noorganik kimyo. darslik

PPT 54 pages 4.2 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PPT

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

7-ma’ruza. atom tuzilishi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti noorganik, fizik va kolloid kimyo kafedrasi 2-ma’ruza: atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli ma’ruza prezentatsiyasi mualliflari: farm.f.d., prof. to‘xtayev x.r. farm.f.d. sharipov a.t. toshkent-2019 inorganic chemstry tphi * adabiyotlar x.r.tuxtayev, a.t.sharipov, s.n.aminov noorganik kimyo. darslik. –t.: “fan va texnologiya”.- 2018.- 560 b. h.r. to’xtayev, r.aristanbekov, k.a. cho’lponov, s.n. aminov. anorganik kimyo (“farmasiya “-5720500- bakalavriyat ta’lim yo’nalishi uchun darslik/ o’zr oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi.-t.”nohsir”, 2011.520 b. 3. shriver and atkins, inorganic chemisrty, fifth edition, 2010/ p.w.atkins,t.l.owerton, j.p. rourke, m.t. weller and f.a. armstrong, w.h. freeman and company, new york. 2010. p. 825. 4. э.т.оганеся, в.а.попков, л.и.щербакова, а.к.брель общая и неорганическая химия. – м.- 2019.-447 с.- серия: специалист. 5. umumiy va anorganik kimyodan amaliy mashg’ulotlar: farmatsevtika instuti talabalari uchun o’quv qo’llanmasi (mualliflar s.n.aminov, r.aristanbekov, h.r. to’xtayev va boshq.; s.n.aminov …

2 / 54

nazariyasini yaratdi. atomning yadroviy tuzilishi tomson modeli a-zarrachalarning yupqa metall pardadan o’tishi  = a(z-b) z element tartib nomeri; a, b doimiy sonlar; - rentgen nurlanishi to’lqin chastotasi; = 1/  rentgen nurlari to’lqin uzunligi. 1913 y. rezerford o’quvchisi mozli atomning rentgen spektrlarini o’rgandi 1932 y. d.i.ivanenko va geyzenberg atom tuzilishining proton neytron nazariyasini yaratdilar n = a – z n- atomdagi neytronlar soni; a-element atom massasi; z-element tartib nomeri. 1932 y. dj. chedvik neytronni ochdi. neytron protonga proton neytronga atom modeli 3. yadro reaksiyalari 1919 y. e rezerford 1-chi yadro reaksiyasini amalga oshirdi. 1939 yil issiq neytronlar ta’sirida u u bo’linishida 200 mvt energiya ajralib 2 ta yadro hosil bo’ladi; bu energiya 2 mln kg yuqori sifatli ko’mir parchalanganda hosil bo’ladigan energiyaga teng. vodorordning termiyadro reaksiyasi: bu reaksiyada 6,87 мvt energiya yoki 644 миллион кдж/моль 1 g vodorodga nisbatan energiya chiqadi. bu uyqori sifatli ko’mir yonganda chiqadigan energiyadan 15 …

3 / 54

rgiyasi atomning oxirgi holatdan boshlang’ich holatga o’tgandagi energiyalari farqidan topiladi. h=e2 – e1 e2 va e1 atomdagi turli energetik holatlardagi energiyalar farqi. 7. elektron bulut kvant mexanikasida elektronning atomdagi holati elektron bulut . to’lqin funksiyasini qiymati =f(x,y,z) x,y,z koordinata nuqtalari. to’lqin funksiyasini kvadrati ( 2 ) atomlararo fazoda elektronning bo’lish ehtimolligini ko’rsatadi. yadroda 90% elektronning bo’lish ehtimoli bo’lgan fazo orbital . 1926 y. ervin shredinger to‘lqin funksiyaning potensial va umumiy energiya bilan bog‘ladi (е) . s-orbitallarnig fazoviy holati p-orbotallarning fazoviy holat, tugun yadrodan o’tgan. d-orbatallarning fazoviy holati d- va f- orbatallarning fazoviy holati 9. kvant sonlar orbitallarni kvant sonlar bilan tavsiflash mumkin: n –bosh kvant son; l-orbital kvan son; ml –magnit kvan son; ms- spin kvant son. atomlarning elektron tuzilishi volfgang pauli(1925 y.) atomda 4 la kvant soni bir xil bo’lgan ikkita elektron bo’lishi mumkin emas. xun qoidasi: ayni qavatdagi elektronlarning spin kvant soni yig’indisi maksimal bo’lishi kerak. klechkovskiy 1 …

4 / 54

ladi. sp- gibridlanish. bef2 molekulasini 5-rasm. bef2 molekulasini hosil bo’lishida 2s- va 2p-orbitallarining qoplashi. 6- rasm. sp-gibrid orbitallarining alohida hosil bo’lish sxemasi. sp2 gibridlanish. bf3 2s va 2p orbitaldan 3 ta yangi sp2 gibrid orbitallar. burchak 120o bo’ladi. bcl3, so3, ch2=ch2 sp2 gibridlanish. sp3-gibridlanish. ch4 ; ccl4 c 1s va 3 ta p elektronga ega. markaziy atom sp3 gibridlangan. molekula tetraedrik tuzilishga ega, valent burchaklar bo’lsa 109o28’ ni tashkil etadi. 7-rasm. valent orbitallarining gibridlanishi. markaziy atomdagi bo’linmagan elektronlar juftining molekula tuzilishiga ta’siri. metan, suv va ammiak molekulalari valent burchaklar ch4 109o28 , nh3107,5o , h2o 104,5 o. 8-rasm. metan, suv va ammiak molekulasidagi kimyoviy bog’larning hosil bo’lishi. sp- bef2, co2 valent burchaklar 180o . ea3 burchak 120o . bf3, so3 . :ea2 so2, no2 va hno2 sp3 (ccl4, cf4, ch4, hclo4, h2so4, h3po4 sp3 (nh3, hclo, hclo2, h3o+, pcl3) . 4. kimyoviy bog’ning asosiy tavsiflari bog’ning uzunligi bog’lanishda ishtirok etgan …

5 / 54

kulyar orbitallar usuli vbu usuli kamchiliklari: - ba’zi moddalarda elektron juftlar yordamisiz bog’lanish . xix asrning oxirida tomson (h2+) -tarkibida toq elektronlar bo’lgan moddalargina magnitga tortiladi. -erkin radikallar tarkibida ham juftlashmagan elektronlar bo’ladi. -benzolga o’xshash aromatik uglevodorodlarning tuzilishini vbu tushuntirib bera olmaydi. -toq elektronlarning rolini ko’rsatadigan nazariya 1932 yilda xund va malliken yaratgan, bu nazariya molekulyar orbitallar(mo) nazariyasi . mo da ao tuzilishi haqidagi kvant-mexanik tasavvurlar molekula tuzilishida qo’llanadi. atom bir markazli (bir yadroli) sistema, molekula ko’p markazli sistema. mo usulining bir necha turlari bor. ao chiziqli kombinasiya usuli ( aochk). mo tasvirlovchi funksiyalarni molekulani tashkil etgan atomning funksiyalarini bir-biriga qo’shish va bir-biridan ayirish natijasida topiladi. bog’lovchi simmetrik funsiya:  1 = c1 1 + c2 2 bo’shashtiruvchi antisimmetrik : 2 = c1 1 - c2 2 c1 , c2 - koeffitsientlar; 1 , 2 - ayni elektronning birinchi va ikkinchi yadroga oid to’lqin funksiyalari;  1 - simmetrik funksiya …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noorganik kimyo. darslik"

7-ma’ruza. atom tuzilishi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti noorganik, fizik va kolloid kimyo kafedrasi 2-ma’ruza: atom tuzilishi. atom yadrosining tuzilishi. kimyoviy bog’lanish va molekula tuzilishi. valent bog’lanishlar usuli. molekular orbitallar (mo)usuli ma’ruza prezentatsiyasi mualliflari: farm.f.d., prof. to‘xtayev x.r. farm.f.d. sharipov a.t. toshkent-2019 inorganic chemstry tphi * adabiyotlar x.r.tuxtayev, a.t.sharipov, s.n.aminov noorganik kimyo. darslik. –t.: “fan va texnologiya”.- 2018.- 560 b. h.r. to’xtayev, r.aristanbekov, k.a. cho’lponov, s.n. aminov. anorganik kimyo (“farmasiya “-5720500- bakalavriyat ta’lim yo’nalishi uchun darslik/ o’zr oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi.-t.”nohsir”, 2011.520 b. 3. shriver and atkin...

This file contains 54 pages in PPT format (4.2 MB). To download "noorganik kimyo. darslik", click the Telegram button on the left.

Tags: noorganik kimyo. darslik PPT 54 pages Free download Telegram