kvant mexanikasi elementlari

PPTX 15 pages 519.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 519.6 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation kvant mexanikasi elementlari usmonov umarbek 1. kvant holatlari va o'lchovlar 2. kvant superpozitsiyasi va intserferensiya 3. kvant mexanikasining asosiy tushunchalari reja: kvant mexanikasining asosiy tushunchalari heisenberg noaniqlik munosabati δxδp ≥ ħ/2 bo'yicha zarracha holatini va impulsini bir vaqtning o'zida aniq o'lchash imkonsizligini ko'rsatadi, bu yerda ħ plank doimiysi hisoblanadi. kvant holati superpozitsiya prinsipi asosida bir vaqtning o'zida bir nechta holatlarning kombinatsiyasi bo'lishi mumkin, masalan, elektron ayni paytda ikkita energiya darajasida bo'lishi mumkin. kvantum mexanikasida kuzatish natijalari ehtimollik taqsimotiga bo'ysunadi, ya'ni 100 ta o'lchovdan 70 tasi bir xil natijani berishi mumkin, qolgan 30 tasi esa boshqa natijalarni beradi. to'lqin funksiyasi va ehtimollik zichligi born qoidasiga ko'ra, zarrachaning x dan x+dx oralig'ida topilish ehtimolligi |ψ(x,t)|²dx bilan beriladi, bu erda dx juda kichik interval. to'lqin funksiyasi ψ(x,t) kompleks qiymatli funksiya bo'lib, zarracha holatini to'liq tavsiflaydi va uning modul kvadratining integrali 1 ga teng bo'lishi kerak. ehtimollik zichligi |ψ(x,t)|² zarrachaning ma'lum bir …

2 / 15

identik fermionlarning bir xil kvant holatida bo'lishiga yo'l qo'ymasligini bayon qiladi, bu spin 1/2 ga ega bo'lgan elektronlar uchun muhim ahamiyatga ega. ushbu prinsip atom tuzilishi va kimyoviy bog'lanishlarni tushunishda muhim rol o'ynaydi, chunki u elektronlarning atomlar va molekulalardagi taqsimlanishini cheklaydi, masalan, 2 elektron maksimal 1 orbitalda bo'lishi mumkin. pauli printsipi, kvant sonlari to'plami bilan tavsiflangan har bir kvant holatida faqat bitta fermion bo'lishi mumkinligini bildiradi; bu 4 ta kvant sonining (n, l, ml, s) noyobligiga asoslangan. kvant entanglementi entanlaşgan zarrachalarning oʻzaro bogʻliqligi klassik fizika qonunlari bilan tushuntirib boʻlmaydi va bu kvant mexanikasi asoslarini tushunish uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan gʻayrioddiy hodisa hisoblanadi, chunki bu tezlik cheklovlarini buzmaydi. kvantli oʻzaro bogʻliqlik ikki yoki undan ortiq zarrachalar orasidagi oʻzaro bogʻliqlikni ifodalaydi, bu yerda ularning holatlari, masalan, spin yoki polyarizatsiya, bir-biriga bogʻliq boʻlib, hatto ular bir-biridan juda uzoq masofalarda boʻlganda ham 100% korrelyatsiyaga ega boʻladi. bell teoremasi kvantli oʻzaro bogʻliqlikning klassik fizika …

3 / 15

harmonik ostsillyatorning energiya darajalari teng masofadagi 0, ħω, 2ħω, 3ħω va hokazolar bilan ifodalanadi, bu yerda ħ – plankning kamaytirilgan konstantasidir va ω – ostsillyatorning burchak chastotasi. kvant harmonik ostsillyatorning to'lqin funksiyalari hermit polinomlari yordamida ifodalanadi va bu polinomlarning darajasi energiya darajasiga mos keladi, masalan, n=0 darajasi uchun 0-darajali hermit polinomi ishlatiladi. nosimmetrik potensial quduqda harakatlanuvchi zarrachaning kvant mexanik xususiyatlarini modellashtirishda kvant harmonik ostsillyatori muhim rol o'ynaydi, masalan, ikki atomli molekulalarning tebranishlarini ta'riflashda qo'llaniladi. kvant mexanikasi va zamonaviy fizika zamonaviy fizikaning asosiy tamoyillaridan biri bo'lmish superpozitsiya printsipi, kvant sistemasining bir vaqtning o'zida bir nechta holatlarda bo'lish imkoniyatini tasvirlaydi, masalan, 2 ta holatning 50/50 superpozitsiyasi. kvant mexanikasi 20-asr boshlarida paydo bo‘lib, klassik fizikaning 10⁻⁹ metrdan kichik masofalardagi hodisalarni tushuntirishdagi ojizligini bartaraf etdi. kvant mexanikasi yordamida atom yadrosining tuzilishi, radioaktivlik va boshqa ko'plab 10⁻¹⁵ metr masshtabli fizik hodisalarni aniq tushuntirish mumkin. kuantlash va diskretlik diskretlik tufayli, fizik miqdorlar (masalan, energiya, impuls) uzluksiz …

4 / 15

el, elektronning to'lqin xususiyatini hisobga olib, uning holatini aniq koordinatalar bilan emas, balki ehtimollik zichligi funksiyasi orqali tavsiflaydi, bu esa 1s orbitalining sferik shaklini tushuntiradi. vodorod atomi uchun rydberg formulasi (1/λ = r(1/n₁² - 1/n₂²)) kvant mexanik model yordamida olingan va spektral chiziqlarning to'lqin uzunliklarini aniq bashorat qiladi. vodorod atomining kvant mexanik modeli elektronning yadro atrofidagi 1s orbitalida joylashish ehtimolligini, energiya darajasini (-13.6 ev) va burchak momenti kvant sonini (l=0) aniqlaydi. kvant tunnelling kvant tunnellingi yarimo'tkazgichlar texnologiyasi, skanerdan elektron mikroskopi va yadro fizikasi kabi sohalarda, masalan, α-parchalanish jarayonida muhim rol o'ynaydi va 10⁻¹⁸ metrdan ham kichik masofalarni o'lchash imkonini beradi. kvantli tunnellingda zarracha potentsial to‘siqdan, hatto uning kinetik energiyasi to‘siq balandligidan kam bo‘lganda ham, ma’lum bir ehtimol bilan o‘tishi mumkin, bu ehtimol eksponentsial ravishda to‘siqning kengligiga bog‘liq. tunnelling ehtimoli, to‘siq balandligi va zarracha massasiga bog'liq bo'lib, plank doimiysi (h) orqali ifodalanadi. masalan, elektronlar protonlarga qaraganda ancha samarali tunnel hosil qiladi. …

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kvant mexanikasi elementlari"

powerpoint presentation kvant mexanikasi elementlari usmonov umarbek 1. kvant holatlari va o'lchovlar 2. kvant superpozitsiyasi va intserferensiya 3. kvant mexanikasining asosiy tushunchalari reja: kvant mexanikasining asosiy tushunchalari heisenberg noaniqlik munosabati δxδp ≥ ħ/2 bo'yicha zarracha holatini va impulsini bir vaqtning o'zida aniq o'lchash imkonsizligini ko'rsatadi, bu yerda ħ plank doimiysi hisoblanadi. kvant holati superpozitsiya prinsipi asosida bir vaqtning o'zida bir nechta holatlarning kombinatsiyasi bo'lishi mumkin, masalan, elektron ayni paytda ikkita energiya darajasida bo'lishi mumkin. kvantum mexanikasida kuzatish natijalari ehtimollik taqsimotiga bo'ysunadi, ya'ni 100 ta o'lchovdan 70 tasi bir xil natijani berishi mumkin, qolgan 30 tasi esa boshqa natijalarni ber...

This file contains 15 pages in PPTX format (519.6 KB). To download "kvant mexanikasi elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kvant mexanikasi elementlari PPTX 15 pages Free download Telegram