golografiya to‘gʻrisida tushuncha. interferensiyaga asoslangan optik asboblar va ularning ekologiyada qo‘llanilishi

DOCX 17 pages 174.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 174.9 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o’zbekiston respublikasi oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi milliy unversiteti geologiya fakulteti maxsus fizika fanidan mustaqil ishi mavzu: golografiya to‘gʻrisida tushuncha. interferensiyaga asoslangan optik asboblar va ularning ekologiyada qo‘llanilishi. rentgen nurlari va ularning amaliy tadbiqi topshirdi: xasanov shohruz qabul qildi: shohruh sayfuloyev toshkent-2025 reja: 1. golografiya olinadigan ob’ektlarning asosiy xarakteristikalari 2. gologramma olishning elementar metodi 3. lazer nurlanishining kogerentligi bugun biz qo'limizda sevimli guruhimiz yozuvlari yozilgan diskni ushlab tursak, unda kamalakning turli ranglari bilan porlab turgan rangli stikerni ko'ramiz. bu diskning haqiqiyligi va qonuniyligining golografik tasdig'idir. demak, bu ham gologramma, lekin u qanday yaratilgan va u nima uchun ishlatiladi? men bu savollarga iloji boricha javob berishga harakat qilaman. biroq, bu oson va oddiy ish bo'lmasligi aniq, asosan ba'zi fizik tushunchalarni aniqlash va tushuntirish zarurati tufayli, garchi ularning aksariyati sizga fizika darslaringizdan tanish bo'lishi kerak. bu zarur, chunki yakuniy samara texnologiyaning turli sohalari yutuqlaridan amaliy foydalanish natijasidir. shu …

2 / 17

ishdan maqsad – magistr talabalarga fan va texnikaning turli sohalarini, xodisa va jaraynlarni o’rganishda golografik usullarini qo’llashni va shu asosda mulohazalash prinsiplarini o’rgatish bo’yicha bilim, malaka va ko’nikmani hosil qilishdan iborat. fanning vazifasi – golografiya asoslarini, usullarini va uni qo’llanilish sohalarini, imkoniyatlarining mohiyatini chuqurroq anglash, nazariy bilimlarni mustahkamlash, mushoxada qilish ko’nikmalarini takomillashtirish, amaliy qo’llanishining fizik asoslarini o’rgatishdan iborat. golografiyaning fan va texnikadagi o’rni, qo’llanish ko’lami kun sayin kengayib bormoqda. golografiya– zamonaviy fizikaning nisbatan yosh sohasi – ilmiy tadqiq etish metodi va keng doiradagi amaliy masalalarni yechish imkoni sifatida e’tirof etilgan. shu soxa bo’yicha bilimga va tadqiq etish usullarini biladigan fizik-mutaxassislar juda zarur. ushbu ma’ruza matnida golografiya usullari yordamida muhitlarning strukturasini o’rganib, tavsiyalar berishga aloxida e’tibor qaratilgan. chunki, amalda molekulyar darajadagi tuzilmalarni ko’rish imkonsiz bo’lgani uchun, uni golografik tasviri orqali kuzatish kuztuvchi uchun juda qulay bo’lib, birinchi atom mikroskoplarida ham bu narsa qo’llanilgan. golografiya fan sifatida optika, lazer fizikasi, kimyo kabi …

3 / 17

a turlicha bo’ladi: yorug’lik, rengent, korpuskulyar, akustik va hakozo. 1974 yili ingliz olimi dennis gabor tomonidan ishlab chiqilgan yorug’lik to’lqinining fazoviy strukturasini yozish va uni qayta tiklash usuli asrimizning ikkinchi yarmida fizika soxassida qilingan muhim kashfiyotlardan biri bo’ldi. golografiya yunoncha so’z bo’lib, “golos”-“butkul, to’liq”, “butun”, “hamma” –to’lqinlar interferentsiyasidan foydalanib buyumning fazoviy (hajmiy) tasvirini hosil qilish usuli demakdir. bu bilan kashfiyotchi golografiyada to’lqin haqida to’liq (ham amplitudaviy, ham fazoviy) axborot qayd qilinishini ta’kidlab o’tgan. ob’ektlarning tasvirlarini ro’yxatga olishning eng ko’p tarqalgan va keng tarqalgan usuli fotografiyadir. fotografiyada obekt tasvirining ikki o’lchamli proeksiyasida yorug’lik to’lqinlari intensivligining surat tekisligida taqsimlanishi qayd etiladi. 1-rasm. biroq, ob’ektning hajmi haqidagi ma’lumotlar nafaqat amplitudada, balki qayd etilgan ob’ektning nuqtalaridan tarqalayotgan yorug’lik to’lqinlari fazasida ham singdiriladi. shuning uchun suratga qanday burchak bilan qarasak ham yangi burchaklarni ko’rmaymiz. fonda joylashgan va turganlarning oldida yashiringan narsalarni ham ko’ra olmaymiz. suratdagi aniqlanadigan ob’ektlarning nisbiy o’lchamini va tasvirining ravshanligini o’zgartirish bilangina ko’rinadi. …

4 / 17

iya, batafsil ko’rib chiqilganda, inson ko’zi bilan idrok qilish uchun mo’ljallangan juda sub’ektiv ma’lumot beradi. fotografiyaning kamchiliklari golografiya deb ataladigan tasvirni ro’yxatga olishning tubdan yangi usuli bilan to’liq qoplanadi. golografiya tarixi golografiyaning asoschisi londondagi davlat kolleji professori dennis gabor 1947-yilda birinchi gologrammani olgan. golografiyaning kashf etilishi u tomonidan elektron mikroskopning rezolyutsiyasini oshirish tajribalari davomida amalga oshirildi. "golografiya" nomi ostida d. gabor usul o’rganilayotgan ob’ekt haqida to’liq ma’lumotni ro’yxatdan o’tkazish imkonini beradi, deb ta’kidladi. 4- rasm e.leyt. asrimizning 60 yillariga kelib lazerlar paydo bo’lganidan keyin, golografiya yana qayta tug’ilgandek bo’ldi. 1962 yili sovet olimi yu.n.denisyuk gologrammaning qalin qatlamli fotoemulsiyasiga yozish (qayd qilish)ning original usulini ishlab chiqdi va amalga oshirdi. bu usulda tayyorlangan gologramma ob’ektning hajmiy (shu bilan birga rangli) tasvirini tiklash uchun kogerent bo’lmagan yorug’lik manbai (quyosh, elektrolampa va hokazo)dan foydalanish mumkin bo’lib qoldi. tasviriy golografiyaning boshlanishi 1962-yilda lazer nurida tiklanishi mumkin bo’lgan birinchi uch o’lchamli uzatish gologrammasini olgan michigan texnologiya …

5 / 17

lan birga golografiya fan va texnikaning turli sohalariga tez tadbiq qilina boshladi. ma'lum bo'lishicha, xiggs bozonlarining mavjudligini tasdiqlash bizni o'zimizga dunyoning tabiati va uning qanday yaratilganligi haqida muhim savollar berishga majbur qiladi. to'satdan ma'lum bo'lishi mumkinki, matritsa tushunchalari unchalik fantastik emas va biz hammamiz katta gologrammada yashaymiz va biz o'zimiz gologramamiz. bunday xulosalarni kvant fizikasining rivojlanishi tufayli olingan ma'lumotlardan chiqarish mumkin. biz aniq bilamizki, nima bo'lishini belgilovchi asosiy qoida bu ehtimollikdir. bundan tashqari, biz ba'zi jismoniy tajribalar shunchaki imkonsiz ekanligini bilamiz, chunki ularning ta'sirini kuzatish haqiqati ularda nima sodir bo'lishini aniqlaydi. eynshteyn bunday fikrlashning oqibatlarini tushunib, dunyo zar o'ynagan xudoga bog'liq bo'lmasligini aytdi. agar biz haqiqatan ham katta gologrammada yashayotgan bo'lsak va u bilan o'zaro munosabatlarimiz, umidlarimiz va qo'rquvlarimiz ifodalari u bilan o'zaro ta'sirlanib, bizni turli narsalarni boshdan kechirishga sabab bo'lsa-chi? biz bilan sodir bo'layotgan voqealarga ta'sir qilishning ba'zi usullari mavjud, ular ijobiy deb ataladi. ularni sinab ko'rgan har bir …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "golografiya to‘gʻrisida tushuncha. interferensiyaga asoslangan optik asboblar va ularning ekologiyada qo‘llanilishi"

o’zbekiston respublikasi oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi milliy unversiteti geologiya fakulteti maxsus fizika fanidan mustaqil ishi mavzu: golografiya to‘gʻrisida tushuncha. interferensiyaga asoslangan optik asboblar va ularning ekologiyada qo‘llanilishi. rentgen nurlari va ularning amaliy tadbiqi topshirdi: xasanov shohruz qabul qildi: shohruh sayfuloyev toshkent-2025 reja: 1. golografiya olinadigan ob’ektlarning asosiy xarakteristikalari 2. gologramma olishning elementar metodi 3. lazer nurlanishining kogerentligi bugun biz qo'limizda sevimli guruhimiz yozuvlari yozilgan diskni ushlab tursak, unda kamalakning turli ranglari bilan porlab turgan rangli stikerni ko'ramiz. bu diskning haqiqiyligi va qonuniyligining golografik tasdig'idir. demak, bu ham gol...

This file contains 17 pages in DOCX format (174.9 KB). To download "golografiya to‘gʻrisida tushuncha. interferensiyaga asoslangan optik asboblar va ularning ekologiyada qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: golografiya to‘gʻrisida tushunc… DOCX 17 pages Free download Telegram