naqshbandiylik tariqatining poetik ifodasi

DOC 78 sahifa 364,0 KB Bepul yuklash

78 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 364,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 78

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 78

alisher navoiy ijodida naqshbandiylik tartib-qoidalarining poetik ifodasining ahamiyati mundarija kirish………………………………………………………………………………3 i bob. naqshbandiylik tariqatining o‘rta asrlar o‘zbek adabiyotida rivojlanish bosqichlari……..6 1.1. xo‘jagon (naqshbadiylik) tariqatiga bir nazar………………………………6 1.2. naqshbandiylik g‘oyalarining navoiy ijodididagi o‘rni va ahamiyati……11 ii.bob. alisher navoiy ijodida naqshbandiya tariqatining poetik ifodasi………………………………………………………………40 2.1. “xamsa” dostonlarida “solik-murshid” munosabatining ifodalanishida navoiy mahorati……………………………………………………………..…....40 2.2. “lison ut-tayr” dostonida tasavvufning yetti bosqichi. ………….................46 iii.bob. yosh avlod ma’naviy kamoloti uchun tariqatni o‘rgatish afzalliklari………………………..………………………55 xulosa………………………………………………………………………....63 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………………….65 kirish mavzuning dolzarbligi va o‘rganilishi asrlar mobaynida inson tushunchasining “hayot guli” degan asosiy mohiyati keng va ulkan ma’noga egadir. ushbu ma’no-mazmunda insonning hayotga kelish, yashashni bilmoq, va yashay olmoq kabi katta missiya yuklanadi. shunday ekan, odam, inson, bashar bo‘lgan favqulodda betakror, benazir, chiroyli hodisasi bo‘lgan inson o‘zi bilan faqatgina jism-jonni emas, balki tuyg‘u, his-ehtiros, qalb, yurak, ong, tafakkur degan ko‘zga ko‘rinmasa-da, biroq aniq mavjud bo‘lgan xilqatning aniq manzarasi doim badiiy adabiyotning bosh masalasi bo‘lib kelgan. agar inson “hayot guli” …

2 / 78

utafakkirlar bilan birga, albatta, alisher navoiy siymosi ham oltin suv yugurilgan oltin devorlardek abadiyatga muhrlanib kelmoqda. bugun alisher navoiy ijodiga munosabat har doimgidan ham muhim ehtiyoj sezmoqda. boisi, shiddatli harakatlanayotgan moddiy olamning raqamlashishi tobora jadal tus olayotgani inson ma’naviy qiyofasining abadul abad “hayot guli” tendensiyasiga zid o‘laroq namoyon etilishiga ham sabab bo‘lmoqda. prezidentimiz sh.mirziyoyevning: “dunyo shiddat bilan o`zgarib, barqarorlik va xalqlarning mustahkam rivojlanishiga raxna soladigan turli yangi tahdid va xavflar bo`layotgan bugungi kunda ma’naviyat va ma’rifatga axloqiy tarbiya yoshlarning bilim olishga, kamolga yetishiga intilishi uchun e’tibor qaratish har qachongidan muhimdir, “biz yoshlarga oid davlat siyosatini hech erinmasdan qat’iyat bilan davom ettiramiz. nafaqat davom ettiramiz, balki bu siyosatni eng ustuvor vazifamiz sifatida bugun zamon talab qilayotgan yuksak darajaga ko`taramiz. yoshlarimizning mustaqil fikrlaydigan, yuksak intellektual va ma’naviy salohiyatga ega bo`lib, dunyo miqyosida o`z tengdoshlariga hech qaysi sohada bo`sh kelmaydigan insonlar bo`lib, kamol topishi uchun davlatimiz va jamiyatimizning bor kuch va imkoniyatlarini safarbar …

3 / 78

tariqatning “solik-murshid” an’analarining bugungi “ustoz-shogird” tizimga bog‘liqlik jihatlarini tadqiq qilish ilmiy qiziqish uyg‘otadi. mazkur bitiruv malakaviy ishi ayni masalani kichik tadqiqiga bag‘ishlanadi. mazkur mavzuni i.sulton, s.g‘aniyeva, n.komilov, h.homidiy, s.rafiddinov, s.olimov kabi o‘zbek adabiyotshunos olimlari va tadqiqotchilari tomonidan ham o‘rganilgan bo‘lib, bugungi kunga kelib alisher navoiy ijodida tasavvuf, tariqat yo‘li masalasining o‘rganilishi davom etmoqda. bitiruv malakaviy ishining maqsadi. bitiruv malakaviy bitiruv ishi alsiher navoiy ijodiga mansub “xamsa” hamda “lison uttayr” dostonlarida naqshbaniylik tariqati tartib-qoidalarining poetik ifodasini tahlil qilish hamda xulosalar berishdan iborat. bitiruv malakaviy ishining vazifalari: · xo‘jagon (naqshbadiylik) tariqatiga bir nazar solish; · naqshbandiylik g‘oyalarining navoiy ijodididagi o‘rni va ahamiyatini aniqlash; · “xamsa” dostonlarida “solik-murshid” munosabatining ifodalanishida navoiy mahoratini kuzatish; · “lison ut-tayr” dostonida tasavvufning yetti bosqichini belgilash; · yosh avlod ma’naviy kamoloti uchun tariqatni o‘rgatish afzalliklarini ko‘rsatishdan iborat. bitiruv malakaviy ishining obyekti. alisher navoiyning “xamsa” hamda “lison uttayr” dostonlari asosida naqshbandiylik tariqatinining tartib-qoidalarining poetik ifodasini tekshirishdan iborat. bitiruv malakaviy …

4 / 78

g ahkomlarini ham yo‘l-yo‘lakay ularga hosil qilish uchun baholi qudrat doimo jiddi-jahd bilan harakatda bo‘ldilar. ul zot solllallohu alayhi vassalamning vafotlaridan so‘ng bir qancha vaqt o‘tib milodiy sananing v-vii aslariga kelib islom g‘oyasiga asoslangan tasavvuf haqida qator kitob bitildi va tasavvufning nazariy va amaliy ta’limotlari shakllandi. natijada, so‘fiylikning qur’on va sunnatga asoslangan solikning amaliy, ruhiy mashqlari, o‘z-o‘zini tarbiyalash va chiniqtirish tadbir usullari paydo bo‘ldi. tariqat, marifat, haqiqat degan tushunchalar, qarashlar paydo bo‘ldi. tariqat deb amalga oshiriladigan yo‘l-yo‘riqlar orqali shariat va tasavvuf ta’limotlarini amalga oshiradigan hamda hayotga tadbiq etiladigan tariqat murshidlari yetishib chiqdi. avvalo, tariqat so‘zining lug‘aviy va istilohi ma'nolarga bir nazar tashlasak. tariqat so‘zi “taraka-yatruqu” fe’lidan yasalgan ism bo‘lib mafaul manosini anglatadi. ya’ni bosib o‘tilgan, zabt etilgan yo‘l tushunchasini ifodalaydi. ya’ni arablar ta’biri bilan aytganda “falonchining bosib o‘tgan yo‘li”, “taraqa”dan sun'iy ravishda ism yasab “tariqatu fulon”, ya’ni “falon-falon yo‘li” deb ibora tuzilgan. “tariqat” so‘zi ko‘p ishlatilgani bois bora-bora u nomga …

5 / 78

lar (muridlar) tarbiyalash maqsadida o‘rta osiyoga kelishi, buxoro shahrida xonaqoh (halqaxona) ochib bu yerda o‘z so‘fiylik maktabiga asos solishi bilan bog‘liqdir. shu maqsadda bitiruv malakaviy ishimizning ushbu faslida xojagon tariqatining asoschisi va solik murshidi bo‘lgan yusuf hamadoniyning hayot yo‘llariga e’tiborimizni qaratmoqchimiz. rojih bo‘lmagan ma’lumotlarga ko‘ra, yusuf hamadoniy quddusu sirruhu 1048-yil 17-iyulda (afg‘oniston) hamadoniyning buzanjirol qishlog‘ida dunyoga kelgan. bag‘dodda abu is’hoqdan tahsil olgan. keyinchalik esa isfahon, samarqand, buxoroda ma’rifiy bilimlarini yanada orttirgan . tasavvufning amaliy va nazariy ilmlarini abu ali (formadiy, abdulloh juvayniy va hasan simnoniylarning tavajjuhlaridan hosil qilganlar. o‘z o‘rnida zamonasining yetuk allomalari abdulqodir jiyloniy, g‘azzoliy, hamididdin multoniy kabi valiy zotlar bilan o‘zaro mashvaratda bo‘lganlar. yusuf hamadoniy dunyodan uzilgan zohid zot bo‘lgan. dunyo va diniy ishlarni nihoyatda puxta egallagan. ibodatlarga juda haris bo‘lgan yusuf hamadoniy, kechalari tahajjud bilan, kunduzi ro‘zador holida marifat yo‘lida zohir bo‘lgan avliyolardan bo‘lgan ekan. hayoti davomida juda ko‘plab marotaba qur’oni karimni xatm qilgan va 30 bora …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 78 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"naqshbandiylik tariqatining poetik ifodasi" haqida

alisher navoiy ijodida naqshbandiylik tartib-qoidalarining poetik ifodasining ahamiyati mundarija kirish………………………………………………………………………………3 i bob. naqshbandiylik tariqatining o‘rta asrlar o‘zbek adabiyotida rivojlanish bosqichlari……..6 1.1. xo‘jagon (naqshbadiylik) tariqatiga bir nazar………………………………6 1.2. naqshbandiylik g‘oyalarining navoiy ijodididagi o‘rni va ahamiyati……11 ii.bob. alisher navoiy ijodida naqshbandiya tariqatining poetik ifodasi………………………………………………………………40 2.1. “xamsa” dostonlarida “solik-murshid” munosabatining ifodalanishida navoiy mahorati……………………………………………………………..…....40 2.2. “lison ut-tayr” dostonida tasavvufning yetti bosqichi. ………….................46 iii.bob. yosh avlod ma’naviy kamoloti uchun tariqatni o‘rgatish afzalliklari………………………..………………………55 xulosa………………………………………………………...

Bu fayl DOC formatida 78 sahifadan iborat (364,0 KB). "naqshbandiylik tariqatining poetik ifodasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: naqshbandiylik tariqatining poe… DOC 78 sahifa Bepul yuklash Telegram