kriminologiya tushunchasi predmeti va tizimi jinoyatchilik tushunchasi uning tarkibi va latenet jinoyatchilik

DOC 22 sahifa 112,0 KB Bepul yuklash

22 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 112,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 22

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 22

kriminologiya tushunchasi predmeti va tizimi jinoyatchilik tushunchasi uning tarkibi va latenet jinoyatchilik reja: 1. kriminologiya tushunchasi 2. «jinoyatchilik» tushunchasi va uni o‘rganishning ijtimoiy-huquqiy mohiyati. 3. jinoyatchilik tushunchasi uning tarkibi va latenet jinoyatchilik kriminologiya (lotincha criminis -jinoyat va yun. logos — taʼlimot, tushuncha) — jinoyatchilik, uning sabablari, jinoyatchining shaxsi, jinoyatchilikning oldini olish yoʻllari, vositalari haqidagi fan. mustaqil fan sifatida k. 20-asr oʻrtalarida jinoyat huquqi fanidan ajralib chikdi. bu fanning vazariy asosi belgiyalik sotsiolog l. a. j. ketle, italiyalik kriminalistlar ch. lombrozo, e. ferri va boshqalarning taʼlimoti hisoblanadi. k. jinoyatchilikni kishilarning jinoyatta oid qonun talablariga zid boʻlgan ijtimoiy xavfli qilmishlaridan iborat ijtimoiy hodisa sifatida tadqiqqiladi. shuningdek, k. jinoyatchilikka oid maʼlumotlarni umumiy tarzda, shu bilan birga jinoyatlarning ayrim turlari va guruhlari boʻyicha hamda k.ga oid ayrim muammolar (mas, voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi, retsidiv jinoyatchilik, guruh jinoyatchiligi) boʻyicha tekshiradi. jinoyatchilik sabablari, yaʼni umuman jinoyatchilikka va muayyan jinoyatlarni sodir qilishga taʼsir etadigan ijtimoiy omillar, hodisalar, jarayonlar …

2 / 22

g yutuqlaridan keng foydalanadi. k.da hozirgi demokratik jamiyatda jinoyatchilikka qarshi kurashning asosiy yoʻnalishlaridan birini tashqil qiluvchi jinoyatlarning oldini olish muammosi muhim oʻrin tutadi. «jinoyatchilik» tushunchasi va uni o‘rganishning ijtimoiy-huquqiy mohiyati. kriminologiya fanining tadqiqot doirasiga kiruvchi jinoyatchilikka atroflicha tavsif berish katta ilmiy-nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi. «jinoyatchilik» tushunchasi. jamiyat ijtimoiy hayotida o‘ziga xos salbiy holat sifatida e’tirof etiladigan jinoyatchilik bir qator xususiyatlarni o‘zida mujassamlantirgan keng ma’nodagi atama bo‘lib, kategoriya sifatida ma’lum bir mazmunga ega. jinoyatchilik mavjud voqelikda shaxs va shaxsning jinoiy xatti-harakatlaridagi o‘zaro bog‘liqlikni bildiradi. jinoyat sodir etuvchi shaxsning jinoyat bilan bog‘liqligi esa o‘ziga xos xilma- xillikdan iboratdir. shu bilan birga, jinoyatchilik umumiy miqyosda jinoyatlar va jinoyatchilarning barcha individual jihatlarini o‘zida mujasamlantirgan holda «shakllanadi» hamda barchasiga xos bo‘lgan umumiy belgilarni ham o‘zida namoyon etadi. bu esa, jinoyatchilikning umumiy miqdorini anglatgan holda, uning sodir etilish hududi va aniq vaqtlarini ham belgilash imkonini beradi. ushbu holatda umumiy miqdor rasman jinoyatchilikning miqdorini anglatsa-da, …

3 / 22

munosabatlarning ma’lum bir davr oralig‘ida buzilishidir. jinoyatning belgi va xususiyatlari umumiy, shu bilan birga, majburiy holda e’tirof etilmog‘i lozim. ya’ni bu «jinoyatning tarkibi»ni anglatadi. «jinoyatchilik» tushunchasi o‘z ichiga nafaqat umumiy ma’nodagi jinoyatlarni, balki keng ma’noda guruhiy jihatdan o‘zaro mansub bo‘lgan jinoyatlarni ham o‘z ichiga oladi. shuning uchun ham bu holatda jinoyatchilikka xos bo‘lgan umumiy (umumiy jihati), maxsus (guruhiy mansubligi) va alohida (jinoyatni) olingan tushunchalarni e’tiborga olish lozim. shu bilan birga, jinoyatchilikning turlari va elementlari ham alohida ahamiyat kasb etadi. jinoyatchilik turlari. jinoyatchilikning o‘z xususiyatlariga ko‘ra quyidagi ikki turga bo‘linishi hozirgi kunda kriminologiya fani tomonidan e’tirof etilgan. bular birinchi bor jinoyat sodir etish (birinchi bor sodir etilgan jinoyatning turlari) va qayta yoki retsidiv jinoyatlar (retsidiv jinoyatlarning turlari)dan iboratdir. jinoyatchilikning bu ikki turi, o‘z navbatida, ayollar va erkaklar tomonidan sodir etiladigan jinoyatchilik turlariga bo‘linadi. jinoyatchilikni shu tariqa tabaqalashtirish erkaklar va ayollar jinoyatchiligini yosh jihatdan ham ikki turga, ya’ni voyaga yetgan va yetmaganlar …

4 / 22

g‘indi sifatida miqdoran ko‘rib chiqilmaydi, balki shu jinoyatlar o‘rtasidagi «o‘zaro bog‘liqlik» xususiyatlaridan kelib chiquvchi tarkibiga ko‘ra baholanadi. jinoyatlarning turlicha bo‘lishi va ular o‘rtasidagi «o‘zaro bog‘liqlik» jinoyatchilikning tarkibiy tuzilishini bildiradi. ta’kidlanganidek, jinoyatchilikning tarkibiy tuzilishi ma’lum bir vaqt oralig‘ida u yoki bu hududiy birlikda sodir etilgan alohida turdagi yoki toifadagi jinoyatlarning miqdorini umumiy jinoyatlar hisobida tutgan o‘rnini ifodalaydi. agar jinoyatlarning umumiy holati va miqdor ko‘rsatkichlari jinoyatchilikning soni va sifatini ko‘rsatsa, jinoyatchilikning tarkibiy tuzilishi uning sifat darajasini anglatadi. umuman olganda, jinoyatchilikning sanab o‘tilgan barcha elementlari, o‘z mohiyatiga ko‘ra, jinoyatchilikning miqdor va sifat o‘zgarishlarini tahlil etishga yordam beradi. jinoyatchilikning tarkibiy tuzilishini bilish bu ijtimoiy-salbiy illatni ilmiy bilishga imkon yaratadi. ushbu uzviy bog‘liqlikni atroflicha o‘rganish esa jinoyatchilikka qarshi kurashni tashkil etishda katta ahamiyatga ega. ushbu masalani hal etishda quyidagi ikki yo‘nalishda ish olib borish taqozo etiladi. birinchisi, jinoyatchilikning ichki tomondan o‘zaro bog‘liqligi va ularning bir butun muammo ekanligi, ikkinchisi, jinoyatchilikning ijtimoiy xavflilik darajasi va jamiyat …

5 / 22

imoiy voqelikdir. uning ijtimoiyligi shaxslar tomonidan jamiyatda o‘rnatilgan yashash qoidalarini buzishga qaratilgan nojo‘ya harakat (yoki jinoyat)larning mavjudligi bilan belgilanadi. jinoyatchilik muammolariga ijtimoiy tomondan yondashilsa, uning ijtimoiy xavfliligini belgilash imkoni yuzaga keladi. o‘z navbatida, jinoyatchilikning ijtimoiy mohiyati uning jamiyat manfaatlariga mos kelmasligi bilan ifodalanadi. shuning uchun ham jinoyatchilikning yuzaga kelishi har bir jamiyatning hayot tarzi bilan uzviy bog‘liqdir. ijtimoiy jihatdan nojo‘ya xatti-harakat (yoki jinoyat) qonun asosida belgilanadi va qonun asosida jazolanadi. bu esa jinoyatchilikning mohiyatini belgilaydi. shundan kelib chiqqan holda aytish mumkinki, jinoyatchilikning ijtimoiy-huquqiy hodisa sifatida tadqiq etilishi kriminologiya nuqtai nazaridan e’tirof etilgan. jinoyatchilikni o‘rganishning mohiyati. har bir ijtimoiy voqelik, shuningdek, jinoyatchilikni o‘rganish ham o‘z mohiyatiga ega. zotan, kriminologiya jinoyatchilikni mavjud voqelik, «yaxlit bir organizm» sifatida o‘rganadi. ushbu «organizm» asosan ijtimoiy va huquqiy jihatdan o‘rganiladi. bu o‘rinda jinoyatchilik umuman yaxlit holatda, uning o‘ziga xos alomatlari ham aynan umumlashgan holda hamda faqat ijtimoiy-huquqiy yo‘nalishda o‘rganiladi, degan fikr kelib chiqmasligi lozim. ma’lumki, u …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kriminologiya tushunchasi predmeti va tizimi jinoyatchilik tushunchasi uning tarkibi va latenet jinoyatchilik" haqida

kriminologiya tushunchasi predmeti va tizimi jinoyatchilik tushunchasi uning tarkibi va latenet jinoyatchilik reja: 1. kriminologiya tushunchasi 2. «jinoyatchilik» tushunchasi va uni o‘rganishning ijtimoiy-huquqiy mohiyati. 3. jinoyatchilik tushunchasi uning tarkibi va latenet jinoyatchilik kriminologiya (lotincha criminis -jinoyat va yun. logos — taʼlimot, tushuncha) — jinoyatchilik, uning sabablari, jinoyatchining shaxsi, jinoyatchilikning oldini olish yoʻllari, vositalari haqidagi fan. mustaqil fan sifatida k. 20-asr oʻrtalarida jinoyat huquqi fanidan ajralib chikdi. bu fanning vazariy asosi belgiyalik sotsiolog l. a. j. ketle, italiyalik kriminalistlar ch. lombrozo, e. ferri va boshqalarning taʼlimoti hisoblanadi. k. jinoyatchilikni kishilarning jinoyatta oid qonun talablariga zid boʻl...

Bu fayl DOC formatida 22 sahifadan iborat (112,0 KB). "kriminologiya tushunchasi predmeti va tizimi jinoyatchilik tushunchasi uning tarkibi va latenet jinoyatchilik"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kriminologiya tushunchasi predm… DOC 22 sahifa Bepul yuklash Telegram