"chizma geometriya ba muhandislik grafika uslubiy qo‘llanma"

DOC 11 pages 926.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 926.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o‘zbekiston respublikasi oliy ba o‘rta maxsus ta’lim bazirligi farg‘ona politexnika instituti «chizma geometriya ba muhandislik grafika» kafedrasi «chizma geometriya» fanidan epyurlarni bosqichlarga bo‘lib yechish bo‘yicha uslubiy qo‘llanma va topshiriqlar variantlari 5520600 – «mashinasozlik texnologiyasi, jihozlari va mashinasozlik ishlab chiqarishi avtomatlashtirish» 5520700 - «texnologik mashina va jihozlar», 5521200-«transport vositalarini ishlatish va ta’mirlash» yo‘nalishlari talabalari uchun farg‘ona – 2020 mazkur uslubiy qo‘llanma farg‘ona politexnika instituti 5520600 – «mashinasozlik texnologiyasi, jihozlari va mashinasozlik ishlab chiqarishi avtomatlashtirish», 5520700 - «texnologik mashinalar va jihozlar» hamda 5521200-«transport vositalarini ishlatish va ta’mirlash» yo‘nalishlari talabalariga mo‘ljallangan bo‘lib, u davlat standarti talablariga javob beradi. uslubiy qo‘llanmada «chizma geometriya» fanidan bajariladigan epyurlar masalalarini talabalarga tushunarli bo‘lishi uchun bosqichlarga bo‘lib yechish ko‘rsatilgan. bosqichlarga bo‘lib yechishning afzalligi shundaki, talabalar masalalarni grafik yechilishini ketma-ketligini alohida chizmalarda bilib boradi. ushbu uslubiy qo‘llanmada «chizma geometriya» fanidan 1 va 2 epyur masalalarini bosqichlarga bo‘lib yechish, topshiriq variantlari va ularni yechish namunalari keltirilgan. mexanika fakulptetining uslubiy komissiyasi …

2 / 11

larni tekislikdagi tasvirlarini yasash qoidalarini va unga tegishli masalalarni proyeksiyalash usuli bilan yechishni o‘rgatishdan iborat. chizma geometriya kursi oliy o‘quv yurtlarining o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus taolim vazirligi tomonidan tasdiqlangan dasturlari asosida o‘qitiladi. bu dasturga asosan talaba olgan nazariy bilimini mustahkamlashi uchun amaliy ishlar qilishi, ya’ni individiual grafik (nazorat) ishlarini bajarishi kerak bo‘ladi. ushbu uslubiy qo‘llanmani tayyorlashdan maqsad, talabalarga berilgan topshiriqlarni bajarishda yordam berishdir. qo‘llanmadagi topshiriqlar yuqorida aytilgan dastur asosida tuzilgan bo‘lib, har bir topshiriq yuzasidan 27-30 tadan mustaqil variantlar, shuningdek, har bir epyur masalalarining shartlari va ularni yechish namunalari hamda unga doir uslubiy yo‘llanmalar berilgan. qabul qilingan shartli belgilar 1. asosiy proyeksiya tekisliklari. p1 - gorizontal proyeksiyalar tekisligi p2 - frontal proyeksiyalar tekisligi p3 - prifilp proyeksiyalar tekisligi 2. fazodagi nuqtalar lotin alfavitining bosh harflari a, b, c, d, e… bilan belgilanadi. 3. nuqtaning gorizontal proyeksiyalari lotin alfavitining bosh harflari a2, b2, c2, d2, e2 … bilan, frontal …

3 / 11

a grafik ishining ifodaliligi deyilganda, chizmani o‘qishni osonlashtiradigan xossalari tushuniladi. 1. hamma epyur masalalari a3 (297(420) formatli chizma qog‘ozlariga chiziladi. 2. masalani individual toshiriqda ko‘rsatilgan o‘lchamlarda 1:1 masshtabda bajarish kerak. individual topshiriqlardagi 3 va 4epyurlarni bajarishda ularning jadvalda berilgan o‘lchamlarini qo‘yish shart emas. 3. chiziqlarning turlari va yo‘onligi dst 2.303-68 ga muvofiq bajarilgan bo‘lishi kerak. a) masalaning sharti ko‘k yoki zangori, yechimda aniqlangangan chiziqlar qizil rang bilan bo‘yaladi, qolgan yordamchi chiziqlar, ya’ni masalaning yechilishi qora qalamda ingichka chiziqda chizilgancha qoladi. b) 3-epyurda sirtning tekislik bilan kesilganda hosil bo‘lgan kesim yuzasining proyeksiyalari va uning haqiqiy kattaligi hamda sirtninig kesilgan qismining yoyilmasi bo‘yaladi. v) 4-epyurda sirtlarning o‘zaro kesishuv chizig‘i qizil rangda, sirtlar esa ikki xil rangda bo‘yaladi. 4. murakkab masalalarni yechishda bog‘lanish chiziqlarini to‘la o‘tkazish shart emas. 5. hamma masalalarda harfiy belgilanishlar bo‘lishi shart. harflar dst 2.304-81 ga asosan 3,5-o‘lchamli shriftda yozilishi kerak. 6. formatning o‘ng pastki burchagida asosiy yozuvda gurux raqami …

4 / 11

lgan masofa, shu nuqtadan tekis-likka tushirilgan perpendikulyar uzunligi bilan o‘lchanadi. · agar to‘g‘ri chiziq tekislikdagi o‘zaro kesishuvchi ikki to‘g‘ri chiziqqa perpendikulyar bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikka ham perpendikulyar bo‘ladi (5-rasm). · kesishuvchi ikki to‘g‘ri chiziqlar sifatida tekislikning gorizontal (h) va frontal (f) chiziqlaridan foydalanamiz, chunki bu holda epyurda to‘g‘ri burchak o‘zgarmasdan proyeksiyalanadi (6-rasm). masalani yechish s nuqtadan abc uchburchak tekislikkacha bo‘lgan eng qisqa masofaning haqiqiy kattaligini aniqlashni quyidagi bosqichlarga bo‘lib yechish tavsiya etiladi: 1-bosqich. s nuqtadan abc uchburchak tekisligiga perpendikulyar bo‘lgan chiziqning yo‘nalishini aniqlanadi: a) abc uchburchak tekislikning gorizontal c1(c111, c212) va frontal a2(a121, a222) chiziqlarini o‘tkazamiz (7-rasm, a). b) s nuqtadan abc uchburchak tekisligining gorizontal c1(c111, c212) va frontal a2(a121, a222) chiziqlariga perpendikulyar chiziqlar o‘tkazamiz (7-rasm, b). 7-rasm, a 7-rasm, b 2-bosqich. s nuqtadan abc uchburchak tekisligiga tushirilgan perpendikulyarni asosi abc uchburchak tekisligi bilan kesishish nuqtasi aniqlanadi: a) s nuqtaning gorizontal proyeksiyasi-s1 nuqtadan tushirilgan perpendikulyar orqali yordamchi proyeksiyalovchi ((((p1,((p2) …

5 / 11

7-rasm, v) b) abc uchburchak tekisligi bilan yordamchi tekislikning ((((p1,((p2) kesishish chizig‘ini-mn (m2n2,m1n1) aniqlaymiz: mn=(((abc (7-rasm, g). v) s nuqtadan abc uchburchak tekisligiga tushirilgan perpendikulyar bilan mn to‘g‘ri chiziqning kesishish k nuqtasini (k1, k2) aniqlaymiz: (sk)((mn)=k (7-rasm, d). 3-bosqich. s nuqtadan abc uchburchak tekislikkacha bo‘lgan eng qisqa masofaning haqiqiy kattaligi aniqlanadi: a) s nuqtadan abc uchburchak tekislikkacha bo‘lgan eng qisqa masofaning haqiqiy uzunligini to‘g‘ri burchakli uchburchak usuli bilan aniqlanadi (7-rasm,e,j). 7j-rasmda sk kesmani epyurda haqiqiy kattaligini aniqlash ko‘rsatilgan. 2-masalani yechish namunasi va algoritmi 8-rasmda keltirilgan. 7-rasm, ye 7-rasm, j mustahkamlash uchun savollar. 1. eng qisqa masofa qanday kesma bilan o‘lchanadi? 2. qanday to‘g‘ri chiziq tekislikka to‘g‘ri bo‘ladi? 3. to‘g‘ri chiziqning haqiqiy kattaligi qanday aniqlanadi? 4. to‘g‘ri chiziq bilan kesishgan nuqtasi qanday aniqlanadi? 5. to‘g‘ri chiziq orqali yordamchi tekislik qanday o‘tkaziladi? 6. ikki tekislikning kesishgan chizig‘i qanday aniqlanadi? talabalar topshiriqni bajarish uchun variantlar 1 – jadval. nuqtalar koordinatalar variantlar 1 2 …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""chizma geometriya ba muhandislik grafika uslubiy qo‘llanma""

o‘zbekiston respublikasi oliy ba o‘rta maxsus ta’lim bazirligi farg‘ona politexnika instituti «chizma geometriya ba muhandislik grafika» kafedrasi «chizma geometriya» fanidan epyurlarni bosqichlarga bo‘lib yechish bo‘yicha uslubiy qo‘llanma va topshiriqlar variantlari 5520600 – «mashinasozlik texnologiyasi, jihozlari va mashinasozlik ishlab chiqarishi avtomatlashtirish» 5520700 - «texnologik mashina va jihozlar», 5521200-«transport vositalarini ishlatish va ta’mirlash» yo‘nalishlari talabalari uchun farg‘ona – 2020 mazkur uslubiy qo‘llanma farg‘ona politexnika instituti 5520600 – «mashinasozlik texnologiyasi, jihozlari va mashinasozlik ishlab chiqarishi avtomatlashtirish», 5520700 - «texnologik mashinalar va jihozlar» hamda 5521200-«transport vositalarini ishlatish va ta’mirlash» yo‘nalish...

This file contains 11 pages in DOC format (926.5 KB). To download ""chizma geometriya ba muhandislik grafika uslubiy qo‘llanma"", click the Telegram button on the left.

Tags: "chizma geometriya ba muhandisl… DOC 11 pages Free download Telegram