ijtimoiy ro’lning shaxs shakllanishiga ta’siri

DOCX 10 pages 26.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: ijtimoiy ro’lning shaxs shakllanishiga ta’siri reja: 1. psixik taraqqiyot, yosh bosqichlari va yosh inqirozlari 2. yosh davrlar psixologiyasida bir necha kichik krizislar va katta krizislar mavjud. ijtimoiy ro’lning shaxs shakllanishiga ta’siri inson shaxsining tarkib topishini o‘rganish davomida yuzaga kelgan sotsiogenetik konsepsiya fanda eksperimentlarning rivojlanishi bilan bog‘liqdir. ma’lumki, xvii asrning oxiri va xviii asrning boshlarida tabiiy fanlar jadal sur’atlar bilan rivojlana boshladi, o‘sha paytda hammaning diqqat - e’tibori mo‘jizakor tajribaga qaratilgan edi. bu hodisa inson shaxsining tarkib topishi masalasiga ham ta’sir qilmay qolmadi. sotsiogenetik konsepsiya namoyandalari insonning butun taraqqiyoti, shu jumladan, shaxsiy xususiyatlarning tarkib topishi, asosan, tajribaga bog‘liqdir. bu nazariyada shaxsda ro‘y beradigan o‘zgarishlarni jamiyatning tuzilishi, ijtimoiylashish usullari, atrofidagi odamlar bilan o‘zaro munosabat vositalari asosida tushuntiriladi. bu ta’limotga ko‘ra inson biologik tur sifatida tug‘ilib, hayotdagi ijtimoiy shart-sharoitlarning bevosita ta’siri ostida shaxsga aylanadi. chunonchi, angliyalik olim djon lokk dunyoga kelgan yangi chaqaloq bolaning ruhini «top-toza taxtaga» o‘xshatadi. uning fikricha, bolaning «top-toza …

2 / 10

ojlanadi, uning faolligi namoyon bo‘ladi. agarda hayvonlar tevarak-atrofdagi tashqi muhitga passiv moslashib, hayot faoliyatlarida tabiatdagi, ya’ni tashqi muhitdagi tayyor narsalardan foydalansalar, odam esa tevarak-atrofidagi tashqi muhitga faol ta’sir ko‘rsatib, uni o‘z irodasiga bo‘ysundiradi hamda o‘zgartirib, o‘z ehtiyojlarini qondirishga xizmat qildiradi. kuzatishlar jarayonida shu narsa ma’lum bo‘ldi-ki, odamdagi tug‘ma irsiy mexanizmlari uning psixik rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatadi-yu, biroq uning mazmunini ham, shaxsiy fazilatlarini ham belgilab bera olmaydi. ta’kidlash zarurki, muhit ham bola psixikasida rivojlantirishda muayyan rol o‘ynaydi. faqat, buning uchun bolani o‘qitayotgan kishilarning ta’siri natijasida bola ana shu muhitni faol ravishda o‘rganib olishi, tabiiydir. inson shaxsi tuzilishida biologik (tabiiy) va ijtimoiy omillarning o‘zaro nisbati masalasi hozirgi zamon psixologiyasidagi eng murakkab va munozarali masalalardan biridir. psixologiyada shaxsda ikkita omil - biologik va ijtimoiy omillar ta’siri ostida shakllangan ikkita asosiy kichik struktura borligini alohida ta’kidlaydigan nazariya sezilarli o‘rin egallaydi. psixik taraqqiyot, yosh bosqichlari va yosh inqirozlari hurriyat - boy ma’naviyat va ruhiyat ilmidan oqilona, …

3 / 10

g shaxsiga xos xususiyatlar - yosh davrlari psixologiya fanining tadqiqot predmeti hisoblanadi. ma’lumki, shaxs tarkib topish jarayonining psixologik qonuniyatlarnni, uning ilmiy asoslarini mukammal bilmay turib, ta’lim va tarbiyaning nazariy hamda amaliy masalalarini muvaffaqiyatli hal etib bo‘lmaydi. psixologiya fanida yosh davrlarini tabaqalash bo‘yicha turlicha usullar mavjuddir. bu inson shaxsini tadqiq qilishga turli nuqtai-nazardan yondashuv mazkur muammoning mohiyatini turlicha yoritadi shu vaqtgacha psixologiya ilmida shaxs taraqqiyotini davrlarga bo‘lib o‘rganishga juda katta e’tibor qaratilgan. bir qancha davriy jadvallar ham taklif etilgan, lekin shu sohada astoydil ijod qilgan har qanday olim o‘zining “davrlarini” taklif etavergan. zero insonning hayotiy yo‘li va uning asosiy lahzalari tarixiy taraqqiyot mobaynida o‘zgaradi. bir avloddan ikkinchi avlod taraqqiyotiga o‘tishning o‘zi ham qator o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. davrlarga bo‘lishga qaratilgan tasniflarning o‘zi ham ikki turli bo‘ladi: juz’iy (alohida davrlarni yana qo‘shimcha davrlarga bo‘lish – “davrlar ichidagi davrlar”) va umumiy ( inson umrining barcha bosqichlarini o‘z ichiga olgan). masalan, juz’iy tasnifga j.piajening intellekt …

4 / 10

amiyatga ega. har bir bosqichda faoliyat motivlari o‘zgaradi, ularning o‘zgarishi shaxs ehtiyojlari va talablari darajasining o‘zgarishiga mos tarzda ro‘y beradi. inson hayotining barcha davrini yaxlit tarzda qamrab olgan tasniflardan biri butun jahon olimlarining qaroriga ko‘ra, 1965 yili fanlar akademiyasining maxsus simpoziumida qabul qilingan sxema hisoblanadi. u quyidagi jadvalda berilgan. taraqqiyotni yosh davrlarga bo‘lishda o‘ziga xos tasniflar ham bor. masalan, e.erikson shaxs menining rivojlanish bosqichlarini ajratgan va har birida ham ijobiy, ham salbiy jihatlarni ajratgan. 1-bosqich (ishonch-ishonchsizlik)- bu hayotning birinchi yili. 2-bosqich (mustaqillik va qat’iyatsizlik) - 2-3 yoshlar. 3-bosqich (tadbirkorlik va gunoh hissi) - 4-5 yoshlar. 4-bosqich (chaqqonlik va yetishmovchilik) - 6-11 yoshlar. 5-bosqich (shaxs identifikatsiyasi va rollarning chalkashligi)-12-18 yoshlar. 6-bosqich (yaqinlik va yolg‘izlik) - yetuklikning boshlanishi. 7-bosqich (umuminsoniylik va o‘ziga berilish) - yetuklik davri. 8-bosqich (yaxlitlik va ishonchsizlik) —keksalik. e.erikson tasnifining o‘ziga xos qimmati shundaki, unda shaxsning o‘zi to‘g‘risidagi tasavvurlari jamiyat ta’sirida o‘zgarishi nazarda tutiladi. ma’lumki, har bir davr o‘zining …

5 / 10

ini tashkil etadi. muallif, bola aql-idrokini quyidagi psixik rivojlanish davrlariga tasniflaydi: · sensomotor intellekti - tug‘ilgandan 2 yoshgacha; · operatsiyagacha tafakkur davri - 2 yoshdan 7 yoshgacha; · aniq operatsiyalar davri - 7, 8 yoshdan -11,12 yoshgacha; · rasmiy operatsiyalar davri.12-14 yoshgacha. fransuz psixologi a. vallon esa yosh davrlarini quyidagi bosqichlarga ajratadi: · homilaning ona qornidagi davri; · impulsiv harakat davri -tug‘ilgandan 6 oylikkacha; · his-tuyg‘u davri (emotsional) - 6 oylikdan 1 yoshgacha; · sensomotor (idrok bilan harakatning uygunlashuvi) davri - 1 yoshdan · 3 yoshgacha; · personologizm (shaxsga aylanish) davri - 3 yoshdan - 5 yoshgacha; · farqlash davri - 6 yoshdan - 11 yoshgacha; · jinsiy yetilish va o‘spirinlik davri - 12 yoshdan -18 yoshgacha. rus psixologiyasidagi yosh davrlarini tabaqalash muammosi dastlab l.s.vigotskiy, p. p. blonskiy, b. g. ananyev singari yirik psixologlarning asarlarida o‘z aksini topa boshlagan. keyinchalik bu muammo bilan shug‘ullanuvchilar safi ortib bordi, shu bois yosh …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy ro’lning shaxs shakllanishiga ta’siri"

mavzu: ijtimoiy ro’lning shaxs shakllanishiga ta’siri reja: 1. psixik taraqqiyot, yosh bosqichlari va yosh inqirozlari 2. yosh davrlar psixologiyasida bir necha kichik krizislar va katta krizislar mavjud. ijtimoiy ro’lning shaxs shakllanishiga ta’siri inson shaxsining tarkib topishini o‘rganish davomida yuzaga kelgan sotsiogenetik konsepsiya fanda eksperimentlarning rivojlanishi bilan bog‘liqdir. ma’lumki, xvii asrning oxiri va xviii asrning boshlarida tabiiy fanlar jadal sur’atlar bilan rivojlana boshladi, o‘sha paytda hammaning diqqat - e’tibori mo‘jizakor tajribaga qaratilgan edi. bu hodisa inson shaxsining tarkib topishi masalasiga ham ta’sir qilmay qolmadi. sotsiogenetik konsepsiya namoyandalari insonning butun taraqqiyoti, shu jumladan, shaxsiy xususiyatlarning tarkib topishi, asosan...

This file contains 10 pages in DOCX format (26.3 KB). To download "ijtimoiy ro’lning shaxs shakllanishiga ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy ro’lning shaxs shaklla… DOCX 10 pages Free download Telegram