eksperiment va uning patofiziologiyadagi ahamiyati. kasallik davrlari va oqibatlari

DOCX 29 pages 56,1 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 56,1 KB

Fayl turi DOCX

Pages 29

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

1-amaliy mashg’ulot. eksperiment va uning patofiziologiyadagi ahamiyati. kasallik davrlari va oqibatlari darsning maqsadi: patologiyada eksperiment-tajribaning ahamiyatini o‘rganish; jadal va surunkali tajribalarning kamchiliklari hamda ustunlik tomonlarini bilish; laboratoriya hayvonlarini harakatsizlantirish va jadal tajribalarni o‘tkazish qobiliyatiga ega bo‘lish.: kasallik davrlari va oqibatlarini; o‘lim va uning sabablarini, turlarini, belgilarini o‘rganish. darsga kerak bo‘ladigan laboratoriya hayvonlari va jihozlar: 1. laboratoriya hayvoni: baqalar 2. reaktivlar: vazelin, ringer eritmasi, adrenalin va o‘t suyuqligi. 3. jihozlar: soat, termometr, fonendoskop asbobi, paxta, po‘kak taxtachalari, ignalar, pinset, paxta, petri kasochalari, veterinariya patologik fiziologiyasi - kasal organizmida ro‘y beradigan o‘zgarishlarni, kasalliklarning kelib chiqish sabablarini, shart-sharoitlarini, paydo bo‘lishi, avj olishi, kechishi va oqibatini o‘rganadigan fandir. veterinariya patologik fiziologiyasi eksperimental fan bo‘lib, uch asosiy qismga bo‘linadi: 1.nozologiya - kasalliklar haqida umumiy ta’limot. bu qismda kasalliklarni keltirib chiqaruvchi sabablari, shart-sharoitlari (etiologiya), rivojlanish mexanizmi (patogenez), irsiyat hamda konstitutsiyaning patologiyadagi ahamiyati, organizm reaktivligi, immunitet, allergiya va shu singarilar o‘rganiladi. 2.tipik patologik jarayonlar - qismida qon …

2 / 29

patologik fiziologiya eksperimental fan sifatida veterinariya fanlari orasida yetakchi o‘rinlardan birini egallaydi. hayvonlarda eksperiment-tajriba o‘tkazish uchun avvalo, ularni harakatsizlantirish lozim. buning uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi: 1.hayvonlarni bog‘lab qo‘yish usuli. bu usul ko‘proq laboratoriya hayvonlarini harakatsizlantirish uchun qo‘llaniladi. buning uchun hayvonlar maxsus stollarga yotqizilib, ularning oyoqlari iplar bilan mahkam bog‘lanadi va stol atrofiga tortib qo‘yiladi. 2.hayvonlarga narkoz berish (uxlatish) usuli. hayvonlarga narkoz ikki yo‘l bilan beriladi: a). ingalyasiya-ya’ni hidlatish yo‘li bilan; b). inyeksiya-ya’ni teri ostiga, muskul orasiga va vena qon tomiri ichiga narkotik moddani yuborish yo‘li bilan; v). norkotik moddalar: efir, xloroform, morfiy, uretan va boshqalar. 3.nerv sistemasini shkastlash usuli. bu usul ko‘pincha baqalarni harakatsizlantirish uchun qo‘llaniladi. buning uchun baqaning orqa miyasiga igna (zond) tiqiladi va shikastlantiriladi. natijada baqa harakatsizlanadi. kasalliklar va patologik jarayonlarni o‘rganishda ikki xil eksperiment-tajriba qo‘yiladi: i.jadal (o‘tkir) tajribalar; 1.viviseksiya - hayvonni tiriklayin kesib – yorib o‘rganish usuli; 2.izolyasiya - organlarni tanadan ajratib, sun’iy sharoitda tirikligini ta’minlagan holda, …

3 / 29

tomirlardan qon olinadi va qon tarkibidagi hamda organdagi o‘zgarishlar o‘rganiladi. 3.surunkali ta’sirlash usuli - ayniqsa miya patolgiyasini o‘rganishda keng qo‘llaniladi. bunda miyaga elektrodlar o‘rnatilib, ular orqali miyaning turli qismlariga ta’sirotlar beriladi va organizmda miya biopotensiyalarida sodir bo‘ladigan o‘zgarishlari o‘rganiladi. 4.radiaktiv izotoplar qo‘llash - usuli moddalar almashinuvi va endokrin bezlar patologiyasini o‘rganishda qo‘llaniladi. hozirgi vaqtda biofizikaviy va biokimyoviy usullar ham patologik fiziologiyada keng qo‘llanilmoqda. patologiya fanidan o‘tkaziladigan amaliy-laboratoriya darslarida vaqtning chegaralanganligi tufayli, jadal tajribalar keng qo‘llaniladi. 1-tajriba: qishloq xo‘jaligi va laboratoriya hayvonlarida tana harorati, nafas va yurak qisqarish (chastotalarining) sonini aniqlash. tajriba uchun kerakli hayvonlar va jihozlar: qishloq xo‘jaligi va laboratoriya hayvonlari, soat, termometr, fonendoskop asbobi, vazelin, paxta. tajriba o‘tkazish tartibi: a).tana harorati barcha hayvonlarning to‘g‘ri ichagida 5 daqiqa davomida termometr asbobi yordamida aniqlanadi; b).hayvonlarda nafas chastotasi 1 daqiqa davomida quyidagicha aniqlanadi: -ko‘krak qafasining harakatiga qarab; -qorin devorining harakatiga qarab; -burun kataklarining harakatiga qarab; -burundan chiqayotgan issiq havoga qo‘lning yuzasini qo‘yib; …

4 / 29

lar qirqiladi. tanadan yurak ajratib olinadi va u petri kasochasidagi ringer eritmasiga solinadi, bir daqiqa davomida yurak qisqarish soni (chastotasi) aniqlanadi va quyidagilar navbatma-navbat bajariladi: a). petri kasochasidagi ringer eritmasiga adrenalin suyuqligidan 2-3 tomchi qo‘shiladi; b). bir daqiqa davomida yurak qisqarish soni (chastotasi) aniqlanadi; v). petri kasochasidagi ringer eritmasiga o‘t suyuqligini 2-3 tomchi qo‘shiladi; g). bir daqiqa davomida nafas qisqarish soni (chastotast) aniqlanadi; d). olingan natijalar tajriba bayoniga yoziladi. kasallik - organizmning zararli ta’sirotlarga nisbatan murakkab, ko‘proq moslanuvchan javob reaksiyasi bo‘lib, organizm bilan muhit o‘rtasidagi o‘zaro munosabatning buzilishidan vujudga keladi, hamda hayvonlar mahsuldorligi va iqtisodiy samaradoligining pasayishi bilan ifodalanadi. ko‘pgina kasalliklarning kechishida quyidagi to‘rtta davrni farqlash mumkin: 1.yashirin yoki latent davr. yuqumli kasalliklarda inkubatsion davr deyiladi. bu davr kasallik paydo qiluvchi agentning organizmga ta’sir qila boshlagan yoki kirgan paytidan to kasallikning birinchi alomatlari yuzaga chiqishigacha o‘tgan davrdir. yashirin davr bir necha daqiqa yoki soatdan bir necha oy va yilgacha cho‘zilishi …

5 / 29

yan bosqichida hayvon sog‘ligining bir qadar yaxshilanishiga aytiladi. retsidiv holat deb, organizm sog‘ayganidan keyin kasallikning qaytadan avj olishi, qaytalanishiga aytiladi. sanogenez - organizmning sog‘ayishi. o‘lim deb, organizm vazifalarining yashashga iloji qolmaydigan darajada butunlay to‘xtashiga va organizmning tashqi muhit talablariga javob bermay, organizm yashovchanligini, moslashuvchanligini yo‘qolishiga aytiladi. o‘limning sabablari: mexanik, fizik, kimyoviy va biologik ta’sirotlardir. ana shu ta’sirotlardan nafas va yurak tomirlar sistemasi faoliyatini bashqarib turadigan markazlar shkastlanadi. yurak urishi va nafas olish to‘xtaydi. oqibatda, to‘qima va hujayralarga kislorod yetkazib berilmaydi, ularda kechayotgan assimilyasiya va dissimilyasiya jarayonlari butunlay to‘xtaydi. demak, o‘lim ro‘y beradi. o‘limning quyidagi turlari farqlanadi: 1.mahalliy o‘lim: a). fiziologik b). patologik 2.umumiy o‘lim: a). fiziologik b). patologik fiziologik (tabiiy) o‘lim batamom qarish natijasida ro‘y beradi va 2% atrofida bo‘ladi. patologik (bevaqt) o‘lim turli kasalliklar hamda fojialar oqibatida ro‘y beradi va 98% atrofida bo‘ladi. patologik o‘lim o‘z navbatida quyidagilarga bo‘linadi: 1. majburiy o‘lim: a). qasddan o‘ldirish; b). favqulotdagi yoki baxtsiz …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "eksperiment va uning patofiziologiyadagi ahamiyati. kasallik davrlari va oqibatlari"

1-amaliy mashg’ulot. eksperiment va uning patofiziologiyadagi ahamiyati. kasallik davrlari va oqibatlari darsning maqsadi: patologiyada eksperiment-tajribaning ahamiyatini o‘rganish; jadal va surunkali tajribalarning kamchiliklari hamda ustunlik tomonlarini bilish; laboratoriya hayvonlarini harakatsizlantirish va jadal tajribalarni o‘tkazish qobiliyatiga ega bo‘lish.: kasallik davrlari va oqibatlarini; o‘lim va uning sabablarini, turlarini, belgilarini o‘rganish. darsga kerak bo‘ladigan laboratoriya hayvonlari va jihozlar: 1. laboratoriya hayvoni: baqalar 2. reaktivlar: vazelin, ringer eritmasi, adrenalin va o‘t suyuqligi. 3. jihozlar: soat, termometr, fonendoskop asbobi, paxta, po‘kak taxtachalari, ignalar, pinset, paxta, petri kasochalari, veterinariya patologik fiziologiyasi - kasal org...

This file contains 29 pages in DOCX format (56,1 KB). To download "eksperiment va uning patofiziologiyadagi ahamiyati. kasallik davrlari va oqibatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: eksperiment va uning patofiziol… DOCX 29 pages Free download Telegram