kimyo fanida darslik

DOC 135 pages 1.0 MB Free download

135 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOC

Pages 135

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 135

“tasdiqlayman” o`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ________________ sana: ____________________ sinf: ______________________________ dars: ___ mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar. kimyoviy formula, valentlik. darsning maqsadi: 1.ta`limiy maqsad: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar. kimyoviy formula, valentlik haqida bilim, ko`nikma va malaka berish 2.tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuda keltirilgan misollar asosida nutqini oshirish va tarbiya berish; 3.rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchhilarni ongini varafakkurini o’stirish, dunyoviy bilimlarini rivojlantirish. dasrning turi: an`anaviy. yangi materialni o’rganuvchi dars. darsning usuli: nazariy. savol- javob darsning jihozi: kimyo faniga oid rasmlar, slaydlar va o’quv darsligi. darsning tashkiliy qismi: 1. o`quvchilar bilan salomlashish. 2. navbatchilikni o`tkazish va davomatni aniqlash. 3. siyosiy daqiqa o`tkazish. 4. o`tilgan mavzuni so`rash baholash. yangi darsni rejasi. 1. kimyoviy formula, 2. valentlik. yangi darsning bayoni. atomlarning o‘lchamlari hamda ularning nisbiy va absolyut massalari to‘g‘risida atroflicha bilimga ega bo‘lish uchun quyidagi eng muhim tushunchalarni bilish talab etiladi.kimyoviy hodisalarda bo‘linmaydigan moddaning eng kichik zarrasi atomlardir.«atom» so‘zi qadimgi yunon tilida bo‘linmas degan …

2 / 135

lyut massasi – 19,993∙10 –24 g.atomning nisbiy massasi- 12c atomining massasini 1/12 qismidan necha marta katta ekanligini bildiradigan sondir. 12c atomining 1/12 qismining massasi 1,66057∙10-24 g. 1,66057∙10-24 g=1 a.m.b. nisbiy atom massa ar bilan ifodalanadi. indeksdagi «r» nisbiy (relative)degan ma’noni anglatadi.elementning nisbiy atom massasiga son jihatdan teng qilib grammlar bilan ifodalangan qiymat g-mol deyiladi( yoki mol deyiladi). bir mol har qanday modda 6,02∙1023 ta zarracha (atom, molekula,ion) tutadi. 6,02∙1023 soni avogadro doimiysi deyiladi. kimyoviy formula – modda tarkibini kimyoviy belgilar va (zarur bo‘lsa) indekslar yordamida ifodalanishidir. kimyoviy formulaga qarab moddaning sifat va miqdor tarkibinibilib olish mumkin. masalan: h2so4 – sulfat kislota.h2so4 – sulfat kislotaning bitta molekulasini va molekulada 2 ta vodorod, 1 ta oltingugurt va 4 ta kislorod atomi mavjudligini, shuningdek,moddaning 1 molini ham bildiradi.shuningdek, molekulani absolyut va nisbiy massasini ham toppish mumkin. absolyut massasini topish uchun 2 ta vodorod, 1 ta oltingugurt va 4 ta kislorod atomlarining haqiqiy massalari …

3 / 135

u elementning valentligi deyiladi. valentlikni o‘lchov birligi qilib vodorodning valentligi qabul qilingan.vodorod atomining valentligi i (bir) ga teng.kislorod atomi doimo ikki valentli bo‘ladi.valentligi noma’lum bo‘lgan elementning valentligi, vodorodli yoki kislorodli, shuningdek, valentligi ma’lum bo‘lgan boshqa bir element bilan hosil qilgan birikmalaridan aniqlanadi.1-misol. quyidagi birikmalarning formulalarini daftaringizga ko‘chirib yozing va elementlarning valentligini aniqlang. as2o5, cu2o, teo3, h2se, cl2o7, kh.1) as2o5 — kislorodning valentligi ikki. kislorod atomlari beshta,har birining valentligi 2, kislorod atomlarining umumiy valentligi (2x5=10)10 ga teng. mishyakning ham umumiy valentliklari 10 bo’lishi kerak.birikmada 2 ta mishyak atomi 10:2=5. demak: har bir mishyak atomiga 5 ta birlik mos keladi. birikmada mishyakning valentligi 5 ga teng.cu2o – 2・1=2; 2:2= 1. mis bir valentli. teo3 – 2・3=6; 6:1= 6. tellur olti valentli h2se – 1・2=2; 2:1=2. selen ikki valentli. cl2o7 – 2・7=14; 14:2=7. xlor etti valentli kh – 1・1=1; 1:1=1. kaliy bir valentli hisoblanadi. yangi mavzuni mustahkamlash. 1. natriy atomining massasini toping. 2 …

4 / 135

stirish, dunyoviy bilimlarini rivojlantirish. dasrning turi: an`anaviy. yangi materialni o’rganuvchi dars. darsning usuli: nazariy. savol- javob darsning jihozi: kimyo faniga oid rasmlar, slaydlar va o’quv darsligi. darsning tashkiliy qismi: 1. o`quvchilar bilan salomlashish. 2. navbatchilikni o`tkazish va davomatni aniqlash. 3. siyosiy daqiqa o`tkazish. 4. o`tilgan mavzuni so`rash baholash. yangi darsni rejasi. 1 mol moda miqdori. 2.ekvivalentlar qonuni. 3. avagodro qonunu gazlarning zichligi va nisbiy zichligi. yangi darsning bayoni. 1. moddaning massasi aniq bo‘lganda, uning modda miqdorini aniqlash yoki modda miqdori berilganda uning massasini topish.bir xil sharoitdagi turli gazlarning bir xil hajmlaridagi molekulalarsoni bir xil bo‘ladi (avogadro qonuni).bug‘ holatidagi moddaning va har qanday gazning 1 moli n.sh.da 22,4 l hajmni egallaydi va bu hajm bu molyar hajm deb ataladi. gazning zichligini topish uchun formulasidan; gazning nisbiy zichligini topish uchun esa formulasidan foydalanamiz.1-misol: 22 g karbonat angidrid (normal sharoidda) qanday hajmni egallaydi?kimyoviy elementlar bir-biri bilan o‘z ekvivalentlariga proporsional bo‘lgan og‘irlik miqdorlarda birikadi …

5 / 135

r. 1.barcha kimyoviy reaksiyalarda energiya ajralib chiqadi yoki yutiladi. 2. kimyoviy reaksiya vaqtida issiqlik ajralib chiqsa ekzotermik reaksiyalardeb ataladi. 3. kimyoviy reaksiya vaqtida issiqlik yutilsa endotermik reaksiya debataladi. 4. oddiy moddalardan 1 mol murakkab moddani hosil bo‘lishida ajralib chiqadigan yoki yutiladigan issiqlik miqdori moddaning hosil bo‘lishissiqligi deyiladi. 5. har qanday murakkab moddani oddiy moddalarga qadar parchalanish issiqligi uning hosil bo‘lish issiqligiga teng bo‘lib, ishorasi qaramaqarshitarzda ifodalanadi. (lavuaz‘ye va laplas qonuni).reaksiyalarning issiqlik effekti boshlang‘ich moddalar bilan hosilbo‘lgan mahsulotlarning tabiatiga bog‘liq bo‘lib, reaksiyaning oraliqbosqichlariga taalluqli emas (gess qonuni). yangi mavzuni mustahkamlash. 1. 14,2 g (nh4)2c2o4.h2o dagi modda miqdorini toping. 2. 4,86g kaliy geksaxloroplatinat (k2ptcl6)dagi modda miqdorini toping. 3. modda miqdori 0,25 mol bo‘lgan kaliy sulfat (k2so4) necha gramm keladi? 4. 0,1 mol karbonat angidrid (co2) necha g keladi? 5. 0,5 mol kalsiy fosfat [ca3(po4)2] necha g keladi? mol moda miqdorideb nimaga aytiladi. avagodro qonunu qanday moddalarga bog`liq ekvivalentlar qonuni deb nimaga aytiladi. …

Want to read more?

Download all 135 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo fanida darslik"

“tasdiqlayman” o`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ________________ sana: ____________________ sinf: ______________________________ dars: ___ mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar. kimyoviy formula, valentlik. darsning maqsadi: 1.ta`limiy maqsad: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar. kimyoviy formula, valentlik haqida bilim, ko`nikma va malaka berish 2.tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuda keltirilgan misollar asosida nutqini oshirish va tarbiya berish; 3.rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchhilarni ongini varafakkurini o’stirish, dunyoviy bilimlarini rivojlantirish. dasrning turi: an`anaviy. yangi materialni o’rganuvchi dars. darsning usuli: nazariy. savol- javob darsning jihozi: kimyo faniga oid rasmlar, slaydlar va o’quv darsligi. darsning tashkiliy qismi: 1. o`quvc...

This file contains 135 pages in DOC format (1.0 MB). To download "kimyo fanida darslik", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo fanida darslik DOC 135 pages Free download Telegram