kriminologiya fani uning predmeti va metodlari

DOC 77.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1547308382_73766.doc kriminologiya fani uning predmeti va metodlari reja: 1. kriminologiya fanining tizimi, predmeti va metodlari 2. huquqbuzarliklar (yoki jinoyatlar)ning profilaktikasi xususida 3. kriminologiya fani predmetining tizimi. 4. kriminologiya fanining metodi. kriminologiya fanining tizimi, predmeti va metodlari jamiyat ijtimoiy hayotida eng dolzarb muammolardan biri jinoyatchilik va unga qarshi kurashni tashkil etish muammosidir. shuning uchun ham insoniyat o‘z taraqqiyoti davomida ushbu muammoni hal etish uchun jinoyatchilik, uning sabablari hamda sodir etilishiga shart-sharoit yaratuvchi muhitni o‘rganish va ilmiy jihatdan bilishga harakat qilgan. bunga esa o‘z davrining fan-texnika taraqqiyoti darajasida ilmiy-nazariy jihatdan yondash- ganligini ko‘rish mumkin. jinoyatchilikni ilmiy bilishda falsafa, jamiyatshunoslik, psixologiya va huquqshunoslik yo‘nalishlarida har bir soha o‘z tadqiqot nuqtai nazaridan yondashganligi hamda bu tadqiqotlarning mohiyati jinoyatchilikning oldini olish va unga umuman yo‘l qo‘ymaslikka qaratilganligi bilan e’tiborga loyiqdir. jinoyatchilikdek ijtimoiy illatni ilmiy bilishga qiziqish tarixan qadimiy bo‘lsa ham xix asrning ikkinchi yarmiga kelib uning o‘ziga xos xususiyatlari hamda sodir etilishi mexanizmining ichki qonuniyatlarini …
2
dologik jihatdan zarur yo‘nalishda borishning boshlang‘ich nuqtasini aniqlashga ham yordam beradi. fan predmetining to‘g‘ri belgilanishi uning maqsadi va vazifalarini aniq ifodalashda muhim omil ekanligini yodda tutish zarur. har bir fanning predmeti va metodini aniq belgilash bilan uning tadqiqot obyektiga qanday muammolar kiradi va ilmiy bilishning qaysi metodlaridan tadqiqot jarayonida foydalaniladi, degan savolga javob topish mumkin. tabiiyki, ilmiy bilishning falsafiy asoslari kriminologiya fanining predmetini to‘g‘ri belgilashga bevosita taalluqlidir. chunki hozirgi kunga qadar krimi​nologiya fanining predmetini belgilash olimlar o‘rtasida munozaraligicha qolmoqda. kriminologiya fani tadqiqot doirasining o‘ziga xosligini oydinlashtirish uchun uning boshqa bir qator fanlar tizimiga kiruvchi muammolar bilan o‘zaro bog‘liqligini e’tiborga olish lozim. xo‘sh, bu bog‘liqlik nimalardan iborat va kriminologiya fanining predmetini belgilash hamda tadqiq etish xususida qanday qarashlar mavjud? avvalo, ta’kidlash joizki, kriminologiya huquqiy fandir, shu bilan birga, kriminologiyani ijtimoiy fan sifatida yoqlovchi qarashlar ham mavjud. bir qator mualliflar kriminologiyani huquq tarmog‘i sifatida ta’rif- laydilar. shu o‘rinda kriminologiyani ijtimoiy fan sifatida …
3
anishiga o‘zining ilmiy- nazariy tavsiyalarini yaratish bilan ishtirok etishidir. shu bilan birga, o‘ziga xos bo‘lgan ijtimoiy munosabatlarni boshqa ijtimoiy munosabatlardan farqlash bilan bog‘liq masalalar ham kriminologiya fanining predmeti hisoblanadi. aynan shu o‘ziga xos ijtimoiy munosabatlar zaminida jinoyat​chilik, uning oldini olish muammolarini yechish, jinoyatchilikning sabab va sharoitlari, jinoiy faoliyatga moyil shaxslar hamda ular tomonidan jinoyatga yo‘l qo‘ymaslik kabi muammolar mavjudligiga e’tibor qaratilmog‘i lozim. tabiiyki, kriminologiya fani predmetining o‘zagini yuqorida sanab o‘tilgan muammolar tashkil etadi hamda bu fanning o‘ziga xos jihatlarini ifodalaydi. shu bilan birga, kriminologiya predmetiga jinoyatchilik bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan, ammo jinoyat hisoblanmaydigan, biroq jinoyatchilikni yuzaga kelishiga yo‘l ochuvchi g‘ayriinsoniy, nojo‘ya xatti-harakatlarni o‘rganish ham kiradi. ta’kidlangan har ikki ijtimoiy munosabat mazmunan mustaqil tushunchalardir. o‘z tabiatiga ko‘ra nojo‘ya harakat yoki jinoyat bir-biriga yaqin, ya’ni zamirida qonunbuzarlik bo‘lgani holda aynan bir xil xususiyatlarga ega emas. shuning uchun ham ularni kriminologiyaning predmeti sifatida qiyosan o‘rganish mumkin. aslida har ikki qonunbuzarlik huquqiy asoslari bilan …
4
obyekti bo‘lgani holda, fanning tizimini ham tashkil etadi. demak, kriminologiya fani jinoyatchilik, jinoyatchilarning shaxsi, jinoyatchilikning sabab va sharoitlari va ularning oldini olish choralari tizimi haqidagi fandir. kriminologiya faniga berilgan ushbu ta’rif an’anaviy tarzda, hozirgi ayrim ilmiy qarashlarni umumlashtirish asosida ifoda etilgan. kriminologiya fani taraqqiyotining davomiyligi uning predmetiga bo‘lgan yangicha qarashlar shakllanishiga imkon yaratadi. shundan kelib chiqqan holda kriminologiya fani kelgusida qanday va qaysi yo‘nalishda shakllanadi degan muammo ham o‘zining ilmiy yechimini topmog‘i zarur. ma’lumki, kriminologiya fanining zaminida bajarilayotgan ilmiy tadqiqotlar jinoyatchilikning oldini olish (profilaktika), bashorat qilish (prognostika), jinoyatchilik va uning sabablarini hamda jinoyatchining shaxsini o‘rganish maqsadida amalga oshirilmoqda. shu bilan birga, viktimologiya yo‘nalishini ham alohida shakllanayotganligini e’tiborga olish darkor. bu yo‘nalishlarning har biri mustaqil tadqiqotni talab etib, alohida o‘quv mashg‘ulotlarining predmeti sifatida namoyon bo‘ladi. ko‘rsatilgan har bir yo‘nalish aynan kriminologiyaning tadqiqot obyekti hisoblanadi. shu o‘rinda nafaqat kriminologiyaning umumiy nazariyasi xususida, balki bu fanga oid bo‘lgan xususiy nazariyalarni ham inobatga olgan …
5
kurash amaliyoti jarayonida foydalanadi. ammo ushbu nazariy konsepsiya o‘zaro mushtarak emas. huquqbuzarliklar (yoki jinoyatlar)ning profilaktikasi xususida fikr yuritilganda ushbu muammoni qay tarzda ko‘rib chiqishni ham e’tiborga olish zarur. jinoyatlarning oldini olish choralarini ilmiy tomondan bilish kriminologiya predmetiga kirishini yoqlashdan maqsad kriminologiyada jinoyatlarning profilaktikasi muammolariga alohida e’tibor qaratish zaru- ratini ta’kidlashdir. jinoyatlarning oldini olish, ya’ni profilaktika faoliyati kriminologiya fani kabi boshqa bir qator ijtimoiy-huquqiy fanlarning tadqiqot obyekti ekanligiga ham alohida e’tibor qaratish lozim. kriminologiyada profilaktika masalalarini tadqiq etish yo‘nalishi jinoyatchilikka qarshi kurash amaliyoti ehtiyojlari bilan bog‘liq holda yuzaga keldi va shakllandi. shuning uchun ham bu faoliyat zaruriy yondashuv sifatida tushuniladi. to‘g‘ri, profilaktika masalalari nafaqat kriminologiya nuqtai nazaridan tadqiq etiladi, balki, yuqorida aytilganidek, jinoiy-huquqiy fanlar: sotsiologiya, psixologiya, boshqaruv psixologiyasi kabilarda ham atroflicha o‘rganiladi. shu bois, tadqiqot obyekti bir-biri bilan o‘zaro aloqador fanlar asosida shakllangan huquqbuzarliklarning ijtimoiy profilaktikasi o‘quv mashg‘uloti sifatida yuzaga kelganligini va mustaqil tarzda rivojlanayotganligini ham ko‘rish mumkin. ushbu o‘quv kursi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kriminologiya fani uning predmeti va metodlari"

1547308382_73766.doc kriminologiya fani uning predmeti va metodlari reja: 1. kriminologiya fanining tizimi, predmeti va metodlari 2. huquqbuzarliklar (yoki jinoyatlar)ning profilaktikasi xususida 3. kriminologiya fani predmetining tizimi. 4. kriminologiya fanining metodi. kriminologiya fanining tizimi, predmeti va metodlari jamiyat ijtimoiy hayotida eng dolzarb muammolardan biri jinoyatchilik va unga qarshi kurashni tashkil etish muammosidir. shuning uchun ham insoniyat o‘z taraqqiyoti davomida ushbu muammoni hal etish uchun jinoyatchilik, uning sabablari hamda sodir etilishiga shart-sharoit yaratuvchi muhitni o‘rganish va ilmiy jihatdan bilishga harakat qilgan. bunga esa o‘z davrining fan-texnika taraqqiyoti darajasida ilmiy-nazariy jihatdan yondash- ganligini ko‘rish mumkin. jinoyatchili...

DOC format, 77.5 KB. To download "kriminologiya fani uning predmeti va metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kriminologiya fani uning predme… DOC Free download Telegram