oliynervfa oliyati. neyronlar va gliallar

PPTX 22 pages 427.4 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 427.4 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

oliy nerv faoliyati fiziologiyasi. oliy nerv faoliyati. neyronlar va gliallar reja: asab tizimi funksiyalari va neyronlarning tasnifi. asab tolalarining xossalari. neyronlarning reflektor faoliyati va refleks turlari. asab tizimiga organizmda murakkab funksiyalarni bajaruvchi bosh miya va orqa miya kiradi: 1. asab tizimi odam organizmida barcha hujayra, to’qima, a’zolari va funksional tizimlarimng ishini boshqaradi, tartibga soladi va ularning bir-biri bilan o’zaro bog’lanishini ta’minlaydi. i.p.pavlov asab tizimining bu funksiyasini quyi funksiyasl deb atagan. bu vazifani orqa miya va bosh miyaning quyi qismlarida (uzunchoq, o’rta, oraliq miya va miyachada) joyiashgan asab markazlari bajaradi. 2. asab tizimi organizmni tashqi muhit bilan bog’laydi, muhit sharoitiga moslashuvini ta’minlaydi. tashqi muhit ta’sirida, atrofdagi boshqa odamlar bilan munosabati natijasida odamda paydo bo’lgan fikrlash, fikrni bayon etish, bilim olish, hunar o’rganish va ularni esda saqlash kabi yuksak insoniy xususiyallar ham asab tizimining ana shu ikkinchi funksiyasiga kiradi. i.p.pavk>v asab tizintining bu funksiyasini oliy asab faoliyati deb atagan. asab tizimining bu …

2 / 22

tseptorni hosil qiladi. bu o’siq periferiyadati qo’zg’alish impulslarini olib ketadi. reseplor neyronning ikkinchi o’sig’i orqa miyaga yoki uzunchoq miyaga kiradi. markaziy asab tizimining effektor neyronlari periferik a’zo va to’qimalarga impulslar yuboradi. effektor neyronlaming uzun aksonlari qo’zg’alishni periferiyaga o’tkazadi. effektor neyronlarning ba’zilari skelet mushaklariga beradigan harakatlantiruvchi asab tolalarini hosil qiladi; bunday neyionlar motoneyronlar, yoki harakatlanliruvchi neyronlar deb ataladi. kontakt, yoki oraliq, kiritma neyronlar markaziy asab tizimida joylashgan bo’lib retseptor va effektor asab hujayralarini bir-biriga bog’laydi. ular yuzaga chiqaradigan samaraning xarakteriga qarab, qo’zg’atuvchi va tormozlovchi neyroolarga bo’linadi. asab tolasi, har bir lirik to’qima singari, qo’zg’alish va ta’sirotni o’kazish xususiyatiga ega. agar mushak bilan birlashgan asabning biror joyi elektr toki bilan ta’sirlanadigan bo’lsa, asab qo’zg’alib, qo’zg’alishni mushakga o’tkazadi va natijada mushak qisqaradi. asab tolasining asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat: 1. asab tolasi qo’zg’alishni o’tkazish uchun butun bo’lishi kerak. asabni kesish yoki uni qattiq bog’lash natijasida asabdan qo’zg’alish o’tmay qoladi. asabning butunligi buzilgandagina emas, uning …

3 / 22

r.i.babuxin (1877) birinchi bo’lib kashf etgan. 3. ajratib o’kazish qonunu. periferik asab tizimi ko’pgina ayrim asab tolalaridan iborat; bu tolalar hammasi bir asab ustunida boradi. asab ustunidan xilma-xil asab tolalari, ya’ni markazga intiluvchi va markazdan qochuvchi asab tolaiari baravar o’tishi mumkin. ammo bir asab tolasidasi o’tadigan qo’zg’alish qo’shni asab tolalariga o’tmaydi. qo’zg’alish asab tolasidan yakka, ajralgan holda o’tganligi tufayli odam juda nozik ayrim harakatlarni bajara oladi. markaziy asab tizimi faoliyatining asosiy va o’ziga xos belgisi reflekslarni yuzaga chiqarishdir. i.p.pavlov bu haqda quyidagilarni yozgan edi: “murakkab organizm hayotida refleks eng muhim va eng ko’p uchraydigaa asab hodisasidir. organizm qismlarining doimiy, to’g’ri va aniq o’zaro nisbati va butun organizmning tevarak-atrofldagi sharoitga munosabati refleks yordamida qaror topadi». «refleks» terminini fiziologiyada birinchi marta fransiyalik olim rene dekart ishlatgan. refleks - tashqi yoki ichki muhit o’zgarganda retseplorlarning ta’sirlanishiga javoban organizmning markaziy asab tizimi yordamida ko’rsatadigan qonuniy reaksiyasidir. rellekslar yoki reflektor faoliyati juda xilma-xiltigi bilan tarq …

4 / 22

ning ishtirokida kelib chiqadigan), bulbar (uzunchoq miyaning ishtirokida), mezensefal (o’rta miya ishtirokida), diensefal (oraliq miya ishtirokida) va kortikal (bosh miya yarim sharlari po’stlog’idagi neyronlar ishtiroki bilan) yuzaga chiqadigan reflekslarga bo’linadi. 4) reflekslar ularda qaysi a’zolarning ishlirok etishiga, javob reaksiyasining xarakteriga qarab ham ajratiladi. masalan. refleks harakatlantiruvchi, yoki motor (bunda mushaklar ijrochi a’zo hisoblanadi), sekretor (bezlar sekretsiyasi bilan tugaydigan), tomir harakatlantiruvchi (qon tomirlarining torayishida yoki kengayishida namoyon bo’ladigan) rellekslarga bo’linadi. bu tasnif bir qadar oddiy reflekslarga to’g’ri keladi, zero markaziy asab tizimining oliy bo’limlaridagi neyronlar ishtirokida yuzaga chiqadigan murakkab reflekslarda esa odatda turli ijrochi a’zolar reflektor reaksiyaga tortiladi. 5) butun organizmning barcha reflektor faoliyati shartsiz va shartli reflekslarga bo’linadi. shartsiz reflekslar-organizmning irsiyat yo’li bilan o’tadigan tug’ma reaksiyalaridir. sharlli reflekslar esa, organizmning individual taraqqiyot jarayonida, «turmush tajribasi» asosida paydo bo’ladilar. odam oyoq kaftining terisiga ta’sir etilganda oyoq panjasi va barmoqlari refleks yo’li bilan bukiladi - oyoq kaftining refleksi deb shuni aytiladi. asab …

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oliynervfa oliyati. neyronlar va gliallar"

oliy nerv faoliyati fiziologiyasi. oliy nerv faoliyati. neyronlar va gliallar reja: asab tizimi funksiyalari va neyronlarning tasnifi. asab tolalarining xossalari. neyronlarning reflektor faoliyati va refleks turlari. asab tizimiga organizmda murakkab funksiyalarni bajaruvchi bosh miya va orqa miya kiradi: 1. asab tizimi odam organizmida barcha hujayra, to’qima, a’zolari va funksional tizimlarimng ishini boshqaradi, tartibga soladi va ularning bir-biri bilan o’zaro bog’lanishini ta’minlaydi. i.p.pavlov asab tizimining bu funksiyasini quyi funksiyasl deb atagan. bu vazifani orqa miya va bosh miyaning quyi qismlarida (uzunchoq, o’rta, oraliq miya va miyachada) joyiashgan asab markazlari bajaradi. 2. asab tizimi organizmni tashqi muhit bilan bog’laydi, muhit sharoitiga moslashuvini ta’minlayd...

This file contains 22 pages in PPTX format (427.4 KB). To download "oliynervfa oliyati. neyronlar va gliallar", click the Telegram button on the left.

Tags: oliynervfa oliyati. neyronlar v… PPTX 22 pages Free download Telegram