o'qish darslarida masal o'tish uslubiyati

DOC 30 pages 122.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.0 KB

File type DOC

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mavzu: “o'qish darslarida masal o'tish uslubiyati mundarija: kirish………...……………………………………………………..………7 i.bob.badiiy adabiyot janrlari haqida ma’lumot 1.1. adabiy janrlar…………………………………………………………….8 1.2. adabiyot janrlari……………………………………………………...…..9 1.3.masalning tuzilishi va uning turlari……………………………...………12 ii.bob.masalni o’qish metodikasi 2.1. masal haqida……………………………………………………………15 2.2. adabiyot nazariyasida masal....................................................................17 2.3. bolalar uchun eng qiziqarli masallar…………………………………....21 xulosa........................................................................................................35 foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati.................................36 kirish boshlang’ich sinflarda masalni o’rganishda bolalarni masalni ifodali o’qishga va uning mazmunini qisqa, ba’zan bir necha so’z bilan aytib berishga (masalni to’liq qayta hikoya qildirish tavsiya etilmaydi), ayrim qatnashuvchilarning xarakterli xususiyatlarini aytib, o’zaro qiyoslashga o’rgatish muhim ahamiyatga ega. masalning allegorik mazmuniga to’xtalmasdan, bosh personaj obrazini tahlil qilishga kirishiladi. 1- sinfda bolalar masalni hayvonlar haqidagi ertakka o’xshash kulgili hikoya kabi qabul qilsalar, 2- sinfdan boshlab ular masaldagi hayvonlarning xatti-harakati, o’zaro munosabatlari ba’zan kishilar hayotida ham uchrashini, masal axloqiy bilim beradigan hikoya ekanini, ko’proq she’riy tarzda bo’lishini, unda kishilardagi ayrim kamchiliklar tasvirlanishini bilib ola boshlaydilar. masal tili ustida ishlaganda, o’quvchilar nutqini boyitish uchun unda ishlatilgan obrazli iboralar, badiiy …

2 / 30

ni jonli tasavvur qilish, obrazlarni aniq idrok etishda o’quvchilarga yordam berish zarur. chunonchi, ularga ayrim epizodlarni so’z bilan tasvirlash, ba’zilariga o’qituvchi yordamida tavsif tuzish, ishning oxirgi bosqichida rollarga bo’lib o’qish kabilarni tavsiya qilish maqsadga muvofiq. personajga xarakteristika berishda uning xatti-harakati bilan birga, tilning o’ziga xos xususiyatlaridan ham foydalaniladi. masalni ifodali o’qishga tayyorlanishda uning syujetini bilish bilan birga, avtor tilini yaxshi tushunish, xar bir personajning individual xarakterini hisobga olish zarur. masalan, “laqma it” masalini o’qiganda, laqma itning yalinib-yolvorishi, mushukning to’g’riso’zligi muomalasi orqali ifodalandi. dialogli masallarni rollarga bo’lib o’qish, inssenirovka qilib, aytdirish maqsadga muvofiqdir. i.bob.badiiy adabiyot janrlari haqida ma’lumot 1.1. adabiy janrlar adabiy janrlar- tarixan shakllangan guruhlar adabiy asarlar, rasmiy va mazmunli xususiyatlar to'plami bilan birlashtirilgan (tanlash faqat rasmiy belgilarga asoslangan adabiy shakllardan farqli o'laroq). bu atama ko'pincha "adabiyot turi" atamasi bilan noto'g'ri belgilanadi. adabiyotning nasl-nasabi, turlari va janrlari o'zgarmas, asrlardan beri mavjud va abadiy mavjud bo'lgan narsa sifatida mavjud emas. ular …

3 / 30

riga asoslanadi. poetikada tarqalgan badiiy vaqt va makonni tashkil qilish usullari (xronotop) haqidagi alohida mulohazalar adabiyotning turlari va janrlariga keyingi bo'linish uchun shart-sharoit yaratadi.aristotelning umumiy xususiyatlar haqidagi g'oyasi an'anaviy ravishda rasmiy deb ataladi. uning vorislari 18—19-asrlar nemis estetikasi vakillaridir. gyote, shiller, avgust. shlegel, shelling. taxminan bir vaqtning o'zida buning aksi - badiiy adabiyotning umumiy bo'linishiga mazmunli yondashish tamoyillari yaratildi. u gnoseologik tamoyildan kelib chiqqan gegel tomonidan boshlangan: dostonda badiiy bilishning predmeti ob'ekt, lirikada - sub'ekt, dramada - ularning sintezi. shunga ko‘ra, epik asarning mazmuni yaxlit bo‘lib, odamlar irodasiga hukmronlik qiladi, shuning uchun unda voqea rejasi ustunlik qiladi; lirik asar mazmuni lirik qahramonning ruhiy holati, kayfiyatidir, shuning uchun undagi voqea-hodisalar fonga tushadi; dramatik asarning mazmuni maqsad sari intilish, shaxsning harakatda namoyon bo`ladigan irodaviy faoliyatidir. tur kategoriyasidan kelib chiqqan, toʻgʻrirogʻi, uning tushunchalarini aniqlovchi, konkretlashtiruvchi “tur” va “janr” tushunchalaridir. an'anaga ko'ra, biz turlarni adabiy tur ichidagi turg'un strukturaviy shakllanishlar deb ataymiz, hatto kichikroq …

4 / 30

ikkala atamaning ierarxik farqlanishi ham dolzarbdir. shunga ko'ra, turlar bir qator turli belgilarga ko'ra janrlarga bo'linadi: tematik, stilistik, strukturaviy, hajmli, estetik idealga nisbatan, voqelik yoki fantastika, asosiy estetik kategoriyalar va boshqalar. 1.2.adabiyot janrlari · komediya- dramatik asar turi. hamma xunuk va kulgili, kulgili va noqulay narsalarni ko'rsatadi, jamiyatning illatlarini masxara qiladi. · lirik she'r (nasrda)- muallifning his-tuyg'ularini hissiy va she'riy ifodalovchi badiiy adabiyot turi. · melodrama- personajlari ijobiy va salbiyga keskin bo'lingan drama turi. · fantaziya fantastika adabiyotining kichik janri. bu kichik janrdagi asarlar epik ertak tarzida, qadimgi mif va rivoyatlar motivlaridan foydalangan holda yozilgan. syujet odatda sehr, qahramonlik sarguzashtlari va sayohatga asoslangan; syujetda odatda sehrli mavjudotlar mavjud; aksiya o‘rta asrlarni eslatuvchi ertaklar olamida sodir bo‘ladi. · xususiy maqola- real hayot faktlarini aks ettiruvchi hikoya, epik adabiyotning eng ishonchli turi. · qo'shiq yoki qo'shiq- lirikaning eng qadimiy turi; bir necha misra va xordan iborat she’r. qo‘shiqlar xalq, qahramonlik, tarixiy, lirik …

5 / 30

n asar yoki asarlar silsilasi. · drama- (tor ma'noda) dramaturgiyaning yetakchi janrlaridan biri; personajlar dialogi shaklida yozilgan adabiy asar. sahnada ijro etish uchun mo'ljallangan. ajoyib ifodaga e'tibor qaratildi. kishilarning o`zaro munosabatlari, ular o`rtasida vujudga keladigan ziddiyatlar personajlar harakati orqali ochilib, monolog-dialogik shaklda gavdalanadi. drama tragediyadan farqli ravishda katarsis bilan tugamaydi. janr - adabiy asarning bir turi. epik, lirik, dramatik janrlar mavjud. liroepik janrlar ham ajralib turadi. janrlar shuningdek, hajmi bo'yicha katta (shu jumladan rom va epik roman), o'rta ("o'rta hajmdagi" adabiy asarlar - romanlar va she'rlar), kichik (hikoya, qissa, insho) ga bo'linadi. ularning janrlari va tematik bo'linmalari mavjud: sarguzasht romani, psixologik roman, sentimental, falsafiy va boshqalar. asosiy boʻlinish adabiyot janrlari bilan bogʻliq. jadvaldagi adabiyot janrlarini e’tiboringizga havola qilamiz. janrlarning tematik bo'linishi ancha shartli. mavzu bo'yicha janrlarning qat'iy tasnifi yo'q. masalan, lirikaning janr-tematik xilma-xilligi haqida gapiradigan bo'lsak, ular odatda sevgi, falsafiy, manzarali lirikalarni ajratib ko'rsatishadi. ammo, tushunganingizdek, qo'shiqlarning xilma-xilligi ushbu to'plam …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'qish darslarida masal o'tish uslubiyati"

mavzu: “o'qish darslarida masal o'tish uslubiyati mundarija: kirish………...……………………………………………………..………7 i.bob.badiiy adabiyot janrlari haqida ma’lumot 1.1. adabiy janrlar…………………………………………………………….8 1.2. adabiyot janrlari……………………………………………………...…..9 1.3.masalning tuzilishi va uning turlari……………………………...………12 ii.bob.masalni o’qish metodikasi 2.1. masal haqida……………………………………………………………15 2.2. adabiyot nazariyasida masal....................................................................17 2.3. bolalar uchun eng qiziqarli masallar…………………………………....21 xulosa........................................................................................................35 foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati.................................36 kirish boshlang’ich sinflarda masalni o’rganishda bolalarni masalni ifodali...

This file contains 30 pages in DOC format (122.0 KB). To download "o'qish darslarida masal o'tish uslubiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o'qish darslarida masal o'tish … DOC 30 pages Free download Telegram