kuydirgi (anthrax)

PDF 43 pages 3.8 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PDF

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

куйдирги куйдирги (anthrax) таърифи, тарихи, географик тарқалиши, этиологияси, эпизоотологияси, эпидемиологияси, патогенези, клиникаси, ташхиси, қиёсий ташхиси, даволаш усуллари, профилактикаси ва эпидемияга қарши чора- тадбирлар таърифи куйдирги - спора ҳосил қилувчи бактерия қўзғатадиган (bacillus anthracis), турли юқиш механизмларига эга бўлган, асосан ўзига хос карбункул, баъзида ўпка ичак ва оғиз-томоқ шаклларида намоён бўладиган зооантропоноз ўта хавфли юқумли касалликдир. куйдирги синонимлари: сибирка, куйдирги карбункули, ёмон карбункул, илоҳий олов, “форс олови”, “эрон алангаси” ва ҳ.к. тарихи ва географик тарқалиши куйдирги қадимдан маълум касалликдир. абу али ибн сино, гиппократ, гомер ва бошқалар бу касалликни ҳайвонлардан одамга юқадиган касаллик деб таърифлаганлар. ўрта асрда италияда xviii ва xix асрда францияда, европа ва америка қитъасида куйдирги касаллиги қишлоқ хўжалик ҳайвонлари ва аҳоли орасида кенг тарқалган. 1965 – 1967 йилларда европа, осиё, америка ва африка қитъаларида 21400 га яқин касаллик қайд этилган. россия, ироқ, ҳиндистон, италия ва англия давлатларида ҳам куйдирги тез-тез учраб туради. ўзбекистон республикасининг барча маъмурий ҳудудларида куйдиргининг …

2 / 43

оғлом ҳайвонга куйдирги трансмиссив йўл билан, турли хил қон сўрувчилар орқали ҳам юқиши мумкин. давоми ҳайвонларда (йирик ва майда шохли ҳайвонлар,от,чўчқа, ит,мушук) куйдирги касаллиги тарқалган шаклда ўткир ва яшин тезлигида кечади ва касалланганларни 95% нобуд бўлади эпидемиологияси • куйдирги касаллигининг асосий манбалари бўлиб қишлоқ хўжалик ва уй ҳайвонлари: йирик ва майда шохли ҳайвонлар, қўй, эчки, от, туя ва бошқалар ҳисобланади. ҳайвонларда касаллик кўпинча ичак шаклида ўтади. шунингдек хасталик ит, мушук ва кемирувчилардан ҳам юқиши мумкин. • шунинг учун ҳам касбга тааллуқли шахслар ва қишлоқ хўжалик ишлари билан шуғулланувчи шахслар устидан эпидемиологик назорат ўрнатиш зарур. хасталик асосан ветеринария ходимларининг рухсатисиз қишлоқ хўжалик ва уй ҳайвонларини сўйиш, гўштини нимталаш ва одамларга тарқатиб юбориш, истеъмол қилиш натижасида келиб чиқади. эпидемиологияси (давоми) • ўзбекистонда куйдирги касаллиги билан касалланиш куйдирги билан касалланган ҳайвонни мажбурий сўйиш, гўштини майдалаш, ташиш ва ичакларини тозалаш билан боғлиқ. • одам куйдирги билан бемор ҳайвонлар маҳсулотларидан тайёрланган кийим-кечак (пальто, шуба, юнгли …

3 / 43

инг тезлашиши, касалликнинг 2-3- кунлари эса тана ҳароратининг 39-40 даражага кўтарилиши ва заҳарланиш белгиларининг кучайиши кузатилади. бошнинг оғриши кучаяди, бемор ҳолсизланади, қон босими пасаяди. жигар ва буйрак катталашади. 5-8 кундан сўнг беморнинг аҳволи яхшилана бошлайди. куйдирги тери шаклининг энг хавфлилиги унинг сепсис шаклига, яъни бациллаларнинг қонга ўтиб кетишидир. унда беморнинг аҳволи оғирлашади. бемор йўталганда қон аралаш балғам ажратади, қон аралаш қусади, ичи кетади, нажасида қон пайдо бўлади. клиникаси (давоми) ўпка шакли • касалликнинг ўпка шакли жуда оғир ўтади ва ўлим билан тугайди. хасталик тез бошланади, беморда шамоллаш белгилари, кўкрак қисмида ўткир оғриқ пайдо бўлади, нафас олиши қийинлашади, қон босими пасаяди. юрак уриши тезлашади, балғамда қон пайдо бўлади. хасталик 2-3 кун давом этиши мумкин. клиникаси (давоми) ичак шакли • куйдиргининг ичак шакли умумий заҳарланиш, тана ҳароратининг кўтарилиши, қоринда ўткир оғриқ пайдо бўлиши, кўнгил айниши, қон аралаш қусиш ва ич кетиши билан характерланади. беморнинг аҳволи тезда оғирлашади ва касаллик ўлим билан тугайди. …

4 / 43

ри (ярали) шаклини даволашда ципрофлоксацин, доксициклин ва амоксициллин имипенем, клиндамицин, рифампин, макролидлар каби антибиотиклардан фойдаланилади. профилактика ва эпидемияга қарши чора тадбирлар • куйдиргини олдини олиш чора- тадбирлари комплекс режа асосида олиб борилади. • комплекс режа ҳар бир туман, вилоят, республика учун маҳаллий шароитларни ва чорвачиликнинг ривожланишини ҳисобга олган ҳолда тузилади ва унда қуйидагиларни инобатга олиш лозим: профилактика ва эпидемияга қарши чора тадбирлар (давоми) 1. куйдирги жиҳатидан нохуш пунктларни ҳисобга олиш, уларни рўйхатга олиш. 2. ушбу нохуш пунктларда қишлоқ хўжалик ва уй ҳайвонларини ёппасига касалликка қарши эмлаш. 3. бу пунктларда соғломлаштирувчи мелиоратив ва агротехника чораларини ўтказиш, сув ҳавзаларини ифлосланишдан сақлаш. 4. ҳайвонларни ҳайдаш йўлида, боқиш майдонларида, сақланадиган хоналарни мунтазам назорат қилиб бориш. 5. тери тайёрлаш, сақлаш, ташиш ва қайта ишлаш жараёнида ветеринария – санитария қоидаларига амал қилиш. 6. ҳайвонлар орасида куйдиргини ажратиш ҳамда уларни чивин ва пашшалар чақишидан муҳофаза қилиш, ўчоқларда эпизоотологик текширув ўтказиш, ўлган ҳайвонларни юқумсизлантириш, ўчоқларда жорий ва якунловчи …

5 / 43

да металл буюмлар, брезент, пахта анжомлари қайнатилади ёки 1% ли содада 90 дақиқа сақланади, буғ- формалин камерасида тутилади ёки сулема карбол кислотасига ботириб қўйилади. • 13. касал молларни боқадиган шахслар орасида шошилинч профилактика (антибиотиклар, иммуноглобулин) ишлари ўтказилади.

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuydirgi (anthrax)"

куйдирги куйдирги (anthrax) таърифи, тарихи, географик тарқалиши, этиологияси, эпизоотологияси, эпидемиологияси, патогенези, клиникаси, ташхиси, қиёсий ташхиси, даволаш усуллари, профилактикаси ва эпидемияга қарши чора- тадбирлар таърифи куйдирги - спора ҳосил қилувчи бактерия қўзғатадиган (bacillus anthracis), турли юқиш механизмларига эга бўлган, асосан ўзига хос карбункул, баъзида ўпка ичак ва оғиз-томоқ шаклларида намоён бўладиган зооантропоноз ўта хавфли юқумли касалликдир. куйдирги синонимлари: сибирка, куйдирги карбункули, ёмон карбункул, илоҳий олов, “форс олови”, “эрон алангаси” ва ҳ.к. тарихи ва географик тарқалиши куйдирги қадимдан маълум касалликдир. абу али ибн сино, гиппократ, гомер ва бошқалар бу касалликни ҳайвонлардан одамга юқадиган касаллик деб таърифлаганлар. ўрта асрда...

This file contains 43 pages in PDF format (3.8 MB). To download "kuydirgi (anthrax)", click the Telegram button on the left.

Tags: kuydirgi (anthrax) PDF 43 pages Free download Telegram