технокимё. металургия. ятрокимё

PPTX 32 стр. 6,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 32
мирзо улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети кимё факультети умумий, ноорганик ва аналитик кимё кафедраси мавзу: технокимё. металургия. ятрокимё маърузачи: доц. тожиев п.ж. термиз - 2020 й. маъруза режаси европада уйғониш даври техник кимёнинг вужудга келиши металлургиянинг ривожланиши ва металларга ишлов бериш ятрокимёнинг шаклланиши кимё тарихини 6 қисмга бўлиб ўрганишни тавсия этилган 1. алкимёдан олдинги давр (цивилизация давридан бошлаб iii асргача) 2. алкимё даври (iii асрдан xvi асргача) 3. кимёнинг бирлашиш даври (xvi асрдан xviii асргача) ятрокимё флогистон пневмокимё а.л.лавуазьенинг антифлогистон назарияси 4. миқдорий қонунлари даври (xviii асрдан xixасргача) 5. классик кимё даври 6. кимёнинг замонавий даври алкимёнинг тугаши xvii асрда алкимё тугаб, xviii асрда аста-секин ҳозирги кимё фанига айланди. алкимёнинг инқирози сабаблари 1. оддий металлардан олтин олиш фикри нафақат алкимёгарларни, балки император ва қиролларни ҳам ўз домига тортган эди. xviii асрда англия қироли генрих vi мис амалгасини и олтин танга ўрнида таклиф этган алкимёгарларни дорга осган. 1709 йилда берлинда неаполитанлик …
2 / 32
и, тажрибали кимёгарларнинг кўпайишига олиб келди. мавҳум ўз тажрибаларини сир сақлаган алкимёгарлар аста-секин камайиб борди. медицина ва минераллар ҳақидаги ривожланаётган фанлар шунчалик даромадли ва жалб қилувчи бўлиб чиқдики, олтин олиш учун чексиз ва омадсиз уринишларга вақт кетказишга ҳеч қандай ҳожат қолмади. ҳақиқатдан ҳам, xvii асрда алкимёнинг аҳамияти тушиб борар эди, xviii асрда эса у аста-секин биз ҳозир кимё деб айтадиган фан бўлиб қолди. алкимё жамият ривожининг объектив талабларига жавоб бера олмади натижада инқирозга юз тутди. ўрта асрларда ҳам металлар эскича усуллар билан қазиб олинган. рангли металларни ажратиш усуллари ҳам ривожланмаган эди. xvi аср ўрталарида дастлабки кимёгар технологлар шакллана бошлаган. қурол аслаҳа, тўплар ясаш, техник механизмлар европанинг барча шаҳарларида ривожланди. шу даврда кончилар, металлург ва металл қуйиш усталари томонидан металларни ажратиб олиш ва ишлов бериш технологик жиҳатдан мукаммаллашди. илмий ютуқлар ва кашфиётлар техник кимёга таъсир килмай қолмади. унинг элементлари ва муҳим йўналишлари xvi-xvii асрларда пайдо бўла бошлади. бу икки аср мобайнида …
3 / 32
ри xvi-xvii асрларда пайдо бўла бошлади. ютуқлар сир тутилмади, балки аксинча ўртоқлаша бошланди. 1530-1550 йиллар мобайнида биргина фаенца шаҳрида. 30 дан ортиқ фаянс (чинни) фабрикаси тузилди, фаянс сўзи (италянча- фаенза) шу фаенцадан келиб чикқан. 1710 йилда дрезден яқинидаги мейссенда 1769 йилда францияда фарфор мануфактуралари тузилди. бўяш саноати тўғрисида ж. в. россеттининг китоби 1540 йилдаёк венинияда нашр қилинди. китоб муаллифи россетти — техник, бўяш саноатининг машхур устаси эди. қоғоз ишлаб чиқариш европада xii асрдан бошлаб ривожлана бошлади. xv-xvi асрга келиб кенг ривожланди. у ўша пайтда зиғирпоя поясини майдалаб олинар эди. xiv асрдаёқ чархпалак ёрдамида ишлайдиган майдалагич кашф килинган эди. узлуксиз ишлайдиган қоғоз машинаси луи никола робер томонидан 1798 йилда яратилди. голландияликлар 1670 йилда барабанли майдалагич ихтиро қилдилар. голландер ёки ролл —машина деб аталган бу машина толалардан ташкил топган материалларни резервуар ичига ўрнатилган айланувчи барабанга махкамланган пичоқлар ёрдамида кесиб майдалашга асосланган эди. спиртга бўлган эхтиёж ректификация (хайдаш) техникасининг ривожланишига олиб келди. xvi …
4 / 32
. xiii асрдан бошлаб европаликлар кумушни полиметалл маъданлардан қўрғошин ёрдамида ажратиб олишган. бу даврда олтин, қалай, висмут, сурьма, мишьяк из миқдорда ишлаб чиқарилар эди. металларга ишлов бериш кейинчалик ривожланди. уйғиниш даврида кончилик, металлург ва металл қуйиш усталари металларни ажартиб олиш, уларга ишлов бериш xv асрда кенг тарақий этди. металлургия ванноччо бирингуччо (1480-1539 й) металлургия назариётчиси «пиротехния» асарини ёзган. бу аср 10 та китобдан иборат, кимёвий ва технологик жараёнларни баён қилишга бағишланган. бу китоб конлар ҳақида, минералларни ажратиш, металларни суюқлантириб олиш ва уларнинг қотишмаларини тайёрлаш, ҳайдашусуллари, ҳайдашнинг нозик томонлари ҳарбий санъати, мушакбозлик ҳақида мукаммал маълумотлар берган. кумушни тозалаш ишлари, мина тайёрлаш ва артиллериянинг техник нормаларини ишлаб чиққан. симоб, сурьма, олтингугурт, аччиқтошлар ҳақида батафсил маълумотлар келтирилган. 1529 йилда флоренцияда узунлиги 6.7 м ва оғирлиги 6 т келадиган улкан тўп қуйди. олимлар орасида биринчи бирингуччо металлар очиқ ҳавода куйдирилганда уларнинг оғирлиги ортишини аниқлайди. бирингуччо асаридан совуткич ёрдамида дистиллаш георгиус агрикола ( 1494-155 й.) …
5 / 32
рдан бошлаб минералогия фан сифатида тан олинди. (металлургия ва амалий кимёдан, агрикологача ёзилган энг ноёб китоб сифатида, тахминан х асрда яшаган грек монахи теофильнинг асарлари ҳисобланар эди). агрикола “...кимёнинг вазифаси – кимёвий технологияларни ривожлантириш керак”, -деган хулоса чиқаради. агрикола асаридан олтингугурт олиш жараёни иоганн глаубер (1604-1668 й) кимёнинг янги йўналишида кўпроқ танилган вакилларидан бири немис кимёгари ва врачи иоганн глаубер кимёвий моддаларнинг олиш усулларини таққослаш ва қайтадан ишлаб чиқиш билан шуғулланган. глаубер ош тузига сульфат кислота таъсир эттириб хлорид кислота олиш усулини яратди. у кислоталар ҳайдалгандан сўнг қолган қолдиқни синчиклаб ўрганди ва у кучли ич юмшатувчи таъсирга эга эканлигини аниқлади. бу моддани “ажойиб туз” деб атади. глаубер замондошлари эса бу тузни “глаубер тузи” деб аташди. 1648 йилдан бошлаб бу туз шу ном билан аталади. ятрокимё алкимёгарлар барча касалликлардан фориғ қилувчи эликсир яратишда тинмай изланишлар олиб боришган. клавдий гален (эр.ав.201-131 й) қадимги рим шифокори, жарроҳ ва файласуф антик тиббиёт даврининг гиппократдан …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "технокимё. металургия. ятрокимё"

мирзо улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети кимё факультети умумий, ноорганик ва аналитик кимё кафедраси мавзу: технокимё. металургия. ятрокимё маърузачи: доц. тожиев п.ж. термиз - 2020 й. маъруза режаси европада уйғониш даври техник кимёнинг вужудга келиши металлургиянинг ривожланиши ва металларга ишлов бериш ятрокимёнинг шаклланиши кимё тарихини 6 қисмга бўлиб ўрганишни тавсия этилган 1. алкимёдан олдинги давр (цивилизация давридан бошлаб iii асргача) 2. алкимё даври (iii асрдан xvi асргача) 3. кимёнинг бирлашиш даври (xvi асрдан xviii асргача) ятрокимё флогистон пневмокимё а.л.лавуазьенинг антифлогистон назарияси 4. миқдорий қонунлари даври (xviii асрдан xixасргача) 5. классик кимё даври 6. кимёнинг замонавий даври алкимёнинг тугаши xvii асрда алкимё тугаб, xviii асрда аста-се...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPTX (6,0 МБ). Чтобы скачать "технокимё. металургия. ятрокимё", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: технокимё. металургия. ятрокимё PPTX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram