hodi zarifhayoti

PPTX 10 pages 134.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 134.9 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

hodi zarif hayoti va ijodiy faoliyati. hodi zarif hayoti va ijodiy faoliyati. hodi tillaevich zarifov (1905 yil 20 mart – toshkent shahri – 1972 yil 13 yanvar) o‘zbek folklorshunosligining filologik yo‘nalishdagi fan sifatida shakllanishi bevosita h.zarifov ilmiy faoliyati bilan bog‘liqdir. h.zarifov 1921 yilda o‘z ona shahridagi maktab internatni tugatgach, 1923-1926 yillarda boku o‘qituvchilar seminarining talabasi bo‘lgan. 1926-1927 yillarda sobiq o‘zbekiston xalq maorif komissariati ilmiy markazining “o‘zbeklarni o‘rganish komiteti”da ilmiy xodim bo‘lib ishlagan. 1928 yilda etnografiya, folklor va arxeologiya bo‘yicha ilmiy-tekshirish kabinetini tashkil etgan va unga rahbarlik qilgan. 1928-1930 yillarda samarqand qishloq xo‘jalik texnikumida ishlagach, 1929 yilda o‘zbekiston markaziy muzeyini tashkil etib, 1931 yilgacha mazkur ziyo maskanini boshqargan. 931-1934 yillarda o‘zbekiston madaniy qurilish ilmiy-tekshirish instituti etnografiya seksiyasining mudiri, 1934-1938 yillarda toshkent davlat pedagogika instituti o‘qituvchisi, 1940-1956 yillarda toshkentdagi adabiyot muzeyining tashkilotchisi va direktori, 1943-1944 yillarda o‘zr fa sharqshunoslik institutining tashkilotchilaridan biri va direktor muovini, 1943-1945 yillarda o‘rta osiyo davlat universiteti o‘qituvchisi …

2 / 10

r bo‘limiga asos solingan. hozirgi davrga kelib mamlakatimiz folklorshunoslik fanining markaziga aylangan bu bo‘lim atoqli alloma h.zarifovning say’-harakati bilan tashkil etilgan o‘zbekiston xalq maorif komissarligi ilmiy sho‘rosining o‘zbeklarni o‘rganish komiteti huzuridagi “etnografiya, folklor va arxeologiya bo‘yicha ilmiy-tekshirish kabineti”ning bevosita negizida tuzilgan. 1929 yil dekabridan e’tiboran bu kabinetga h.zarifov mudir etib tayinlangan va bu bo‘lim o‘zbekiston davlat ilmiy-tekshirish instituti tarkibida faoliyat yurgiza boshlagan. keyinchalik o‘zbek tili, adabiyoti va folklori institutining folklor bo‘limi yuzaga keldi. h.t.zarifov ana shu bo‘limning rahbari sifatida butun umrini o‘zbek xalq og‘zaki ijodiyotini to‘plash va folklorshunoslik fanini yaratishga bag‘ishladi. u o‘zining folklorshunos sifatida ilm faoliyatini to‘plovchilikdan boshladi. h.t.zarifovning o‘zbek xalqi madaniyati xazinasiga qo‘shgan eng ulkan hissasi fozil yo‘ldosh o‘g‘li, ergash jumanbulbul o‘g‘li, po‘lkan va islom shoirdek zabardast so‘z san’atkorlarini aniqlab, ularning ijodiy merosini yozib olganligidir. bu baxshilardan yozib olingan “alpomish”, “yodgor”, “jahongir”, “rustam”, “ravshan”, “ochildov”, “hasan batrak”, “yusuf va ahmad”, “avazning uylanishi”, “mardikor”, “shayboniyxon” kabi dostonlar o‘zbek eposining …

3 / 10

ini yozib oldi. h.t.zarifov 1935 yili farg‘ona vodiysi dostonchilik maktabining bo‘ri sodiq o‘g‘li, usmon mamatqul o‘g‘li, umrzoq baxshi, hasan xudoyberdi o‘g‘li, hasanboy rasul o‘g‘li kabi ijrochilarini aniqlanganligi folklorshunoslik uchun muhim yangilik bo‘ldi. bu baxshilardan yozib olingan doston va termalar farg‘ona vodiysida dostonchilik an’analari allaqachon yo‘qolib ketgan degan da’volarning asossiz ekanligini isbotladi. h.t.zarifovning yirik fan tashkilotchisi sifatidagi faoliyati havaskor folklor to‘plovchilar ishini markazlashtira olganligi va bu ezgu ishga ko‘pgina ziyolilarni jalb eta bilganligida yaqqol ko‘zga tashlanadi. uning topshirig‘i va bevosita rahbarligi ostida havaskor folklor to‘plovchi, xalq ijodiyotining haqiqiy fidoyilari bo‘lgan ziyoli iso ernazar o‘g‘li 1927 yilda jizzax va samarqand viloyatlaridagi qishloqlarni kezib chiqib, o‘zbeklarning yaylovga ko‘chish, ot sotib olish, qamchi saqlash, cho‘pon tayog‘i, pichoq berish, nikoh to‘yi qilish, bolaga ism qo‘yish, chechakni davolash marosimlari bilan bog‘liq materiallarni, dafn marosimi, uning folklori, irim-sirim va taqiqlarini to‘pladi. u folklorshunoslik amaliyotida birinchi bo‘lib qoqimchi, azayimxon va baxshilarning turli xil kasallarni davolash amallariga doir etnofolkloristik …

4 / 10

ri” akademik nashri, “rustamxon” va “alpomish” dostonlarining akademik nashrlari, ikki jildlik “o‘zbek xalq ertaklari”, “o‘zbek xalq dostonlari” ko‘pjildlik silsilasi, doston, ertak, maqol, qo‘shiq, topishmoq, latifa kabi janrlarga oid matnlarning alohida kitoblar holidagi nashrlari folklor asarlarini ilmiy, ilmiy-ommabop va ommabop nashr etish borasida erishilgan jiddiy yutuq sifatida baholanishga loyiqdir. h.zarifov folklor asarlarini nashrga tayyorlashning ilmiy mezonlarini ishlab chiqdi va “shayboniyxon” (1928), “ravshan” (1940, 1941, 1954, 1963), “malika ayyor” (1941, 1954), “chambil qamali” (1944), “kuntug‘mish” (1949, 1955), “yodgor” (1956), “qunduz bilan yulduz” (1963), “ochildov” (1963), “xurshidoy” (1965), “rustam” (1965), shuningdek, “oysuluv”, “mamatkarim polvon”, “jizzax qo‘zg‘oloni”, “hasan batrak”, “alpomish”, “yakka ahmad”, “xoldorxon” kabi dostonlarni nashrga tayyorladi. u “o‘zbek folkloridan namunalar” (1939), “o‘zbek folklori” (1939), “otalar so‘zi – aqlning ko‘zi” (1947), “o‘zbek xalq shoirlarining ijodi” (1958), “o‘zbek she’riyati antologiyasi” (1-tom, 1961) majmualarining ham noshiridir. e’tiboringiz uchun rahmat image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hodi zarifhayoti"

hodi zarif hayoti va ijodiy faoliyati. hodi zarif hayoti va ijodiy faoliyati. hodi tillaevich zarifov (1905 yil 20 mart – toshkent shahri – 1972 yil 13 yanvar) o‘zbek folklorshunosligining filologik yo‘nalishdagi fan sifatida shakllanishi bevosita h.zarifov ilmiy faoliyati bilan bog‘liqdir. h.zarifov 1921 yilda o‘z ona shahridagi maktab internatni tugatgach, 1923-1926 yillarda boku o‘qituvchilar seminarining talabasi bo‘lgan. 1926-1927 yillarda sobiq o‘zbekiston xalq maorif komissariati ilmiy markazining “o‘zbeklarni o‘rganish komiteti”da ilmiy xodim bo‘lib ishlagan. 1928 yilda etnografiya, folklor va arxeologiya bo‘yicha ilmiy-tekshirish kabinetini tashkil etgan va unga rahbarlik qilgan. 1928-1930 yillarda samarqand qishloq xo‘jalik texnikumida ishlagach, 1929 yilda o‘zbekiston markaziy m...

This file contains 10 pages in PPTX format (134.9 KB). To download "hodi zarifhayoti", click the Telegram button on the left.

Tags: hodi zarifhayoti PPTX 10 pages Free download Telegram