham mavjud bo’ladi. shu sababli soliqlar to’langandan keyin aholi qo’lida qoladigan daromad iste’mol sarflari va shaxsiy jamg’arma yig’indisiga teng bo’ladi. shaxsiy iste’mol va shaxsiy jamg’armaning darajasi bevosita soliqlar to’langandan keyingi qolgan daromad bilan aniqlanadi. bu daromadni biz tahlil chog’ida ixtiyoridagi yoki sof daromad deb ataymiz. demak, bu daromad iste’molning ham, jamg’armaning ham umumiy omili hisoblanadi. chunki jamg’arma daromadning iste’mol qilinmaydigan qismi hisoblansa, soliqlar to’langandan keyingi daromad shaxsiy jamg’armani aniqlab beradigan asosiy omil bo’lib chiqadi. har yilgi haqiqiy iste’mol miqdori va soliqlar to’langandan keyingi daromad o’rtasidagi farq shu yildagi jamg’arma miqdorini aniqlaydi. iste’mol va jamg’arma hajmi hamda unga ta’sir ko’rsatuvchi omillar o’rtasidagi bog’liqlik iste’mol va jamg’arma funktsiyasi …

5 / 17

i. j.m.keyns klassik iqtisodchilarning bu fikrlariga qarshi chiqib, uy xo’jaliklarining iste’mol sarflari real foiz stavkasiga u qadar bog’liq emasligini, kishilar uchun hamma vaqt joriy iste’molning kelgusidagi iste’moldan afzalligini ta’kidlaydi. u iste’mol sarflari darajasiga ta’sir ko’rsatuvchi asosiy omil sifatida uy xo’jaliklarining joriy daromadlarini ko’rsatadi. demak, keyns fikriga ko’ra, iste’mol – uy xo’jaliklari joriy daromadlarining o’sib boruvchi funktsiyasi hisoblanadi: . iste’mol funktsiyasini grafik ko’rinishida ham tasvirlash mumkin (16.1-chizma). bunda tik o’qqa iste’mol sarflari, yotiq o’qqa esa aholi ixtiyoridagi daromad miqdori joylashtiriladi. 16.1-chizma iste’mol funktsiyasining grafikdagi tasviri f s e2 v c q c(y) e0 c0 e1 0 y1 y har ikkala o’q o’rtasidan 45( ostida o’tuvchi 0f to’g’ri chiziq iste’mol sarflari va ixtiyordagi (sof) daromadning miqdoran tengligini ifodalaydi. 0y o’qidagi har qanday daromad miqdorini ifodalovchi ushbu chiziqda joylashgan nuqta 0s o’qning tegishli miqdordagi iste’mol sarfiga teng bo’ladi. boshqacha aytganda, uy xo’jaligi sof daromadning barcha hajmini to’liq iste’molga sarflaydi. biroq, bunday tenglik amalda …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy ichki mahsulot harakat shakllari"

xv-mavzu iste’mol, jamg’arma va investitsiyalar yalpi ichki mahsulot harakat shakllari ichida amortizatsiya fondi, milliy daromadning keyingi harakatlari, ishlatilish shakl va yo’nalishlarini bilish muhim o’rin tutib, ular aholi farovonligiga bevosita ta’sir ko’rsatadi. ushbu bobda milliy daromad tarkibiy qismlari tahlili davom ettirilib, uning iste’mol hamda ishlab chiqarishni kengaytirishga ketadigan qismi bo’lgan jamg’arishning iqtisodiy mazmuni qarab chiqiladi. ularning darajasini aniqlovchi asosiy omillar ko’rsatib beriladi. shu bilan birga daromadning iste’moldan ortiqcha boshqa qismi – jamg’armaning iqtisodiy mazmuni va omillarini ko’rsatib berishga ham alohida e’tibor qaratiladi. iste’mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi milliy iqtisodiyotda yalp...

This file contains 17 pages in DOC format (193.3 KB). To download "milliy ichki mahsulot harakat shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy ichki mahsulot harakat s… DOC 17 pages Free download Telegram