yo'sh davrlari psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari

DOC 6 pages 49.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.5 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

ёш даврлар психологияси фанининг предмети ва вазифалари ёш даврлари психологияси фани предмети тўғрисида фикр юритилаётганда инсон умрининг турли ёш босқичларида кечиши, ёш ўсишига ва психик тараққиётга таъсир кўрсатувчи омиллар, турли таъсирлар туфайли турлича тарзда рўй берадиган психик ривожланиш характеристикаси назарда тутилади. демак, ёш даврлари психологияси фанининг мавзу бахси турли ёшдаги одамларнинг (болалар, ўқувчилар, катталар, эркаклар, аёлларнинг (онтогенезда) туғилгандан умрининг охиригача) психик ривожланиш жараёнини, шахснинг шаклланиши ҳамда ўзаро муносабати қонуниятларини ўрганишдан иборатдир. ёш даврлари психологияси инсонда турли психик жараёнлар ривожланишининг ўзига хос хусусиятларини, унинг ҳар хил фаолиятини, эр ва аёлнинг жинс тафоввутларини, шунингдек инсон шахсининг таркиб топишини илмий жиҳатдан тадқиқ қилади. ёш даврлари психологияси турли ёшдаги инсонларнинг психик ривожланиши, психик хусусиятлари ва уларнинг ўзига хос омиллари, мезонлари ҳамда механизмлари хақидаги фандир. шунингдек у муайян ёшдаги инсонларнинг ёш ўзгариши билан боғлиқ бўлган ўзига хос хусусиятларини ҳам ўрганади. шунинг учун ижтимоий хаётда, таълим-тарбия жараёнида, гурухлар ҳамда жамоаларда, ишлаб чиқариш ва оилавий муносабатларда ёш …

2 / 6

садларни руёбга чиқаради. таълим-тарбия ишларини такомиллаштиришга ёрдам беради. моддий неъматлар ишлаб чиқаришнинг самарадорлигини оширишга, миллатлараро муносабатларни яхшилашга, шахслараро мулоқотни тўғри йўналтиришга, жамоада ижобий психологик иқлим яратишга, узоқ умр кўриш сирларини очишга, оилавий муносабатларни мустаҳкамлашга ажралишларнинг олдини олишга хизмат қилади. марказий осиё мутафаккирларидан абу наср фаробий, ибн сино, юсуф хос хожиб, а.навоий ва бошқа бир қатор алломалар ёш даврлари психологияси мавзусига доир ўз қарашларини билдирганлар. абу наср фаробийнинг инсон психикаси ҳақидаги аҳлоқий-фалсафий фикрлари “ҳикмат маънолари”, “фалсафий саволлар ва уларга жавоблар”, “жисм ва аксиденцияларнинг шаклларига қараб бўлиниши” каби асарларида ўз аксини топган. абу райхон беруний кишиларнинг жисмоний тузилиши, умрларининг узун-қисқалиги кабиларнинг умумий ҳаёт хусусиятларидаги аҳамияти ҳақида ўзининг “ўтмиш ёдгорликлари” деб номланган асарида баён қилган. алломанинг фикрича, инсон узоқ умр кўришининг сабаблари биологик ва ирсий омиллар билан боғлиқ бўлади. ибн сино инсон умри ва ёш ўсиши билан боғлиқ холда кечадиган психик тараққиёт масалалари хусусида ҳамда инсон шахсини шакллантириш муаммоларини “одоб ҳақида” рисоласи орқали …

3 / 6

илмий психологик адабиётларда келтирилган эмперик маълумотлар асосида ёш даврлари психологиясининг мустақил фан сифатида ажралиб чиқишига қатор омиллар ва холатлар сабаб бўлган деган хулосага келиш мумкин. қуйида ана шу омиллар ҳақида баён қиламиз: 1.барча фанлар негизига кириб борган эволюция ғоясининг (ч.дарвин) инсон психикасининг ривожланиш жараёнида ўрганиш зарурлиги; 2.умуминсоний, умумпсихик қонуниятлар турли ёшдаги одамлар хатти харакатини, психик хусусиятларини ва болаларнинг ўсишига бирор бир фаолиятнинг таъсирини аниқлаш учун етарли эмаслигини эътироф этиш; 3.ёш даврлари психологияси инсоннинг (туғилганидан умрининг охиригача) камолоти учун методологик ва назарий аҳамиятга эга эканлиги тан олинганлиги; 4.турли ёшдаги одамлар (мактабгача ёшдаги болалар, мактаб ўқувчилари, ўрта ва олий ўқув юртларининг талабалари, ишчилар, ходимлар қариялар хар хил психологик хусусиятларга эга эканлиги сабабли тарбия, ишлаб чикариш, ижтимоий таъминот муассасалари, етимхоналар, болалар уйлари, колониялар, махсус мактаблар, интернатлар, психоневролььогик диспансерлар, қариялар уйлари, шифохоналар, ва бошқалар)нинг эхтиёжлари ортиб бораётганлиги; 5.тиббиёт фани ва унинг тармоқлари ривожланиши психиатрия, психоневрология, психогигиена, нейрохирургия, болалар ва катталар потологияси, генетика, олий нерв …

4 / 6

а, психодиагностика ва хокозоларга талабнинг ортиши); 8.психология фани сохаларининг инсон онтогенезидаги ўзгаришларига доир, билимларга эхтиёжи ва талаби ортаётганлиги (ҳарбий, спорт, савдо, меҳнат, космик, инженерлик, ижод, авиация) психологияга аниқ маълумотларнинг зарурлиги; 9.экология муаммолари, зоопсихология ва этология вазифалари, миллатлараро муносабатларни барқарорлаштириш, инсонпарварлик ғояларини турмуш тарзига олиб кириш масалаларининг долзарблиги; 10. моддий ишлаб чиқаришни кўпайтириш, саноатда ва қишлок хўжалигида кишиларнинг хақиқий хўжайинлик туйғусини уйғотиш, ақлий ва жисмоний имкониятларни қидириш, ишлаб чикариш самарадорлигини ошириш, “инсон-инсон”, “инсон-техника”, “ер-инсон”, муносабатларини изчил ўрганиш зарурлиги; 11. оилавий муносабатларни яхшилаш, ажралишларнинг олдини олиш. иноқ оила яратиш, ёшларни оилавий турмушга тайёрлаш, ўз жонига қасд қилиш холларини бартараф этиш, оилада тенг хуқуқлиликни қарор топтириш ва болалар тарбиясини яхшилиш вазифалари; 12.инсон узоқ умр кўришининг сирларини – геронтопсихологик қонуниятларни очиш ва тарғиб қилиш, давлат муассасаларида психологик билимларлардан ўз ўрнида фойдаланиш, узоқ умр кўришга замин тайёрлаш, қариялар уйларида уларнинг руҳиятига мос муносабатда, одилона мулоқотда бўлиш кераклиги ёш даврлари психологияси фанини ривожлантиришни тақозо этмокда. ёш …

5 / 6

вазифасини умумий психологиянинг асосий тамойиллари ва қоидаларига таянган холда белгилайди. ёш даврлар психологияси қуйидаги тамойилларга риоя қилади: 1. психика юксак даражада ташкил топган материянинг хусусияти ва ёки миянинг маҳсулидир. одатда психика ташқи дунёнинг сезги органлари орқали инсоннинг миясига бевосита таъсир этиши асосида вужудга келиб, сезги, идрок, тассавур, хотира тафаккур, нутк хаёл каби билиш жараёнларида , шунингдек шахснинг хусусиятлари ва холатларида диққати хис-туйғуси ва характер хислатларида, қизикиши ва эҳтиёжларида ўз ифодасини топади. 2. психиканинг негизида миянинг рефлектор фаолияти ётади. ташқи дунёдан кириб келадиган қўзғатувчиларга ички ёки ташқи биологик органлар жавоб реакциясини билдиради. бош мия катта ярим шарларида вужудга келадиган муваққат нерв боғланишлари психик ходисаларнинг физиологик асослари хисобланади ва улар ташқи таъсирнинг натижасида хосил бўлади. бош мия пўстлоғида вужудга келадиган муваққат нерв боғланишлари и.п.павловнинг нерв жараёнларининг иррадиацияси, концентрацияси ҳамда ўзаро индукцияси қонунлари замирида руй беради. бу қонунлар турли йўсинда муваққат боғланишлар, ассоциациялар қандай юз бераётганини, қандай шарт-шароитда тормозланиш ва қўзгалиш содир бўлишини, …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yo'sh davrlari psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari"

ёш даврлар психологияси фанининг предмети ва вазифалари ёш даврлари психологияси фани предмети тўғрисида фикр юритилаётганда инсон умрининг турли ёш босқичларида кечиши, ёш ўсишига ва психик тараққиётга таъсир кўрсатувчи омиллар, турли таъсирлар туфайли турлича тарзда рўй берадиган психик ривожланиш характеристикаси назарда тутилади. демак, ёш даврлари психологияси фанининг мавзу бахси турли ёшдаги одамларнинг (болалар, ўқувчилар, катталар, эркаклар, аёлларнинг (онтогенезда) туғилгандан умрининг охиригача) психик ривожланиш жараёнини, шахснинг шаклланиши ҳамда ўзаро муносабати қонуниятларини ўрганишдан иборатдир. ёш даврлари психологияси инсонда турли психик жараёнлар ривожланишининг ўзига хос хусусиятларини, унинг ҳар хил фаолиятини, эр ва аёлнинг жинс тафоввутларини, шунингдек инсон шахс...

This file contains 6 pages in DOC format (49.5 KB). To download "yo'sh davrlari psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: yo'sh davrlari psixologiyasi fa… DOC 6 pages Free download Telegram