fizika tarixi ma’ruzasi

DOC 115 pages 9.2 MB Free download

115 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.2 MB

File type DOC

Pages 115

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 115

максуд mundarija 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. so’z boshi……………………………………………………………… 1. ma’ruza. fizika tarixi fanining predmeti va vazifalari….. 2.ma’ruza. fizik olimlarning hayoti va ilmiy faoliyati……….. 3. qadimgi dunyo fizikasi. ioniylar davri…………………. 4.ma’ruza.ellinlar davri fizikasi. aleksandriya muzeyi, arximed, filon, geron, yevkld, ptolomey va filopon ishlari……………………………………………………………….. 5.ma’ruza. o’rta asrlar fizikasi (vi-x asrlar); al-xorazmiy, al-farg’oniy, abu nasr forobiy va umar xayyom ishlari……….. 6. ma’ruza o’rta asrlar fizikasi (xi-xv asrlar) ibn al xaysam, abu rayhon beruniy, ibn sino va ulug’beklarning ilmiy merosi………………………………………………………… 7.ma’ruza.fizikada tajriba-kuzatish ilmiy uslubining yuzaga kelishi. r.bekon, leonardo da vinchi, n. kopernik, dj.bruno, g.galiley,r,dekartlarning ilmiy merosi…….............................. 8.ma’ruza. nyuton davri fizikasi (xv-xvii asrlar); nyutonning ilmiy kashfiyotlari……………………………… 9.ma’ruza. xviii asr fizikasi. elektr va magnit hodisalari qonuniyatlarining ochilishi. kulon, galvani va volta ixtirolari………………………………………………………….. 10.ma’ruza.yorug’lik to’g’risidagi nazariyalarning vujudga kelishi. yung, frenel va gyuygens ishlari……………………….. 11.ma’ruza. issiqlik to’g’risida tasavvurlarning rivojlanishi. r.mayer, gelmgols, klauzius, djoul …

2 / 115

nazariyasi va zamonaviy fizika fani……………………………………………………………………. 18.ma’ruza. kvant mexanikasining yuzaga kelishi. kvant statistikasi………………………………......................................... 19.ma’ruza. o’zbekistonda fizika ilmining shakllanish va rivojlanish tarixi. o’zbek olimlari…………………. adabiyotlar……………………………………………………………. 4 5 8 11 16 22 29 37 46 51 60 65 68 71 80 87 91 96 98 101 108 moziyga qaytib ish ko’rish xyirlik, deydilar (a.qodiriy) so’z boshi fizika fani tarixi umumta’limning ajralmas qismi xisoblanib, fizika fanining shakllanishi va rivojlanishini o’rganish bilan shug’ullanadi. fizika fanining rivojlanish tarixi jamiyatning rivojlanishi bilan birgalikda qaralishi lozim, chunki fizika fani jamiyat ehtiyojlarini kondirish zamirida yuzaga kelgan. fizika fanining rivoji jamiyatning iqtisodiy rivojida hal qiluvchi o’rinni egallasa, o’z navbatida jamiyatning iqtisodiy imkoniyatlari fanning rivojlanishiga ham sharoit yaratib beradi. fizika tarixini fan sifatida o’kitilishi muhim didaktik ahamiyatga ega bo’lib, o’quvchilarda moddiy olam to’g’risidagi fikrlarning shakllanishiga va ta’limning ajralmas qismi ma’naviy tarbiyani amalga oshirishga xizmat qiladi. ammo shu paytgacha o’qitilib kelinayotgan fizika tarixi fani yuzaki, bir tomonlama, ba’zan noto’g’ri talqin qilinib kelindi. …

3 / 115

nmada fizika fanining ovrupada rivojlanish tarixini bayon etish bilan, ona vatanimiz zaminidan chiqqan buyuk allomalarimizning ilmiy merosiga keng e’tibor qaratildi. qollanmani yaratilishida yaqindan yordam bergan prof. o.k.quvondiqovga va undagi mavjud kamchiliklarni tuzatishda o’zlarining holisona maslahatlarini berishgan prof. f.f. faniyev va dosentlar o’.t.o’sarov, a.a.yusupovlarga muallif o’zining samimiy minnatdorchiligini bildiradi. 1-ma’ruza kirish fizika tarixi fanining predmeti reja:fizika tarixi fanining jamiyatni taraqqiyoti bilan o’zaro bog’liqligi. milliy mafkurani shakllanishida fizika tarixi fanining o’rni. fizika tarixi fanining ta’lim va tarbiya jarayonidagi ahamiyati. tayanch so’zlar: musulmon renessansi, milliy mafkura, milliy qadriyat, nisbiy va absolyut haqiqat. muammoli vaziyat; moddiy va abstrakt model. fizika tarixi — fizika fanining shakllanishi va rivojlanishini o’rganish bilan shug’ullanadi, ya’ni uning rivojlanishini boshqaruvchi qonunlarni aniqlashdan iborat. fizika tarixining mazmuni fizikaning rivojlanish bosqichlari bo’yicha tanlansa, maqsadga muvofiq bo’ladi. chunki fizika fanining rivojlanishi jamiyatning iqtisodiy va siyosiy rivojlanishi bilan birgalikda qaralishi lozim. ma’lumki, har qanday fanning rivojlanishi jamiyat ehtiyojlarini qondirish bilan uzviy bog’liqdir. iqtisodiy sharoitlar, …

4 / 115

illarda juda ko’p darsliklar, asarlar yozilgan. ammo ushbu asarlarning aksariyatida tabiiy fanlar, shu jumladan, fizika tarixi — bir yoqlama, ya’ni yevropacha usulda yozilgan. o’rta asrlar (v — xv asr) da fizikaga ulkan hissa qo’shgan sharq, ya’ni musulmon sharqi tamoman yoritilmay kelindi. ushbu davrda fan va madaniyat "musulmon renessansi" (x - xii) deb yuritiladi va u eng qadimgi dunyo (ellinlar) fani va madaniyati bilan xvii — xviii asr ovrupo madaniyati o’rtasida bog’lovchi (ko’prik) vazifasini o’tagan. o’zbekiston respublikasi 1997 yilda milliy ta’lim konsepsiyasini qabul qildi. ushbu dasturda qayd etilishicha, ta’lim jarayonini tubdan isloh qilish ko’zda tutilgan. ushbu muammo darsliklarni, o’quv dasturlarini milliy mafkuraga mos holda tuzishni taqozo etadi. fizika tarixi, ta’lim tarbiya jarayonining bir bo’lagi hisoblanadi. shu munosabat bilan tarixiy adolatsizlikni tuzatish maqsadida o’rta asrda sharq fani va madaniyatini o’quv dasturlariga kiritish tarixiy zarurat bo’lib hisoblanadi. masalani ikkinchi tomoni respublikamiz hayotida milliy mafkura shakllanayotgan hozirgi kunda yoshlarga sharq fani va madaniyatini o’rta …

5 / 115

ehzod, mirxond va bobur singari avlod-ajdodlarimizning jahon fani va madaniyatiga qo’shgan ulkan hissalari yoritilmay kelinayapti. hozirda o’zbekiston respublikasi jahon miqyosiga chiqayotgan bir paytda uning milliy mafkurasini shakllantirishda milliy qadriyatlarimizni, milliy g’ururni, vatanparvarlikni yoshlar ongiga singdirishda avlod-ajdodlarimizning fan va madaniyatga qo’shgan hissasini ko’rsatish muhim ahamiyatga ega. afsuski, milliy merosimiz juda ham kam o’rganilgan, ularni o’rganishdan kutilmagan yangiliklar kelib chiqishi mumkin. o’rta asrlarda yetishib chiqqan allomalar qomusiy olimlar bo’lishgan: ibn sino, al-xorazmiy, al-forg’oniy, ulug’bek, beruniy, forobiylar tabiiy fanlar qatorida, musiqa, til, mantiq, tarix fanlari sohalarida ham zabardast asarlar yaratishgan. fizika tarixi fanining didaktik vazifalari 1. fizika tarixining o’quv jarayoniga kiritilishi bilan o’quvchilarda fizika faniga nisbatan qiziqish uyg’otiladi. u yoki bu hodisani ifodalovchi qonuniyatni ochilishiga doir lavhalar, hikoyalar, olimlarning chekkan mashaqqatlari sabr va matonatlari, umidsizliklar, muvafaqqiyatsizliklar o’quvchilarda hayratlanish jarayonini vujudga keltiradi va ularning o’quv materiallarini ongli ravishda o’zlashtirishiga olib keladi. 2. fizika tarixining o’qitilishi — o’quvchilar bilimining sifatini va o’quv jarayonining samaradorligini oshiradi, …

Want to read more?

Download all 115 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizika tarixi ma’ruzasi"

максуд mundarija 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. so’z boshi……………………………………………………………… 1. ma’ruza. fizika tarixi fanining predmeti va vazifalari….. 2.ma’ruza. fizik olimlarning hayoti va ilmiy faoliyati……….. 3. qadimgi dunyo fizikasi. ioniylar davri…………………. 4.ma’ruza.ellinlar davri fizikasi. aleksandriya muzeyi, arximed, filon, geron, yevkld, ptolomey va filopon ishlari……………………………………………………………….. 5.ma’ruza. o’rta asrlar fizikasi (vi-x asrlar); al-xorazmiy, al-farg’oniy, abu nasr forobiy va umar xayyom ishlari……….. 6. ma’ruza o’rta asrlar fizikasi (xi-xv asrlar) ibn al xaysam, abu rayhon beruniy, ibn sino va ulug’beklarning ilmiy merosi………………………………………………………… 7.ma’ruza.fizikada tajriba-kuzatish ilmiy uslubining yuzaga kelishi. r.bekon, leonardo da vinchi, n. ko...

This file contains 115 pages in DOC format (9.2 MB). To download "fizika tarixi ma’ruzasi", click the Telegram button on the left.

Tags: fizika tarixi ma’ruzasi DOC 115 pages Free download Telegram