kuydirgi (anthrax)

PPT 43 pages 3.2 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

куйдирги куйдирги (anthrax) таърифи, тарихи, географик тарқалиши, этиологияси, эпизоотологияси, эпидемиологияси, патогенези, клиникаси, ташхиси, қиёсий ташхиси, даволаш усуллари, профилактикаси ва эпидемияга қарши чора-тадбирлар куйдирги куйдирги - спора ҳосил қилувчи бактерия қўзғатадиган (bacillus anthracis), турли юқиш механизмларига эга бўлган, асосан ўзига хос карбункул, баъзида ўпка ичак ва оғиз-томоқ шаклларида намоён бўладиган зооантропоноз ўта хавфли юқумли касалликдир. куйдирги синонимлари: сибирка, куйдирги карбункули, ёмон карбункул, илоҳий олов, “форс олови”, “эрон алангаси” ва ҳ.к. тарихи ва географик тарқалиши куйдирги қадимдан маълум касалликдир. абу али ибн сино, гиппократ, гомер ва бошқалар бу касалликни ҳайвонлардан одамга юқадиган касаллик деб таърифлаганлар. ўрта асрда италияда xviii ва xix асрда францияда, европа ва америка қитъасида куйдирги касаллиги қишлоқ хўжалик ҳайвонлари ва аҳоли орасида кенг тарқалган. 1965 – 1967 йилларда европа, осиё, америка ва африка қитъаларида 21400 га яқин касаллик қайд этилган. россия, ироқ, ҳиндистон, италия ва англия давлатларида ҳам куйдирги тез-тез учраб туради. ўзбекистон республикасининг барча маъмурий ҳудудларида куйдиргининг нохуш …

2 / 43

0- 2012й.й.қайд этилган куйдирги касаллигининг кўрсатгичлари йиллар мутлоқ сони интенсив кўрсатгич 1970 84 0,7 1971 67 0,5 1972 50 0,4 1973 40 0,3 1974 37 0,3 1975 56 0,4 1976 70 0,5 1977 28 0,2 1978 14 0,09 1979 14 0,09 2002 – 2005, 2010 0 0 2006 3 0,01 2007 - 2008 2 тадан 0,01 2009, 2011 1 тадан 0,01 2012й 3 0,02 ўзбекистон республикасида 2007-2012 й.да қайд қилинган куйдирги касаллиги № маъмурий ҳудудлар 2007 й. 2008 й. 2009 й. 2010 й. 2011 й. 2012 й. 1 тошкент ш. 1 1 1 2 андижон 2 2 3 самарқанд 2 жами: 2 2 1 0 1 3 * этиология касаллик қўзғатувчиси bacillus anthracis ҳисобланади. грамммусбат, йирик, у ҳаракат қилмайди, анилин бўёқлари билан бўялади, аэроб, капсула ва спора ҳосил қилиш хусусиятига эга. қаттиқ озуқа муҳитларида rr—форма шаклини ҳосил қилади («медуза боши ») споралари инфекцияни циркуляция қилишини асосий омили ҳисобланади, споралари ўта …

3 / 43

ти кўтарилади (40-45 градусгача), эти увишиб мушаклари қисқаради, томир уриши тезлашади, нафас олиши қийинлашади. овқат емай қўяди, нафас олиши янада тезлашади, ҳиқилдоғи шишади, нафас олганда шовқин пайдо бўлади. қорни шишади, ичакдан қон аралаш суюқлик ажралиб чиқади, сийдик билан қон кетади, натижада ҳайвон тезда нобуд бўлади. сигирларнинг сут бериши камаяди, сути сарғиш қон тусли бўлиб, мазаси тахир бўлади. майда шохли ҳайвонларда касаллик яшин тезлигида ўтади ва ҳайвонларнинг тўсатдан нобуд бўлиши билан тугайди. уларнинг ички аъзоларида геморрагик шишлар пайдо бўлади. отларда куйдирги асосан ичак ва тери шаклида бўлиб, инфильтратлар чуқур жойлашади, улар гангрена ва парчаланиш билан тугайди. касаллик 8-36 соат, баъзан эса 3-6 кун давом этади. чўчқаларда эса касаллик маҳаллий узгаришлар билан кечади: бўйин, кўкрак қафаси шишади, нафас олиши қийинлашади, қусиш, йўталиш, хириллаш аломатлари пайдо бўлади. бурун ва оғиз бўшлиғи шиллиқ кавати кўкимтир-қизил рангли бўлади, тилда ва қаттиқ танглайда шишлар, карбункуллар пайдо бўлади, чўчқа асфиксиядан нобуд бўлади. чўчқаларда куйдирги баъзан сурункали турда …

4 / 43

ат ўрнатиш зарур. хасталик асосан ветеринария ходимларининг рухсатисиз қишлоқ хўжалик ва уй ҳайвонларини сўйиш, гўштини нимталаш ва одамларга тарқатиб юбориш, истеъмол қилиш натижасида келиб чиқади. эпидемиологияси (давоми) ўзбекистонда куйдирги касаллиги билан касалланиш куйдирги билан касалланган ҳайвонни мажбурий сўйиш, гўштини майдалаш, ташиш ва ичакларини тозалаш билан боғлиқ. одам куйдирги билан бемор ҳайвонлар маҳсулотларидан тайёрланган кийим-кечак (пальто, шуба, юнгли ёқа, қўлқоп ва шунга ўхшаш) ларни кийганда, баъзан эса касал ҳайвон маҳсулотлари (гўшт, сут) орқали ва шунингдек, тери ва жун каби маҳсулотларни қайта ишлаш жараёнида ифлосланган ҳаво-чанг орқали ҳам юқиши мумкин. патогенез куйдиргининг қўзғатувчиси соғлом организмга тирналган тери, юқори нафас йўллари ва ошқозон-ичак йўлининг шиллиқ пардаси орқали ўтади. организмга тушган куйдирги таёқчаларининг бир қисми фагоцитлар томонидан ютилади (фагоцитоз), қолган қисми эса лимфа ва қон орқали бутун организм (жигар, талоқ, ўпка, ичак девори, тери ости, бириктирувчи тўқима ва бошқалар)га тарқалади. тери орқали ўтиш жойида қизариш ва карбункул пайдо бўлади. кўпроқ терининг очиқ қисми зарарланади. …

5 / 43

лади. бошнинг оғриши кучаяди, бемор ҳолсизланади, қон босими пасаяди. жигар ва буйрак катталашади. 5-8 кундан сўнг беморнинг аҳволи яхшилана бошлайди. куйдирги тери шаклининг энг хавфлилиги унинг сепсис шаклига, яъни бациллаларнинг қонга ўтиб кетишидир. унда беморнинг аҳволи оғирлашади. бемор йўталганда қон аралаш балғам ажратади, қон аралаш қусади, ичи кетади, нажасида қон пайдо бўлади. клиникаси (давоми) ўпка шакли касалликнинг ўпка шакли жуда оғир ўтади ва ўлим билан тугайди. хасталик тез бошланади, беморда шамоллаш белгилари, кўкрак қисмида ўткир оғриқ пайдо бўлади, нафас олиши қийинлашади, қон босими пасаяди. юрак уриши тезлашади, балғамда қон пайдо бўлади. хасталик 2-3 кун давом этиши мумкин. клиникаси (давоми) ичак шакли куйдиргининг ичак шакли умумий заҳарланиш, тана ҳароратининг кўтарилиши, қоринда ўткир оғриқ пайдо бўлиши, кўнгил айниши, қон аралаш қусиш ва ич кетиши билан характерланади. беморнинг аҳволи тезда оғирлашади ва касаллик ўлим билан тугайди. клиникаси (давоми) оғиз-халқум шакли оғиз-халқумни ярали-некротик зарарланиши бўйиндаги яққол шиш, кўпинча бир тарафли ташхисоти куйдирги касаллигининг клиник …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuydirgi (anthrax)"

куйдирги куйдирги (anthrax) таърифи, тарихи, географик тарқалиши, этиологияси, эпизоотологияси, эпидемиологияси, патогенези, клиникаси, ташхиси, қиёсий ташхиси, даволаш усуллари, профилактикаси ва эпидемияга қарши чора-тадбирлар куйдирги куйдирги - спора ҳосил қилувчи бактерия қўзғатадиган (bacillus anthracis), турли юқиш механизмларига эга бўлган, асосан ўзига хос карбункул, баъзида ўпка ичак ва оғиз-томоқ шаклларида намоён бўладиган зооантропоноз ўта хавфли юқумли касалликдир. куйдирги синонимлари: сибирка, куйдирги карбункули, ёмон карбункул, илоҳий олов, “форс олови”, “эрон алангаси” ва ҳ.к. тарихи ва географик тарқалиши куйдирги қадимдан маълум касалликдир. абу али ибн сино, гиппократ, гомер ва бошқалар бу касалликни ҳайвонлардан одамга юқадиган касаллик деб таърифлаганлар. ўрта асрда...

This file contains 43 pages in PPT format (3.2 MB). To download "kuydirgi (anthrax)", click the Telegram button on the left.

Tags: kuydirgi (anthrax) PPT 43 pages Free download Telegram