statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari

PDF 13 стр. 200,6 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 200,6 КБ

Тип файла PDF

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

statistik ma’lumotlarni taqdim etish usullari mavzu: statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari. reja: 1. statistik jadvallar. 2. jadval turlari va tuzish qoidalari. 3. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati 4. grafiklarning turlari va asosiy elementlari 5. chiziqli va yassi diagrammalar 2 kirish. statistik ma’lumotlarni shunday taqdim etish kerakki, ulardan foydalanish qulay bo‘lsin, ularni o‘qish va tushunish oson bo‘lsin. ularni taqdim etishning eng kamida 3 ta usuli mavjud: - matnda so‘z bilan bayon etish, - jadval shaklida ifodalash; - grafiklar orqali tasvirlash. ma’lumotlarni so‘z bilan matnda bayon etish ko‘rinishda yaxshi yo‘lga o‘xshab tuyulsa ham, ammo subyektning mahoratiga, ma’lumotlarni talqin qilishdagi o‘ziga xoslikka bog‘liq. bundan tashqari, bu holda ularni har taraflama tushunish, bog‘lanishlarini payqash birmuncha og‘irlashadi. statistik jadvallar. statistik axborotlarni jadvalda ifodalash so‘z bilan bayon etishga qaraganda o‘rganilayotgan voqealarni ravshan va jozibali qilib tasvirlaydi. statistikadagi jadvallar logarifmlik, karra va boshqa jadvallardan tubdan farq qiladi. ular ijtimoiy - iqtisodiy hayotimiz, turmushimizning …

2 / 13

5 9 9,6 10 0,1 ishsizlik darajasi (%) 0,4 6 0,4 5 0 ,4 87, 0 manba: o‘zbekiston respublikasining ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishining asosiy ko‘rsatkichlari. statistik to‘plamlar : 1995 y. 22 - bet, 1998 y. 55-57-betlar, 2000y. 9 va 59-betlar. demak, o‘zbekiston aholisi, uning mehnatga qobiliyatli va iqtisodiy faol qismi yil sayin ko‘payib bormoqda. ammo umumiy aholi o‘sish sur’atiga nisbatan mehnatga qobiliyatli kishilar soni tezroq ko‘paymoqda va unga nisbatan iqtisodiy faol aholi soni esa biroz sekin ortmoqda. natijada aholining mehnatga layoqatlik darajasi o‘sishi bilan bir qatorda iqtisodiy faollik darajasi biroz pasayish tendensiyasiga ega. 4 jadvallar yotiq va tik to‘g‘ri chiziqlar kesilmalaridan tuzilgan geometrik shakl bo‘lib, qator va ustunlardan tarkib topadi. ularda o‘rganilayotgan obyektlar va ularning ko‘rsatkichlari joylashtiriladi. har bir qator va ustun o‘z nomiga, jadval esa umumiy sarlavhalarga ega bo‘lib, bular jadvalning asosiy unsurlari hisoblanadi. agarda jadval qatorlari va ustunlari o‘z nomlariga hamda umumiy sarlavhaga ega bo‘lib, sonlar bilan to‘ldirilmagan …

3 / 13

al turlari va tuzish qoidalari. iqtisodiy izlanishlarda statistik jadvallarning har xil turlari qo‘llaniladi. eganing tuzilishiga qarab statistik jadvallar uch turga bo‘linadi: oddiy, gruppaviy va kombinatsion. oddiy jadval deb o‘rganilayotgan obyektlar va ularning ko‘rsatkichlari birma-bir ro‘yxat ko‘rinishida yozilgan jadvalga aytiladi. oddiy statistik jadvalning egasida o‘rganilayotgan obyektlarning nomlari yoki ma’lumotlar tegishli davrlar yozilgan bo‘ladi. jadval 4.1 bunga misol bo‘la gruppaviy jadval deganda o‘rganilayotgan obyektlarni bir belgi asosida guruhlash natijalarini ifodalaydigan jadval nazarda tutiladi. 5 oladi. bu jadvalda yillar berilgan ustunlar ega bo‘lib, ko‘rsatkichlar keltirilgan qatorlar kesimdir. jadvalning ega qismida o‘rganilayotgan obyektning muhim bir belgisi bo‘yicha gruppalash amalga oshirilgan bo‘lsa, bunday jadval gruppaviy jadval deyiladi (5.5 jadvalga qaralsin). ayrim paytlarda voqea va hodisalarni bir belgisi bo‘yicha guruhlaganda ularni to‘liq o‘rganishning iloji bo‘lmaydi. bunday paytda voqea va hodisalar ikki va undan ortiq belgisi asosida guruhlarga ajratilib o‘rganiladi. buning uchun, avval o‘rganilayotgan hodisa to‘plami bir belgisi bo‘yicha, keyin har qaysi guruh boshqa belgi bo‘yicha kichik …

4 / 13

shi kerak. 2. jadvalning umumiy nomi undagi ega va kesimlar mazmunini ifodalashi lozim, uni qisqartirib yozish mumkin emas. unda o‘rganilayotgan obyektning nomi, ma’lumotlar tegishli vaqt oralig‘i hamda joyi ko‘rsatilishi lozim. 3. jadvalda bir-biri bilan bog‘liq ko‘rsatkichlar birin-ketin, soddadan murakkabga o‘tib borish tartibida joylashtirilishi lozim. 4. jadvaldagi ma’lumotlar mazmunini anglash oson bo‘lishi uchun ularni bir xil aniqlik darajasi bilan butunlashtirib, ifodalash lozim. kombinatsion jadval – bu ega qismida obyektlarni ikkita va undan ortiq belgilari asosida guruhlash natijalarini aks ettiradigan jadvaldir 6 5. shartli alomatlarga e’tibor berish kerak. zarur bo‘lganda ayrim ko‘rsatkichlar yoniga yulduzcha yoki raqamlar qo‘yilib, ularni qaerdan yoki qanday hisoblab olinganligi ilova tarzida berilishi kerak. 6. hodisa sodir bo‘lganligi to‘g‘risida ma’lumotlar bo‘lmasa, jadvalda shu ko‘rsatkich o‘rniga “ma’lumot yo‘q” yoki nuqtalar (...) qo‘yiladi, agarda hodisa umuman sodir bo‘lmagan bo‘lsa, tire (-) belgisi bilan ifodalanadi. jadvallarni tuzish texnikasi yaxshi egallansa, ularni o‘qish va tushunish ishi ancha osonlashadi. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning …

5 / 13

azifasini o‘taydi. shunday qilib, statistik ma’lumotlarni grafiklarda tasvirlash natijasida ularni soddalashtirish, ayonlashtirish, umumlashtirish, yakunlashtirish va pirovardida tasavvurimizni boyitish kabi muhim fazilatlarga ega bo‘lamiz. bu usul turli hodisalarni taqqoslashda, ularni dinamikasi va o‘zaro bog‘lanishlarini tahlil qilishda,rejalarni, davlat buyurtmalarini bajarish ustidan nazoratni amalga oshirishda, o‘rganilayotgan murakkab to‘plamlarning tuzilishini tekshirishda, ayrim voqealarning yoyilish ko‘lamini tasvirlashda qo‘llanadi. grafik – bu statistik ma’lumotlarni ta’sirchan va jozibali qilib tasvirlaydigan geometrik shakldir 7 4. grafiklarning turlari va asosiy elementlari grafiklar tuzilish shakli va qanday jarayonlarni tasvirlashi jihatidan har xil turlarga, tasnifiy guruhlarga bo‘linadi. quyida ularning turlari tasvirlangan. 1-tarh. statistik grafik turlari. diagramma deganda statistik ma’lumotlarni geometrik shakllar yordamida tasvirlash tushuniladi. agar ma’lumotlar shartli belgilarni geografik kartalarga tushirish yo‘li bilan tasvirlansa, bunday grafiklar kartogrammalar deb ataladi. kartodiagrammalar diagramma va kartogrammalarning aralashmasidan tashkil topadi. bu holda geografik kartalar hodisalarning hududiy taqsimlanishiga qarab konturlarga (bo‘laklarga) bo‘linadi va ularda ma’lumotlarni tasvirlovchi diagrammalar keltiriladi. kartogramma va kartodiagrammalar hodisalarning makonda (territoriyada) joylanishini tasvirlashda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari"

statistik ma’lumotlarni taqdim etish usullari mavzu: statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari. reja: 1. statistik jadvallar. 2. jadval turlari va tuzish qoidalari. 3. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati 4. grafiklarning turlari va asosiy elementlari 5. chiziqli va yassi diagrammalar 2 kirish. statistik ma’lumotlarni shunday taqdim etish kerakki, ulardan foydalanish qulay bo‘lsin, ularni o‘qish va tushunish oson bo‘lsin. ularni taqdim etishning eng kamida 3 ta usuli mavjud: - matnda so‘z bilan bayon etish, - jadval shaklida ifodalash; - grafiklar orqali tasvirlash. ma’lumotlarni so‘z bilan matnda bayon etish ko‘rinishda yaxshi yo‘lga o‘xshab tuyulsa ham, ammo subyektning mahoratiga, ma’lumotlarni talqin qilishdagi o‘ziga xoslikka bog‘liq. bundan ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PDF (200,6 КБ). Чтобы скачать "statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: statistik grafiklarning turlari… PDF 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram