mumtoz poetik tahlil

PPTX 10 pages 102.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 102.7 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

leksikologiya ( yunoncha lexikos-lug'atga oid va logos-ta'limot ) tilshunoslikning lug'aviy birliklar tarkibini tekshiradigan bo'limidir. 1-mavzu. “mumtoz poetik tahlil” fanining predmeti, maqsad va vazifalari. xii – xiii asrlarga oid badiiy asarlarning matniy tahlili. mumtoz nomalar poetik tahlilining o‘ziga xos xususiyatlari. ilk mumtoz badiiy nasr va uning matniy tahlili. reja: 1. adabiyotshunoslik tizimida mumtoz poetik tahlilning o‘rni. mumtoz poetik tahlil fan sifatida. ilk matn tahlillarining manbalari va xususiyatlari. 2. mumtoz poetik tahlil fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari. “mumtoz poetik tahlil” fanining predmeti. fanning maqsadi va vazifalari. 3. “qutudg‘u bilig” va “hibat ul-haqoyiq” asarlarini matn tahlili bo‘yicha tahlil qilish yo‘llari. 4. nomalar badiiyati. matn va tahlil. “muhabbatnoma”dagi she’riy janrlarning matniy tahlili. “taashshuqnoma”, “latofatnoma”, “dahnoma” matnlarining badiiy va matniy tahlili. sayyid qosimiy nomalari matni tahlilining o‘ziga xos jihatlari. 5. nasriy asarlarni matniy tahlil qilishning muhim tamoyillari. badiiy nasr va tahlil. o‘zbek nasrining ilk namunasi – “qisasi rabg‘uziy”. asarning matniy tahlili. badiiy san’atlar va ularning …

2 / 10

gan bo’lur, bilik tatg’in ey do’st biliklik bilur. bilik bildirur erga bilik qadrini, bilikni biliksiz udin ne qilur. bilimli kishi bilimni farqlaydi, ey do’st, ilm qadrini bilimli odam biladi. bilimning qadrini kishiga ilm bildiradi, bilmni nodon, tuban kishi nima qiladi. noma кетур, соқий, равон ул жоми жамдин, халос этгил мани бу дарду ғамдин. ки меҳнат ўтина ёнди кўнгул пок, ўтибдур жонға ҳаддин жаври афлок... майи гулгун ичу қил порсойи(й), гадолиғ кисватинда подшойи(й) “дарду ғам”, “меҳнат ўти”, “жавру афлок” – ғам-андуҳ, алам-изтиробдан зада бўлган, кундалик турмуш ташвишларидан чарчаган лирик қаҳрамоннинг ҳорғин қиёфасини бадиий акс эттиради. соқий унинг ягона халоскори, сирдоши, дилдош – ҳасратдоши сифатида гавдалантирилади. бу ўринда май мана шу – ўзаро яқинлик, дўстликнинг сабабидир. noma кел, эй соқий, кетургил жоми жамни, кишининг кўнглидин май юр ғамни. (108-бет) жам – қадимги эроннинг афсонавий подшоҳи жамшид номининг қисқартирилган шакли. жамшид “жоми жаҳоннамо ” – бутун оламни ойна каби ёрқин акс эттирувчи жом …

3 / 10

олини кўриб, висол лаззатидан баҳраманд бўлишни истайди. noma “муҳаббатнома”даги соқийнома йўналишидаги лирик парчалар композицияси таржеъбанд-соқийномаларни ҳам ёдга солади. тезис – матн – рефрен бадиий структураси фикрнинг ихчамлиги, сиқиқлиги, шунингдек таъсирчанлигини ҳам таъминлайди: кел, эй соқий, кетур паймона бизга, иноятлар қилур жонона бизга. ичолинг бодани жонон юзига, хизр суйин сочолинг жон юзига. сабурдин яхши йўқтур пеша қилсам, бу йўлда сабр йўқ андеша қилсам. (112-бет) номаларнинг асосида соқийнома жанри маъносига хос бўлган кўнгилни ҳамиша ёр муҳаббати, унинг фикру хаёли билан боғлаш, бу дунёнинг бетакрор манзараларидан завқланиш, инсон умрининг боқий эмаслиги, шу сабабли, уни шоду хуррамликда, хурсандчиликда ўтказиш каби мазмунлар ётади. бу шеърларда соқийномага хос икки тушунча: соқийга хитоб ва майхўрлик кайфияти орқали лирик қаҳрамоннинг атрофдагиларга муносабати, руҳий-маънавий дунёси янада ёрқинроқ очилади. ринднинг эрки, эркинлиги, эрксеварлиги жўшқинлигу некбинлик туйғулари билан уйғунлашади. ишқ ва ишққа ташналик, висол лаззатидан умидворлик ҳислари ринд – ошиқнинг мукаммал поэтик қиёфасини жонли тарзда гавдалантиради. демак, номаларда соқий ва ринд …

4 / 10

бўлган поэтик образлар ўқувчи руҳиятига ҳаётсеварлик туйғуларини сингдиради. бу эса номалар таркибида қўлланган соқийномаларга хос бетакрор хусусусиятлардан биридир. noma номалардаги маснавийларда албатта чолғу асбоблари, куй, оҳанг, қўшиқ, мусиқачи, қўшиқчи ва раққосалар образлари параллел келади. жумладан, юсуф амирий “даҳнома”да қўбизнинг завқбахш куйи, найнинг майин садоси, барбатнинг жарангдор навоси ва танбурнинг ўтли ноласи майхўрлик кечасига файз киритганини тасвирлар экан, айниқса, муғаннийнинг қўшиқлари ҳамда соқийнинг гўзал одоби ҳам ичкиликнинг таъсирини оширганини айтади: ўпиб соқий аёғин дам-бадам эл, кўнгул очилмоғига боғлабон бел... қилиб суҳбатни ҳамдамлар дами гарм, тааммул пардасидин кетиб озарм... ҳикоятлар улошиб бир-бирига, қулоқ солмай йиравчилар йирига... (196-бет) май базми иштирокчиларининг кўтаринки кайфияти, ўзига хос шодон қиёфаси, бир-бирига ҳикоятлар сўзлаб, жўшқинлик ва қувноқлик ҳолатини намоён этиши бошқа бирор асарда бу қадар аниқ ва жонли тасвирланмаган. шу тариқа, номаларда соқий, май, май базми, шунингдек, базм иштирокчилари ҳақида ҳам ўзига хос талқинлар ўрин олган. бу орқали шоирнинг руҳий гўзалликка ташна бўлган ва ўзаро яқинлик, дўстлик, …

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mumtoz poetik tahlil"

leksikologiya ( yunoncha lexikos-lug'atga oid va logos-ta'limot ) tilshunoslikning lug'aviy birliklar tarkibini tekshiradigan bo'limidir. 1-mavzu. “mumtoz poetik tahlil” fanining predmeti, maqsad va vazifalari. xii – xiii asrlarga oid badiiy asarlarning matniy tahlili. mumtoz nomalar poetik tahlilining o‘ziga xos xususiyatlari. ilk mumtoz badiiy nasr va uning matniy tahlili. reja: 1. adabiyotshunoslik tizimida mumtoz poetik tahlilning o‘rni. mumtoz poetik tahlil fan sifatida. ilk matn tahlillarining manbalari va xususiyatlari. 2. mumtoz poetik tahlil fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari. “mumtoz poetik tahlil” fanining predmeti. fanning maqsadi va vazifalari. 3. “qutudg‘u bilig” va “hibat ul-haqoyiq” asarlarini matn tahlili bo‘yicha tahlil qilish yo‘llari. 4. nomalar badiiyati. ...

This file contains 10 pages in PPTX format (102.7 KB). To download "mumtoz poetik tahlil", click the Telegram button on the left.

Tags: mumtoz poetik tahlil PPTX 10 pages Free download Telegram