metallurgik jarayonlarning termodinamikasi

DOC 25 pages 557.0 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 557.0 KB

File type DOC

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ metallurgik jarayonlarning termodinamikasi reja: 1. kirish 2. termodinakmik tushunchalar 3. termodinamik xossalar 4. termodinamik reaksiyalar 5. xulosa 6. foydalanilgan adabiyotlar kirish termodinamika xix asrning birinchi yarmida teplotexnika fanining nazariy asosi sifatida yuzaga keldi. dastlab termodinamikaning vazifasi issiqlik(q)ning mexanik ish(a)ga aylanish qonuniyatlarini organish bo’ldi. termodinamika – issiqlik energiyasi bilan boshqa tur energiyalar orasidagi munosabatlarni organadi. kundalik turmushda bir turdagi energiya ikkinchi bir boshqa tur energiyaga aylanadi. masalan, metall parmalanganda parma qiziydi – mexanik energiyaning bir qismi issiqlik energiyasiga aylandi; elektr toki motorni harakatga keltiradi – elektr energiyasi mexanik energiyaga aylandi; komir yonganda issiqlik ajralib chiqadi – kimyoviy energiya issiqlik energiyasiga aylandi va x.z. ammo bunda bir turdagi energiyaning qancha miqdori ikkinchi turdagi energiyaga aylanganligini bila olmaymiz. buni bilishda termodinamika yordam beradi. !!!demak, termodinamika turli protsesslarda energiyaning bir turdan ikkinchi turga va sistemaning bir qismidan ikkinchi qismiga …

2 / 25

anadi. termodinamikaning bir qancha qonunlari mavjud. ularni yaxshi tushunish uchun bazi bir terminlar, tushunchalar va qiymatlar bilan tanishib olish lozim. termodinamikada organiladigan obekt sistema deyiladi. sistema - termodinamik jihatdan organish uchun tashqi muhitdan ajratib olingan, doimo bir-biri bilan o’zaro munosabatda bo’lgan jism yoki jismlar guruhi. tashqi muhit – sistema bilan to’g’ridan-to’g’ri yoki juziy aloqada bo’lgan hamma narsa. u shunday katta olchamga egaki, u tomondan issiqlik berilishi yoki olinishi uning haroratiga tasir etmaydi. termodinamik sistemaning bir ho’latdan boshqa ho’latga otishi – protsess (jarayon) deyiladi. tashqi muhit bilan tasirlashishiga qarab sistemalar ochiq, yopiq, izolirlangan sistemalarga bo’linadi. 1. ochiq sistema – tashqi muhit bilan ham modda, ham energiya almashadi. masalan: ochiq kolbadagi eritma. 2. yopiq sistema – tashqi muhit bilan modda almashmaydi, energiya almashadi. masalan: usti yopiq kolbadagi eritma. 3. izolirlangan sistema – tashqi muhit bilan modda ham, energiya ham almashmaydi. masalan: termostatda sodir bo’ladigan kimyoviy reaktsiya. amalda bunday sistema bo’lmaydi. tashqi muhit …

3 / 25

sifat xarakteristikalarini birlashtiradi. ekstensiv parametrlar – sistemaning massasiga bog’liq bo’lgan parametrlar(m, v, csig., u, h, s, δg, δf) – sistemaning ho’lat funktsiyalari hisoblanadi. sistemaning ekstensiv xossalari, sistema qismlarining ekstensiv xossalari yig’indisiga teng (additivlik xossaga ega). intensiv xossalari faqat sistemaning tabiatiga bog’liq bo’lib, additivlik xususiyatiga ega emas. termodinamik parametrlar tashqi va ichki parametrlarga bo’linadi. odatda, r(bosim) va t(harorat) sistemaga nisbatan tashqi parametrlar hisoblanadi. 2.2. termodinamik jarayonlar, ichki energiya, entalpiya, bajarilgan ish. jarayon sistemaning bir ho’latdan boshqa ho’latga otishidir. bunda sistemaning barcha termodinamik funktsiyalari ozgaradi. sistemaning ho’lat parametrlaridan qaysi biri termodinamik jarayon vaqtida ozgarishsiz qolishiga qarab quyidagilarga bo’linadi: 1. t= const – izotermik jarayon (doimiy haroratdagi jarayon) 2. p= const – izobarik jarayon (ochiq kolbada boradigan jarayon) 3. v= const – izoxorik jarayon (avtoklavlarda boradigan jarayon) 4. q= const – adiabatik jarayon (bunday jarayon vaqtida sistema tashqi muhitga issiqlik bermaydi va olmaydi ham. u ozining ichki energiyasi hisobiga ish bajaradi). ichki energiya …

4 / 25

funktsiyasidir. harorat qancha yuqori bo’lsa, ichki energiya ham shuncha ortadi δu>0, agar ichki energiya kamaysa δu 0) sistema entalpiyasi (issiqlik saqlami) ortadi. bunday jarayonlar endotermik jarayonlar deyiladi (1.10-rasm(b)). reaksiya tenglamasida + δh ifoda qo‘shib yoziladi: 1.10-rasm. termokimyoviy reaksiyalar: a) ekzotermik; b) endotermik. ab = a + b + δh (yoki – q) (umumiy holda) n2(g) + o2(g) = 2no – 180,74 kj/mol; δh = +180,74 kj/mol agar kimyoviy reaksiya tenglamasida ajralib chiqadigan yoki yutiladigan issiqlik miqdori ko‘rsatilsa, bunday tenglama termokimyoviy tenglama deyiladi. yuqoridagi tenglamalar termokimyoviy tenglamalardir. xulosa metallurgik jarayonlarni puxta o‘rganishda shu jarayonlarda kechadigan fizikaviy va kimyoviy o‘zagarishlarni hamda ular orasidagi bog‘liqlikni bilish muhim ahamiyatga ega. chunki bu hodisa va jarayonlarning tub mohiyatini anglab yetish natijasida zamonaviy metallurgik ishlab chiqarishda turli xil samarali texnologik jarayonlarni, masalan, avtogen jarayonlar, yuqori tozalikka ega bo‘lgan metallar va qotishmalar ajratib olish, “kovsh – pech” texnologiyasi, vakuumlash va shu kabi samarali texnologiyalarni ishlab chiqarishga joriy …

5 / 25

ng barchasi gomogen sistemalardir. ularni tashkil qilib turgan har bir modda esa komponentlardir. misol uchun, havo – gomogen sistema, uni tashkil qilib turgan kislorod, azot va boshqa gazlar – komponentlarga kiradi. foydalanilgan adabiyotlar 1. hojiyev sh.t., berdiyarov b.t. sulfidli rux boyitmasini qaynar qatlam pechida kuydirish jarayonida silikatlar va ferritlar hosil bo’lishining oldini olish chora-tadbirlari // “fan va texnika taraqqiyotida intellektual yoshlarning o’rni” nomli respublika ilmiy anjumanining ma’ruzalar to’plami, i qism/ toshkent: toshdtu, aprel, 2015. 171 – 174 b. 2. а.а. юсупходжаев, с.р. худояров, х.р. валиев, ш.т. хожиев, и.к. матмусаев. взаимодействие компонентов шихты при их нагреве в металлургических печах// proceedings of the iii international scientific and practical conference “modern scientific achievements and their practical application” (october 27 – 28, 2016, dubai, uae). ajman, 2016, № 11(15), vol. 1, c. 24 – 27. 3. каримова т.п., самадов а.у., саидова м.с., юсупходжаев а.а., хожиев ш.т. разработка эффективной технологии снижения потери меди со шлаками …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metallurgik jarayonlarning termodinamikasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ metallurgik jarayonlarning termodinamikasi reja: 1. kirish 2. termodinakmik tushunchalar 3. termodinamik xossalar 4. termodinamik reaksiyalar 5. xulosa 6. foydalanilgan adabiyotlar kirish termodinamika xix asrning birinchi yarmida teplotexnika fanining nazariy asosi sifatida yuzaga keldi. dastlab termodinamikaning vazifasi issiqlik(q)ning mexanik ish(a)ga aylanish qonuniyatlarini organish bo’ldi. termodinamika – issiqlik energiyasi bilan boshqa tur energiyalar orasidagi munosabatlarni organadi. kundalik turmushda bir turdagi energiya ikkinchi bir boshqa tur energiyaga aylanadi. masalan, metall parmalanganda parma qiziydi – mexanik energiyaning bir qismi...

This file contains 25 pages in DOC format (557.0 KB). To download "metallurgik jarayonlarning termodinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: metallurgik jarayonlarning term… DOC 25 pages Free download Telegram