tuproqning genezisi, klassifikasiyasi, tuproq geografiyasi

DOC 16 стр. 443,0 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 443,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

7-mavzu; tuproqning genezisi, klassifikasiyasi, tuproq geografiyasi. tuproq unumdorligi. reja: 1. tuproq genezisi, klassifikasiyasi va geografiyasi. 2. tuproq unumdorligi haqida tushuncha. 3. tuproq unumdorligining elementlari va shart-sharoitlari. tuproq unumdorligining kategoriyalari. 4. tuproq unumdorligini qayta takroriy yaratish va tuproqlarni madaniylashtirish. tuproq geografik tarqalishi. yer yuzasida tuproqlarning geografik tarqalishi tabiiy sharoitlarning hududlar bo’yicha tarqalishiga bog’liq. «modomiki barcha muhim tuproq paydo qiluvchilar - deb yozadi v.v.ookuchayev - uyeg yuzasida kengliklarga uncha -muncha parallel ravishda cho’zilgan, poyas yoki zona shaklida taqsimlanar ekan, unda tuproqlar ham iqlim, o’simliklar qoplami ua boshqalarga qat’iy bog’liq holda, yer yuzasida zonalar bo’yicha joylashishi muqarram u.u. ookuchayev tomonidan ta’riflangan ushbu kenglik - zonallik konsepsiya, keyinchalik k.o. glinka, l.i. prosalov, i.r. gerasimov, u.a. kovda, n.n. rozovlar tomonidan rivojlantirildi. yerning tuproq qoplamida kenglik tuproq – iqlim poyaslar eng katta birlik sifatida ajratiladi. tuproqlar sistematikasi haqida tushuncha. tuproqshunoslikda,boshqa fanlardagi kabi, sistematika tadqiqotlami tashkillashtirishning boshlang’ich qismi hisoblanadi, qaysiki uning yordamida tekshirish obyekti tuproqni ilmiy o’rganish …

2 / 16

r. tuproqlar sistematikasi tarixiy-taqqoslash ua geografik-taqqoslash uslublariga, tuproqlaming evolyusion rivojlanishi tamoyillariga tayanadi, unda tuproqshunoslikning barcha bo’limlari ma’lumotlaridan foydalaniladi. planetamiz tuproq qoplami umumiy tizimida u yoki bu tuproqning tarkibini aniqlash bilan birga, tuproq sistematikasi, yer yuzasida tarqalgan tuproqlar juda katta turli-tumanligini anglashda muhim nazariy ua amaliy ahamiyatga yega. tuproq sistematikasi haqidagi ta’limotga v.v.dokuchayev, n.m.sibirsev, k.d.glipka, l.l.prasolov, ye.n.lvanova, a.n.rozov, v.m.fridland, i.p.gerasimov, m.a.orlov, m.a.pankov, i.l.muxanova, s.p.suchkov, b.xalnepesov, v.abdulxanov, s.a. shuvalov, a.m.rasulov, t.m.kopoыuyeua, m.mahmudov, v.g.popov, k.nasapov, a.mahmudov, a.a. tursunov, m.u.karimova, r.quziyev ua boshqalar katta hissa qo’shgan. sistematika uchta vazifani bajagadi: ulardan biri - yer yuzasida tarqalgan tuproqlar orasidagi sifat ua miqdor jihatidan farqlarni aniqlab beradi. ushbu tuproqlar haqida imkoni boricha to’liq ma’lumotlarni yig’adi va mavjud ma’lumotlar asosida tuproqlarning mantiqiy ketma - ketligi bo’yicha ro’yxatini shakllantiradi, qaysiki, ularga asosan tuproqlar nomenklaturasi ro’yxati va klassifikasiyasi tuziladi. demak tuproqlar sistematikasi - tuproqlarning kengaytirilgan aniqlovchisi bo’lib, fanda ma’lum bo’lgan har bir tuproqning mukammal ta’rifini bermog’i lozim. yuqorida ko’rsatilgan …

3 / 16

ihatdal klassifikasiyalash ularning genetik – ishlab chiqarish xossalariga asoslangan o’ lib, bu klassifikasiya quyidagilami: tuproq paydo bo’lishining barcha shart-sharoitlari ua jarayonlarini, tuproqlarning tegritoriyalar bo’yicha tarqalishini ua tuproqlaming ishlab chiqarish jihatidan ahamiyatga ega bo’lgan biologik, fizikaviy va kimyoviy xossalarining umumiy xarakteristikasini aks ettirishi kerak. tuproqlarni klassifikasiyalash muammolari tupgoqsllunoslikdagi eng aktual ua munozarali masalalardal biri hisobladi. fanning rivojlalishi va yangi ilmiy dalillarning to’planishi natijasida ilgari tuzilgan, bunday qaraganda ilmiy asoslalgap klassifikasiya sxemasiga ayrim qo’shimchalar kigitish yoki ulami qayta ishlab chiqish zagur bo’ladi. bu muammolag qishloq xo’jaligi talabiari asosida ham yuzaga keladi. ilmiy klassifikasiya fanning hozirgi holatini aks ettiradi. ilm-fan ning givojlalishi bilan tuproqlar klassifikasiyasi ham murakkabiashib boradi. tuproq klassifikasiyasining rivojlanish tarixida to’rtta etapni ajratish mumkin: v. dokuchayevgacha, bunda geologiya - petrografiya, kimyoviy ua fizikaviy klassifikasiya prinsiyaplari ustun bo’lgan; 2) dokuchayev davri, qachonki u.u. dokuchayev, n.m. sibirsev, kl. glinkalar tomonidan asos solingan ua tuproqlarni genetik klassifikasiyalash prinsiplari ishlab chiqilgan; z) hozirgi davr (taxmipal …

4 / 16

di ua tuproq profilining tuzilishi va uning xossalagiga asoslangan. ushbu klassifikasiya v.v.dokuchayey nomidagi tuproqshunoslik instituti tomonidan l.l. shishoy rahbarligida tuzilgan komissiya tomonidan ishlab chiqilgan. ushbu kjassifikasiyada yuqori rangdagi birliklar ajratilgan ua tuproqlarning antropogen - qayta o’zgarishi hisobga olingan. tuproqlar klassifikasiyasining umumiy sxemasi qo’yidagi kimyoviy qayta tiklangan tuproqlar. stvollar yuqori taksonomik birlik sifatida tuproqlaming tuproq paydo bo’lish jarayonlari va litogenezining nisbatini namoyon etadi. bo’limlar pgofil tuzilishi asosiy yelemeptlagililg o’xshashligi ua ulaming tuproq paydo bo’lish asosiy jarauonlagili hosil qilishidagi birligi bilan xarakterlanadi. eng muhim taksolomik birliklarining asosiy diaglostikasi diaglostikalash gogizoltlag va belgilar- sistemasi hisobaladi. ushbu sistemada asosiy o’rinni struktura tuzilishi, moddiy tarkibi va alalitik ko’rsatkichlari bilan fagqlaladigal diaglostik gorizontlar va belgilarning antropogen - qayta o’zgarish guruhlari egallaydi. ushbu diagnostik ko’rsatkichlar altrorogel ua texnogen - qayta o’zgargan tuproqlarni ajratish uchun asos bo’lib xizmat qiladi, qaysiki ularning transformasiyalanish darajasiga ko’ra turli taksolomik darajalarga tipchalar bo’limgacha ajratiladi. antropogen qayta o’zgargan tuproqlar klassifikasiyasi. antropogen - qayta …

5 / 16

oki bir nechta ustki gorizontlarining o’rnida, ba’zan esa o’rtadagi gorizontlar, tuproq paydo qiluychi jinslar yoki olib keltirilgan substrat materiallaridan hosil bo’ladi. agarda tuproqlarda antropogen - qayta o’zgargan gorizont tagida, antropogen - qayta o’zgargan tuproqlarni o’xshash belgilari bo’yicha tabiiy tuproqlar bilan identifikasiyalashga-imkon yaratadigan, buzilmagan holatdagi gumusli - akkumulyatiy, ellyuyial va boshqa tipni belgilaydigan gorizontlar saqlangan bo’lsa, unda ushbu tuproqlar nomiga tuzilishi bo’yicha yaqin bo’lgan tabiiy tuproqlar tipi nomiga old qo’shimcha «agro» so’zi qo’shib aytiladi. agarda tabiiy tuproqlarning antropogenli transformasiyasi profilining barcha qismida ancha sezilarli o’zgarishlarga olib kelsa, qaysiki uning profili o’z mohiyati bo’yicha yangi tabiiy jismga aylangan bo’lsa, unday holatda antropogen - qayta o’zgargan tuproqlarni belgilashda, original nomlardan foydalaniladi. agrozemlar, abrazemlar va torfozemlar buzilmagan o’rta gorizontda yoki aynan tuproq paydo qiluvchi jins ustida spesifik (o’ziga xos), gomogenli antropogen qayta o’zgargan gorizontlardan tuzilganligi bilan xarakterlanadi; stratozemlar, ustki gorizontlari olib kelingan materiallar qalinligida shakllanganligi bilan xarakterlanadi; akyazemlar sholichilikda foydalaniladigan tuproqlarni biriktiradi, qaysiki ular …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqning genezisi, klassifikasiyasi, tuproq geografiyasi"

7-mavzu; tuproqning genezisi, klassifikasiyasi, tuproq geografiyasi. tuproq unumdorligi. reja: 1. tuproq genezisi, klassifikasiyasi va geografiyasi. 2. tuproq unumdorligi haqida tushuncha. 3. tuproq unumdorligining elementlari va shart-sharoitlari. tuproq unumdorligining kategoriyalari. 4. tuproq unumdorligini qayta takroriy yaratish va tuproqlarni madaniylashtirish. tuproq geografik tarqalishi. yer yuzasida tuproqlarning geografik tarqalishi tabiiy sharoitlarning hududlar bo’yicha tarqalishiga bog’liq. «modomiki barcha muhim tuproq paydo qiluvchilar - deb yozadi v.v.ookuchayev - uyeg yuzasida kengliklarga uncha -muncha parallel ravishda cho’zilgan, poyas yoki zona shaklida taqsimlanar ekan, unda tuproqlar ham iqlim, o’simliklar qoplami ua boshqalarga qat’iy bog’liq holda, yer yuzasida zon...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOC (443,0 КБ). Чтобы скачать "tuproqning genezisi, klassifikasiyasi, tuproq geografiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqning genezisi, klassifika… DOC 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram