jinoyatchilikning sababi

DOC 97,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1548923330_73921.doc jinoyatchilikning sababi reja: 1. jinoyatchilikning sababi ma’lum darajada shaxsning genetik xususiyati bilan bog‘liq ekanligi 2. jinoyatchilik sabablarining sotsiologik nazariyalari 3. jinoyatchilikning sabablarini tushuntirishda unga dialektikaning umumiylik, maxsuslik va alohidalik kategoriyalari jinoyatchilikning sababi ma’lum darajada shaxsning genetik xususiyati bilan bog‘liq ekanligi to‘g‘risidagi fikrlarning tarafdorlari hozirgi vaqtda ham kam emas. yoshlar o‘rtasidagi jinoyatchilikning sabablari to‘g‘risida oltoy davlat universitetining olimlari o‘tkazgan tadqiqot katta shov-shuvlarga sabab bo‘lgan edi. oltoy universitetining olimlari shu shaharda joylashgan tarbiya koloniyasidagi o‘smirlarni tadqiq qildilar. ularning asosiy maqsadi jinoyatchilikning sababi ijtimoiy sharoitning o‘zimi yoki biologik xususiyatlar ham bormi, degan masala edi. olimlar koloniyada jazoni o‘tayotgan voyaga yetmagan mahkumlarni va shunga muvofiq ularning ozodlikdagi tengdoshlarini tadqiq qilib, ular o‘rtasida farq borligini aniqladilar. tarbiya koloniyasida jazoni o‘tayotgan voyaga yetmaganlar o‘zlarining ruhiy holati jihatidan ancha tajovuzkor, jahldor bo‘lishlari bilan birga, ularda gumonsirash, kek saqlash, o‘ch olish, kuchning hukmronligini namoyish qilishga moyillik kabi sifatlarining yuqoriligi va turg‘unligini aniqladilar. ularning deyarli barchasi o‘zlarining emotsional …

a ko‘ra, bu olimlarning fikricha, yaxshilik va yomonlik qilish faqat axloqiy tushunchagina bo‘lib qolmay, balki... biokimyoviy hamdir. psixologik nazariyalar. jinoyatchilik omillarining psixologik nazariyasi hozirda eng keng tarqalgan va nisbatan izchil nazariyalardan biridir. bu yerda mazkur nazariyaning ikki muhim yo‘nalishi 1. psixopatik 2. psixoanalitik yo‘nalishlarni qayd etish mumkin. birinchi yo‘nalish shaxsning jinoyat sodir etishga psixopatik tarzda moyilligidan, ya’ni ruhiy sog‘liq xususiyatidan kelib chiqadi. nemis psixiatri kurt shneyder o‘zining «psixopatik shaxslar» asarida psixopatlarning 10 tipini qayd etib o‘tgan. uning fikricha, shu tiplardan kamida 7 tasi g‘ayriijtimoiy qilmish sodir etishga muayyan darajada moyildir (xususan, melanxoliklar va xoleriklar). boshqa bir nemis psixiatri ernest krechmer (1899-1964) jinoyatchilarning quyidagi tiplarini farqlaydi: piknik tip (katta gavdali, kalta oyoqli odamlar); lepotosomik yoki astenik tip (uzun bo‘yli, og‘irligi uncha katta bo‘lmagan odamlar); displastik tip (umumiy rivojlanishda muayyan anomaliyalar mavjud odamlar); atletik tip (tanasi proporsional jihatdan yaxshi rivojlangan odamlar). biroq, e. kerchmer o‘z tasnifida antropologik nazariya g‘oyalariga, xususan, jinoyatchilarni tashqi …

o‘qotish, ishtahasizlik, shaxsning ikkilanishi, gallyutsinatsiyalar, spazmlar va hokazo simptomlar (fobiya)ga ega bo‘lgan ayollarni o‘rganish jarayonida inson xulq-atvorini harakatlantiruvchi ikki muhim instinkt – o‘zini o‘zi asrash instinkti va seksual instinktni qayd etdi. bunda u seksual instinkt (libido)ni o‘z psixoanaliz nazariyasiga bayroq qilib oldi. uning fikriga ko‘ra, ongsiz sohasi «libido»ga to‘liq bo‘lib, lazzatlanish prinsipidan boshqa hyech narsani bilmaydi. ong ijtimoiy taqiqlar ta’sirida lazzatlanish erkinligini cheklashga tayyor bo‘lganligi tufayli, libido energiyasi tashqariga chiqish uchun «aylanma» yo‘llarni izlashga majbur bo‘ladi. u aqliy, hatto tana reaksiyalarida – nafaqat beozor, balki patologik reaksiyalarda, chunonchi: psixonevroz, isteriya va hokazolar ko‘rinishida va pirovard natijada g‘ayrihuquqiy qilmishlarda namoyon bo‘ladi. shunday qilib, freydning psixoanaliz nazariyasiga asosan, seksual (jinsiy) ehtiyojni qondirish inson xulq-atvorining asosiy yoki hal qiluvchi omili hisoblanadi. boshqacha qilib aytganda, uning qondirilishi ruhiy sog‘lomlik negizini tashkil etadi, uning qoniqmasligi esa g‘ayriijtimoiy qilmishlar ko‘rinishini kasb etishi ham mumkin bo‘lgan og‘ir asabiy va ruhiy kasalliklarni keltirib chiqaradi. freyd ta’limoti emil dyurkgeym …

ayotlik paytdayoq qattiq tanqid qilindi. freydning ilk muxoliflari a. adler va k. yungdir. a. adler jinsiy ehtiyojni qondirish usuli muayyan shaxsning turmush tarzi bilan belgilanadi, zotan, inson jinsiy emas, balki ijtimoiy mavjudot, uning asosiy ehtiyoji – o‘zini o‘zi tartibga solishdir, degan g‘oyani ilgari surdi. ammo adler freydning jinsiy ongsizligini hokimiyatga ongsiz tarzda intilish bilan almashtirdi. o‘z nazariyasini adler «shaxsiy psixologiya» deb nomladi. ushbu nazariya zamirida bola o‘z hayotining dastlabki yillarida o‘zlashtiradigan va umrbod o‘zgarishsiz qoladigan «turmush tarzi» yotadi. adlerning fikricha, bola «barkamollik»ka erishishi uchun unga to‘la erkinlik berish lozim. bu g‘oya ayrim mamlakatlarda ro‘yobga chiqarilgan. bola 5 yoshga to‘lgunga qadar unga hech narsa man etilmaydi, hamma narsaga ruxsat beriladi va faqat shu yoshdan keyin nima mumkin-u, nima mumkin emas degan savollar tug‘iladi. k. yung freydning yuqorida qayd etilgan g‘oyalarini «sublimatsiya», «edip kompleksi» sifatida rad etdi, ongsizlik fizikadagi «tugal shakl»ga kirish yoki muvozanat holatini egallash maqsadida bir turdan boshqa turga o‘tuvchi …

g barcha yangi oqimlarida saqlanib qolayotir. fransuz olimi gabriel tard (1843–1904) ishlab chiqqan nazariyani jinoyatchilik sabablari haqidagi psixologik ta’limotlarning o‘ziga xos tarmog‘i deb hisoblash mumkin. u, jinoyat ijtimoiy hodisa, lekin uning zamirida inson ruhiy faoliyatining alohida ko‘rinishlari, xususan, birovga taqlid qilish va boshqalarga ta’sir ko‘rsatish qobiliyati yotadi, degan g‘oyadan kelib chiqadi. taqlid qilish va ta’sir ko‘rsatish odamlarni qattiq o‘ziga tortadi va shu tariqa shaxsning xulq-atvoriga ta’sir etadi. gabriel tard bu nazariyaning uch qonunini kashf etdi: 1) o‘zaro yaqin munosabatda bo‘lgan odamlar bir-birining xulq-atvorini tez o‘zlashtiradi. 2) yoshlar o‘zidan kattalarga, kambag‘allar – boylarga, dehqonlar – aristokratlarga taqlid qiladi. 3) oldingi xulq-atvor yangi xulq-atvorga o‘rin bo‘shatadi, g. tard fikricha, taqlidni modaga o‘xshatish mumkin. insoniyat taraqqiy etishi bilan jamiyatda taqlidning ta’sir doirasi kengayadi, binobarin, odamlar sodir etuvchi jinoyatlar soni ham ko‘payib boradi. jinoyatchilik sabablarining sotsiologik nazariyalari. jinoyatchilik sabablariga nisbatan sotsiologik yondashuvlar asosan xviii-xix asrlar oralig‘ida shakllandi. ushbu ta’limotlarning asosiy xususiyati shundan iboratki, ular …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jinoyatchilikning sababi"

1548923330_73921.doc jinoyatchilikning sababi reja: 1. jinoyatchilikning sababi ma’lum darajada shaxsning genetik xususiyati bilan bog‘liq ekanligi 2. jinoyatchilik sabablarining sotsiologik nazariyalari 3. jinoyatchilikning sabablarini tushuntirishda unga dialektikaning umumiylik, maxsuslik va alohidalik kategoriyalari jinoyatchilikning sababi ma’lum darajada shaxsning genetik xususiyati bilan bog‘liq ekanligi to‘g‘risidagi fikrlarning tarafdorlari hozirgi vaqtda ham kam emas. yoshlar o‘rtasidagi jinoyatchilikning sabablari to‘g‘risida oltoy davlat universitetining olimlari o‘tkazgan tadqiqot katta shov-shuvlarga sabab bo‘lgan edi. oltoy universitetining olimlari shu shaharda joylashgan tarbiya koloniyasidagi o‘smirlarni tadqiq qildilar. ularning asosiy maqsadi jinoyatchilikning sababi ij...

Формат DOC, 97,0 КБ. Чтобы скачать "jinoyatchilikning sababi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jinoyatchilikning sababi DOC Бесплатная загрузка Telegram