энтомология фани

DOC 206 стр. 10,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 206
суз боши кпсс марказий комитетининг бош секретари м. с. горбачев 1985 йил 7 сентябрда целиноград шах.рида агросаноат ишлаб чицаришини ин​тенсив ривожлантириш х,ак.ида |суз-лаган нутцида ози^-ов^ат програм-масини бажариш, к,ишлок. хужалиги мах,сулотини асраш ва к.айта ишлаш проблемасига тухталиб, уни ун иккин-чи беш йиллик учун мух.им вазифа деб таъкидлади. озик.-овк.ат программасини бажа-ришда к.ишлок. хужалиги мах.сулот-ларини зараркунанда х.ашаротлардан сак,лаш мух.им масаладир. бу маса-лани ижобий х,ал этишда энтомрло-гия фани катта роль уйнайди. энтомология фани умумий энто​мология ва амалий энтомология фан-ларига булинади. умумий энтомология фани, амалий энтомология — к.ишлок. хужалиги ур-мончилик, чорвачилик, ветеринария, медицина энтомологияларини хамда фойдали х.ашаротлар; ипакчилик ва асаларичшшк фанларини илмий, наза-рий пойдеворини яратиб беради. олий укув юртларининг студент-лари учун узбек тилида умумий энто​мология курси дарслиги шу кунгача ёзилмаган эди. шунга кура мазкур к^лланмани бу йуналишдаги биринчи иш дейиш мумкин. к,улланма усим-ликларни ^имоя ^илиш факультети-нинг студентлари учун тавсия этилган программа асосида ёзилган булиб, у х,ашаротларнинг морфологияси, ана- томияси, физиологияси, биологияси, экологияси, систематикаси ва класси-фикацияси …
2 / 206
к.улланмани нашр этишда кимматли маслахатлар берган ленин номидаги бутуниттифок, к,ишлок. ху​жалиги фанлари академиясининг мух-бир аъзоси, профессор с. н. алиму-х.амедов, урта осиё усимликларни х.имоя ^илиш х.амда зоология ва па​разитология илмий текшириш инсти-тутларининг лаборатория мудирлари 3. к. одилов ва ш. а. шарафутди-новларга автор уз миннатдорчилиги-ни билдиради. кириш энтомология — (юнонча — ento-mon — х.ашарот, logos — фан) х.аша-ротларни урганувчи фан. у биология фанининг тез суръатда ривожланиб бораётган бир тармоги булиб, узи айни вактда к.атор мустакил илмий сох.а-ларга: умумий энтомоло​гия, ршло^ хужалиги энтомологияси, урмон ху-жалиги энтомологияси, медицина энтомология​си х, а м д а ветеринария энтомологиясига були-н а д и. умумий энтомология назарий фан булиб, у юк.орида курсатилган ама-лий энтомология сох.аларининг илмий асоси булиб хизмат к.илади. фаннинг асосий вазифаси усимлик, одамва уй х.айвонларига зиён етказувчи зарарку-нанда х.ашаротларга к.арши илмий асосланган кураш чораларини ишлаб чик.иш ва фойдали х.ашаротларни му-х.сфаза к.илишдир. умумий энтомологияда х.ашарот-ларнинг тана тузилиши, ички орган-ларининг иши, х.аёт кечириши, хилма-хиллиги ва ташк.и мухит билан …
3 / 206
урга-нилган область ва тропик зоналардан х.ар йили 7 — 8 мингга кдцар янги тури топилиб туради. сссрда j100 мингга як.ин х.ашарот тури борлиги тахмин этилади. лекин х.озирча маъ​лум булганлари бу рак.амдан кам. умуман х,ашаротларнинг турлари ва сони долган х.амма х.айвон турлари билан усимлик турларини к.ушиб х.и-соблагандан х.ам куп. х|ар бир тур узига хос тузилишга ва хусусиятга эга. дашаротларнинг тузилишидаги узига хос белгиларини мух,итга мосланиш даражасини, та​биатда тутган урнини, одамлар учун аз^амиятини бошк,а томонларини урга-ниш му^им ах.амиятга эга.бу хусусият-ларни чу^урро^ урганиш зараркунанда з^ашаротларни йук,отиш ва айни вак_тда фэйдали ^ашаротларни са^лаб, улардан фойдаланиш имкониятини беради. энтомология фани тарихидан ^ашаротларга булган к.изи^иш кадим замонларда бошланган. уларга дастлаб озик. ма^сулоти сифатида ^аралган бул-са, кейинчалик чорвачилик, дех,цончилик йулга к.уйилгач, зараркунандалар сифа​тида урганила бошланди. шунда улар орасида фойдали хашаротлар ^ам борлиги маълум булди. натижада энтомачогия фани шохобчалари булмиш ипакчи-лик ва асаларичилик вужудга келди. лекин ^ашаротларни илмий асос-да урганиш xvii гсрдан бошланди. итальян олими и. мальпиги (1628 …
4 / 206
, 1833 йили англияда шундай жамият тузилди. бизнинг мамлакатимизда 1859 йили рус энто​мологик илмий жамияти ташкил этилди. х.озирги кунда бутуниттифок. энтомологик жамияти бу сох.ани ри-вожлантириш йулида катта ишларни амалга оширмок.да. унинг биринчи президенти машх.ур олим, академик к. м. бэр эди. россияда энтомология фанини ри-вожлантириш, г. и. фишер—вальд-гейм (1771—1853) нинг «энтомогра-фии российской империи», профессор э. к. брандт (1839—1891) нинг «х.а-шаротларнинг нерв системаси», ф.п. кеппен (1833—1908) нинг уч жилдли «зараркунанда ^ашаротлар» китоб-лари, а. о. ковалевский (1840— 1901) ва и. и. мечников (1843—1916) лар асарлари катта ^исса к.ущди, уша даврда олимларни х.ашарот-ларнинг биологияси х.амда хулк.-ат-вори жалб этди. бу сохдца француз, табиатшуноси ж. а. фабр (1823— 1915) нинг ишлари («инстинкт и нра​вы насекомых» ва «жизнь насекомых») оламшумул ах,амиятга эга булди. xix ва xx асрларда амалий эн​томология сох.алари, биринчи навбат-да к.ишлок, хужалиги ва урмон хужа​лиги энтомологиялари вужудга кел​ди. бизнинг мамлакатимизда 1894 йили энтомология бюроси ташкил этилиб уни буюк олим, энтомолог и. а. порчинский (1848—1916) бош-к.арди. …
5 / 206
рдан з^имоя к.илишда, урта осиё усимлик-ларни з^имоя к.илиш институти ва бошк.а шунга ухшаш ташкилотлар-нинг вужудга келишида катта роль уйнади. i рус энтомологи н. в. курдюмов (1885—1917) к.ишло_к, хужалиги энто-мологиясига назарий асос солди. про​фессор а. п. семенов тянь-шанский (1866—1942) бизнинг улкамиз фауна-сидаги х.ашаротлар систематикаси ва зоогеографиясини, г. г. якобсов (1871—1916) турри к.анотлилар ва рос​сия ь^амда гарбий европа к.унризла-рини ургандилар. а. к. мордвилко (1867—1938) усимлик битлари систе-mathkacn ва биологиясини урганиш соз^асидаги ишлари билан дунёга мандур булди. австралия лик олим а. гадлиршем (1865—1935), а. в. мар​тинов (1878—1938) ва б. н. шван-вич (1889—1957) лар юкрри группа х,ашаротларнинг классификациясини асосчилари эди. капалакшунос олим н. я. кузнецов (1873—1948) икки жилдлик «основы физиологии насеко​мых» асарини, б. н" шванвич «курс общей энтомологии» китобини ёзди-лар. а. в. мартинов х.ашаротлар палеонтологиясига асос солди. бизнинг мамлакатимизда энтомо​логия фани улур октябрь социалис-тик революциясидан кейин равнак. топди. бир к.анча к.ишлок. хужалиги институтларида ва университетларда мустак.ил энтомология кафедралари ташкил этилди. академик н. м. ку​лагин …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 206 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "энтомология фани"

суз боши кпсс марказий комитетининг бош секретари м. с. горбачев 1985 йил 7 сентябрда целиноград шах.рида агросаноат ишлаб чицаришини ин​тенсив ривожлантириш х,ак.ида |суз-лаган нутцида ози^-ов^ат програм-масини бажариш, к,ишлок. хужалиги мах,сулотини асраш ва к.айта ишлаш проблемасига тухталиб, уни ун иккин-чи беш йиллик учун мух.им вазифа деб таъкидлади. озик.-овк.ат программасини бажа-ришда к.ишлок. хужалиги мах.сулот-ларини зараркунанда х.ашаротлардан сак,лаш мух.им масаладир. бу маса-лани ижобий х,ал этишда энтомрло-гия фани катта роль уйнайди. энтомология фани умумий энто​мология ва амалий энтомология фан-ларига булинади. умумий энтомология фани, амалий энтомология — к.ишлок. хужалиги ур-мончилик, чорвачилик, ветеринария, медицина энтомологияларини хамда фойдали х.ашаротлар; ипакчили...

Этот файл содержит 206 стр. в формате DOC (10,9 МБ). Чтобы скачать "энтомология фани", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: энтомология фани DOC 206 стр. Бесплатная загрузка Telegram