orta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji

DOC 27 стр. 2,8 МБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,8 МБ

Тип файла DOC

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

2-мавзу: vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. машғулот режаси: 1. ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири. 2. мусулмон мактаблари ва унда таълим-тарбия мазмуни. 3. диний китобларнинг тарбиявий аҳамияти. қуръони карим – ахлоқий-фалсафий таълимотлар манбаи. 4. ҳадис илмининг пайдо бўлиши. 5. муҳаддислар (имом исмоил ал-бухорий, имом исо ат-термизий ва бошқалар)нинг ҳадис илми ривожига қўшган ҳиссаси. 1.ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири. ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири жуда муҳим мавзулардан бири бўлиб, тарихий, маданий ва ижтимоий жиҳатдан кенг ўрганиладиган йўналишдир. қуйида бу мавзуда асосий маълумотлар келтирилади: 1. ислом динининг тарқалиши ислом дини vii асрда арабистон яриморолида пайғамбар муҳаммад (с.а.в) томонидан асос солинган. унинг асосий қоидалари қуръон ва суннат орқали ёритилган. маккада тарқалиш босқичи: ислом дастлаб маккада тарқалди, аммо муқобилликка учради. мадинадаги босқич: 622-йилда ҳижратдан кейин мадинадаги мусулмон жамоаси кучайди ва ислом тез суръатларда тарқала бошлади. халифалик даврида: чор халифалар (абу …

2 / 27

он ва ҳадисни ўрганишга ихтисослашган мадрасалар. в) ахлоқий тарбия ислом таълимотида ахлоқий тарбия муҳим ўрин тутади. қуръон ва ҳадисда инсоннинг яхши ахлоқли бўлишига, ҳалолликка, сабрга, эҳтиромга катта аҳамият берилган. г) адабиёт ва тилга таъсир қуръон араб тилининг ривожига таъсир кўрсатган. шунингдек, ислом динининг тарқалиши форс, туркий ва бошқа тилларда исломий адабиёт ва илм-фан тараққиётига ҳисса қўшган. д) ҳуқуқ ва жамиятга таъсир шариат қонунлари таълим ва тарбия тизимига йўл-йўриқ бўлиб хизмат қилди. ҳуқуқий, ахлоқий ва диний қоидалар ижтимоий муносабатларни мустаҳкамлади. 3. ислом динининг жаҳон маданиятига ҳиссаси ислом маданияти илм-фан, архитектура, санъат ва адабиётда ҳам жуда катта из қолдирган. ал-хоразмий, ибн сино, ал-беруний каби олимларнинг асарлари ислом дунёсида илм-фан тараққиётига улкан ҳисса қўшган. ислом таълимотлари жаҳон маданиятида диний ва ахлоқий қадриятларни шакллантирди. дунёда бошка динлар хам мавжуд булиб, улардан- 1)буддизм - буддизмнинг асосчиси буда (сиддҳартха гаутама) бўлиб, бу дин б.з.д. 5-4 асрлар атрофида ҳиндистонда пайдо бўлган. 2) христианлик - христианлик диннинг асосчиси …

3 / 27

билан шуғулланган. мадрасалар: олий таълим муассасаси сифатида фаолият кўрсатган. бу ерда диний илмлар билан бир қаторда, дунёвий фанлар ҳам ўргатилган. 2. таълим мазмуни а) ибтидоий мактаблардаги таълим мазмуни ибтидоий мактабларда асосий эътибор ёш авлодни дин асослари ва ахлоқий тарбияга йўналтиришга қаратилган: қуръон ўрганиш: унинг матнини ўқиш, ёдлаш ва маъноларини тушуниш. ёзув ва хат саводи: болалар араб алифбоси ва ёзув қоидаларини ўрганган. ислом ахлоқи: эҳтиром, ҳалоллик, садоқат, сабр, ватанпарварлик каби тушунчалар тарбияланган. б) мадрасалардаги таълим мазмуни мадрасаларда таълим юқори даражада ташкил этилган бўлиб, у қуйидаги соҳаларни ўз ичига олган: 1. диний фанлар: қуръон ва тафсир. ҳадис илми. фиқҳ (шариат қонунлари). ақида (исломий эътиқод асослари). тасаввуф.(руҳий ва маънавий тараққиётга эришишга қаратилган йўл) 2. дунёвий фанлар: ҳисоб-китоб (математика). жуғрофия. тиббиёт. астрономия. фалсафа. 3. адабиёт ва тил: араб тили. форс ва туркий адабиётлар. 3. таълим ва тарбия усуллари мусулмон мактабларида таълим ва тарбия муайян усулларга асосланган: ёдлаш ва такрорлаш: қуръон ва ҳадисни ёдлаш асосий …

4 / 27

шига йўлбошчи бўлиб, улар инсон ахлоқи, одоби ва ҳаёт йўналишини белгилашда муҳим роль ўйнайди. буларнинг тарбиявий аҳамияти қуйидаги жиҳатларда намоён бўлади: 1. диний китоблар тарбиянинг асосий манбаи а) ахлоқий тарбия диний китоблар инсонни юқори ахлоқий меъёрларга амал қилишга йўналтиради: қуръон: қуръон ахлоқни инсон ҳаётининг асосий қисми деб белгилайди. масалан: ҳалоллик, ростгўйлик, адолат ва тавозелик каби хислатлар таъкидланган. "албатта, аллоҳ адолат қилишни, эзгулик қилишни ва яқинларга хайр-эҳсон қилишни буюради..." (наҳл сураси, 90-оят). библия (инджил): ахлоқ ва муҳаббатга асосланган қадриятларни ўргатади. таврот ва забур: одоб-ахлоқ ва жамиятда тинчликни таъминлаш қоидалари берилган. ислом таълимотига кўра, аллоҳ томонидан муайян пайғамбарларга осмон китоблари ва саҳифалар нозил қилинган. бу китоблар инсоният учун ҳидоят ва қонуний қоидалар манбаи бўлиб хизмат қилган. қуйида уларнинг номлари ва уларга тушган пайғамбарлар келтирилган: 1. таврот (тора) пайғамбар: мусо (моисей) алайҳиссалом. хусусиятлари: таврот яҳудийлик динининг асосий китоби ҳисобланади. унда шариат қонунлари ва буюрилган одоб-ахлоқ қоидалари мавжуд. 2. забур (псалмы) пайғамбар: довуд (давид) …

5 / 27

ифалари. 2. мусо алайҳиссаломга – мусонинг саҳифалари (тавротдан олдин нозил қилинган). асосий тушунча. ислом таълимотига кўра, ушбу китобларнинг барчаси инсонларга ҳақиқий ҳидоят ва ҳаёт қоидаларини ўргатиш учун нозил қилинган. аммо вақт ўтиши билан таврот, забур ва инжил инсонлар томонидан ўзгартирилган. фақат қуръон ўз асл ҳолатида сақланган ва қиёматгача ҳидоят манбаи бўлиб қолади. б) инсон ва жамият муносабатлари диний китоблар инсоннинг оила, жамият ва атроф-муҳит билан муносабатларини тартибга солади: ҳурмат, ёшлар ва кексаларга муносабат, қўшничилик одоблари, муҳтожларга ёрдам бериш каби қоидалар ўргатилади. 2. тарбиявий ғоялар асосида шахсни шакллантириш а) ёшларнинг маънавий тарбияси диний китоблар ёш авлодга ахлоқий меъёрларни сингдиришда муҳим ўрин тутади. улар ёшларга ҳақ-ҳуқуқ, адолат, сабр, меҳнаткашлик, шукр қилиш ва аллоҳга таваккул қилиш каби тушунчаларни ўргатади. б) руҳий-ахлоқий мустаҳкамлик китоблар инсонни руҳий жиҳатдан мустаҳкам бўлишга, қийинчиликларга сабр билан қарашга ўргатади. масалан: қуръонда: "қийинчиликдан кейин енгиллик келади" (иншироҳ сураси, 6-оят). библияда: "сабр қилганлар мукофот олади." 3. диний китоблар ва умуминсоний қадриятлар …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "orta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji"

2-мавзу: vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o'rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. машғулот режаси: 1. ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири. 2. мусулмон мактаблари ва унда таълим-тарбия мазмуни. 3. диний китобларнинг тарбиявий аҳамияти. қуръони карим – ахлоқий-фалсафий таълимотлар манбаи. 4. ҳадис илмининг пайдо бўлиши. 5. муҳаддислар (имом исмоил ал-бухорий, имом исо ат-термизий ва бошқалар)нинг ҳадис илми ривожига қўшган ҳиссаси. 1.ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири. ислом динининг тарқалиши ва унинг таълим-тарбияга таъсири жуда муҳим мавзулардан бири бўлиб, тарихий, маданий ва ижтимоий жиҳатдан кенг ўрганиладиган йўналишдир. қуйида бу мавзуда асосий маълумотлар келтирилади: 1. ислом динининг тарқалиши ислом дини vii...

Этот файл содержит 27 стр. в формате DOC (2,8 МБ). Чтобы скачать "orta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: orta osiyoda tarbiya, maktab va… DOC 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram