yovvoyi va mo‘ynali hayvonlar kasalliklari ma’ruzasii

DOCX 174 pages 5.3 MB Free download

174 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.3 MB

File type DOCX

Pages 174

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 174

1- ma’ruza. kirish. yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda kolibakterioz va pasterellyoz reja: 1.yovvoyi va mo’ynali hayvonlar fiksasiyasi ular bilan ishlash qoidalari. anesteziya qilish usullari. kolibakterioz. 2.yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda pasterellyozning tarqalishi, iqtisodiy zarari. kasalliklarning etiologiyasi, diagnostikasi, simptomlari, davolash va oldini olish chora-tadbirlari. “yovvoyi va mo‘ynali hayvonlar kasalliklari” fanining asosiy maqsadi – talabalarda yovvoyi va mo‘ynali hayvonlarning yuqumli, yuqumsiz va invazion kasalliklarining kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmi, simptom va sindromlari, tashxis qo‘yishda informativ ma’lumot beruvchi belgilarning ahamiyati hamda davolash va oldini olishning zamonaviy usullari bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni shakllantirishdan iborat. fanning vazifasi uni o‘rganuvchilarga: - yovvoyi va mo‘ynali hayvonlarning yuqumli, yuqumsiz va invazion kasalliklarining kelib chiqish sabablari va belgilarini aniqlash usullari; - yovvoyi va mo‘ynali hayvonlarning yuqumli, yuqumsiz va invazion kasalliklarining oldini olish usullari; - yovvoyi va mo‘ynali hayvonlarning modda almashinuvi buzilishi kasalliklarini guruhli davolash va oldini olish usullari; - yovvoyi va mo‘ynali hayvonlarning zaharlanish kasalliklarini guruhli davolash va oldini olish …

2 / 174

da ko’rsatilgan veterinariya-sanitariya qoidalarini bilishlari va bularni qat’iy bajarishlari talab qilinadi. hayvon bilan ishlaganda vrach quyidagilarni bajarishi shart: 1. xalat va qalpoqchada, ayrim hollarda rezina oyoq kiyim va rezina qo’lqopda bo’lishlari zarur. 2. qo’l va asboblar tozaligiga e’tibor berish kerak. har bir hayvonni tekshirishdan oldin va keyin qo’llarni yuvishi, yuqumli kasalliklarga shubha tug’ilganda qo’llarni dezinfeksiyalovchi suyuqlik bilan yuvishi va qoidaga asosan chora ko’rish kerak. 3. hayvonlarga yondoshish va ularni fiksasya qilish usullarini bilishi zarur. 4. tinchlikka va tartibga rioya qilishi kerak, chunki ayrim tekshirish usullari: masalan, perkussiya juda past tovushlarni aniqlashga va farqlashga asoslangan. 5. kasal hayvonlarni tekshirish ma’lum bir reja asosida tizimli tarzda olib borilishi kerak. bir organni tekshirib bo’lgandan keyin boshqa organni tekshirish kerak, shundagina muhim simptomlarni qoldirib ketish ehtimoli kamayadi. agar hayvon tinchlanmasa, qo’rs va hurkak bo’lsa majburiy ravishda fiksasiya qilinib, keyin tekshiriladi. quyonlarni fiksasiya qilish 1. quyonlarning oyoqlarini yuqoriga qaratib, yotqizgan holda ushlab turish 2. qo’ltiqqa …

3 / 174

’riqsizlantirish. mahalliy og’riqsizlantirish uchun norka, tulki, shimol tulkisiga novokain 0,25-2%gacha 0,04 g kg tirik vazni hisobiga qo’llaniladi. yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda fiksasiya yoki davolash maqsadida narkoz o’tkaziladi. narkoz ingalyasiya, og’iz orqali, to’g’ri ichak, shilliq pardalarga, muskul orasiga, qorin bo’shlig’iga, vena qon tomiriga yuboriladi. hayvonlarga umumiy narkozdan xloralgidrat, aminazin, mepazin, tiopental. aminazin skelekt muskullarini kuchsizlantirib yaxshi og’riqsizlantirib tinchlantiradi. aminazinning tulkilar uchun dozasi 0,05-0,075 g. suvsar va norkalarda narkoz morfin atropin bilan, xloralgidrat, tiopental va amital bilan o’tkaziladi. morfinning 2-4 %li eritmasidan teri ostiga bir marta yuborganda dozasi 0,01 g/kg ni tashkil etadi. kolibakterioz. (esherixioz). yosh hayvonlarning o’tkir kechadigan yuqumli kasalligi. asosan 1 kunlikdan 10 kunlikkacha bo’lgan hayvonlarda uchraydi. kasallikka xos belgilar: enterit, ich ketish, sepsis va kuchsizlanish holatlari hamda nafas olish va asab tizimining zararlanishi bilan xarakterlanadi. tarixiy ma’lumot. kolibakterioz o’tgan asrdan boshlab sut emizuvchi yosh hayvonlarning oq ich ketish kasalligi deb yuritilgan. kasallik birinchi bo’lib 1939 yilda s.ya. lyubashenko tomonidan …

4 / 174

ffaqiyatli qo’llab kelmoqda. iqtisodiy zarar. kasallik yosh hayvonlarda birinchi kundan boshlanib, o’tkir kechganligi uchun talofat katta. ayrim hollarda 10-20 foiz o’lim kuzatiladi. o’z vaqtida diagnoz quyilmagan, davolash va profilaktika ishlari to’g’ri tashkil qilinmagan fermalarda o’lim to’xtamaydi va xo’jalik katta iqtisodiy zarar ko’radi. qo’zg’atuvchisi. kasallikni ye. coli guruhiga mansub mikroorganizmlarning asosiy vakili essherichia coli qo’zg’atadi. yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda enteropatogen esherixiyaning qator seroguruhlari uchraydi: 08, 09, 015, 026, 041, 055, 078, 0101, 0115 va hokazo. chidamliligi. quritilgan oqsilli muhitda hayvon ahlatida, shilimshiq moddalarda, qonda ichak tayoqchalari oylab yashay oladi. qizdirishga uncha chidamli emas, 75-80°с da darhol o’ladi. bizning sharoitda yoz paytlari tez halok bo’ladi. shu bilan birga u sog’lom hayvon tanasida yashab, tashqi muhitga ajralib chiqib turadi. epizootologiyasi. kolibakteriozga hamma tur yosh hayvonlar moyil bo’ladi. yangi tug’ilgan hayvonlar birinchi kundanoq kasallikka chalinadi. ba’zan katta yoshdagi hayvonlarning kolimastit va koliendometrit bilan kasallanishi kuzatilgan. kasallikning qo’zg’atuvchisi tabiatda keng tarqalgan bo’lib, u faqat kasal …

5 / 174

loslanishi muhim ahamiyat kasb etadi. nosog’lom xo’jaliklarda kolibakteriozning tarqalishida ferma xodimlari ijobiy rol o’ynaydi. maxsus kiyim-kechakda yurmaslik, ularni vaqtida yuvib dazhayvonlab turmaslik hollari ham kasallik tarqalishiga sabab bo’ladigan omillarga kiradi. kolibakteriozning kelib chiqishida xo’jalik sharoitining ta’siri katta. zax, qorong’i, eski binolarda yosh hayvonlarning saqlanishi, bo’g’oz hayvonlarni zaruriy ozuqalar bilan balansli oziqlantirmaslik, sanitariya masalalarining talab darajasida emasligi yosh hayvonlar yuqumli kasalliklari, jumladan kolibakteriozni tezlashtiruvchi omillardandir. patogenez. sog’lom bo’lib tug’ilgan yosh hayvon ichagining shilliq pardasi mikroorganizmlarning o’tishiga keskin to’sqinlik qila oladi. agar yosh hayvon nimjon bo’lib tug’ilsa, uning himoya vositasi juda pasayadi va unga tushgan patogen mikroorganizm shilliq pardadan o’tib ketadi. mikroorganizm chiqargan endotoksin yallig’lanish jarayonini keltirib chiqaradi. yallig’lanish jarayoni esa o’z navbatida mikroorganizmlarning yanada chuqurroq kirib borishiga imkon beradi. shu bilan birga, ichak peristaltikasi kuchayadi. bu qitiqlovchi agentni tashqariga chiqarish uchun vujudga keladigan reflektor himoya vositasidir. agar himoya vositasi kuchsizlik qilsa, ichak tayoqchalari limfatik tugunlar va qonga o’tib, septik jarayon yuzaga …

Want to read more?

Download all 174 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yovvoyi va mo‘ynali hayvonlar kasalliklari ma’ruzasii"

1- ma’ruza. kirish. yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda kolibakterioz va pasterellyoz reja: 1.yovvoyi va mo’ynali hayvonlar fiksasiyasi ular bilan ishlash qoidalari. anesteziya qilish usullari. kolibakterioz. 2.yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda pasterellyozning tarqalishi, iqtisodiy zarari. kasalliklarning etiologiyasi, diagnostikasi, simptomlari, davolash va oldini olish chora-tadbirlari. “yovvoyi va mo‘ynali hayvonlar kasalliklari” fanining asosiy maqsadi – talabalarda yovvoyi va mo‘ynali hayvonlarning yuqumli, yuqumsiz va invazion kasalliklarining kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmi, simptom va sindromlari, tashxis qo‘yishda informativ ma’lumot beruvchi belgilarning ahamiyati hamda davolash va oldini olishning zamonaviy usullari bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni shakllantirishd...

This file contains 174 pages in DOCX format (5.3 MB). To download "yovvoyi va mo‘ynali hayvonlar kasalliklari ma’ruzasii", click the Telegram button on the left.

Tags: yovvoyi va mo‘ynali hayvonlar k… DOCX 174 pages Free download Telegram