siyosatshunoslik fani uning ob‘ekti va predmeti

DOC 51.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404458308_53405.doc siyosatshunoslik fani uning ob‘ekti va predmeti reja: 1. jamiyatning siyosiy sohasi va uni o’rganuvchi siyosiy fanlar. 2. siyosatshunoslik fanining ob‘ekti va predmeti. 3.siyosatshunoslik fanining qonunlari va kategoriyalari (tushunchalari). dastlabki davlat hokimiyati turlari, ko’rinishlari, shakllari o’z tizimi jihatidan ancha sodda tuzilgan bo’lib, uzoq tarixiy taraqqiyot bosqichlaridan o’tib, hozirgi turlar, ko’rinishlar, shakllar darajasiga ko’tarildi, boy amaliy tajriba ortdirdi. shu yo’sinda “siyosat bilan shug’ullanish” oddiydan-murakkabga, ozchilik ishidan butun jamiyat faoliyatiga aylandi. prezidentimiz i.karimov “milliy istiqlol mafkurasi – xalq e‘tiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir” degan ma‘ruzasida “ko’p asrlik tariximiz shuni ko’rsatadiki, inson dunyoqarashining shakllanishida ma‘rifatning, xususan, ijtimoiy fanlarning o’rni beqiyos. bu jamiyatshunoslik bo’ladimi, tarix, falsafa, siyosatshunoslik bo’ladimi, psixologiya yoki iqtisod bo’ladimi – ularning barchasi odamning intellektual kamolotiga erishuvida katta ta‘sir kuchiga ega”, deb ta‘kidlashlari bejiz emas. jahon siyosiy hayotida sodir bo’layotgan o’zgarishlar va mavjud muammolar o’zini ma‘rifat deb hisoblashgan har bir kishidan siyosatni chuqurror bilishni, u bilan shug’ullanishni talab etmoqda. politologiya siyosatni ijtimoiy …

ganadi. u siyosatni jahon taraqqiyoti hamda insoniyat ma‘naviy olamining tarkibiy qismi sifatida umumlashtiradi va nazariy jihatdan asoslaydi. politologiyaning falsafa bilan aloqadorligi ularning jamiyat hayotining ayrim sohalarida bir xil mohiyatga ega bo’lgan masalalarni o’rganish va asoslashga doir o’ziga xos xususiyatlari bilan ham belgilanadi. masalan, “falsafa” va “politologiya”da jamiyatning siyosiy sistemasi, davlat, ijtimoiy guruhlar, siyosiy ong va siyosiy madaniyat kabi masalalar o’rganiladi. bu masalalarni o’rganishga ayni bir xilda yondoshilmaydi, xolbuki ularda bu masalalar har bir fanning predmeti doirasida o’rganiladi. yoki bo’lmasa, politologiya, “iqtisodiy nazariya” fani bilan ham o’zaro aloqada bo’ladi. agar “iqtisodiy nazariya”fanida jamiyatning ishlab chiqarish kuchlari va ishlab chiqarish munosabatlari, tovar, pul, moliya, kredit, mulkchilik shakllari, xalqaro iqtisodiy aloqalarga doir masalalar nazariy jihatdan o’rganilsa, politologiyada esa, iqtisodiy siyosatni ishlab chiqish va amalga oshirish, iqtisodiy jarayonlarni davlat, siyosiy partiyalar va harakatlar, siyosiy tashkilotlar tomonidan tartibga solib turish tamoyillari ilmiy jihatdan asoslab beriladi. politologiya bilan chambarchas bog’liq va yaqin aloqada bo’lgan siyosiy fanlardan …

ijtimoiy masalalari qaratiladi. masalan, sinfiy va milliy munosabatlar, oila va turmush munosabatlari masalalari sotsiologiya fanida o’rganiladigan masalalardir. politologiya sotsiologiyadan farq qilib, bu masalalarni har birini alohida-alohida o’rganmay, balki ularni hal etishda siyosatning kuchini, ta‘sirini, ahamiyatini ko’rsatib berish asosida ish olib boradi. politologiya tarix fani bilan ham yaqin aloqada bo’ladi. ularning har ikkalisiga xos bo’lgan umumiylik jamiyatning siyosiy hayoti va siyosiy munosabatdarida ro’y beradigan voqea-hodisalarni ularning kelib chiqish davri bilan bog’liq holda o’rganishdan iborat. lekin shunga qaramasdan politologiya tarix fanidan o’zining predmetiga ko’ra farq qiladi. politologiyada jamiyat hayotida ro’y beradigan siyosiy voqea-hodisalar asosan hozirgi kunning o’zgarishlari bilan bog’liq holda o’rganiladi. politologiya huquqiy fanlar bilan ham chuqur aloqada bo’ladi. masalan, agar “politologiya” fanida davlat siyosatning sub‘ekti sifatida o’rganilsa, “davlat va huquq nazariyasi”da esa, davlatning tuzilishi, uning turlari, maqsad va vazifalari, funktsiyalari, qisqasi, davlatning jamiyat hayotidagi faoliyati bilan bog’liq masalalar o’rganiladi. shunday qilib ko’ramizki, politologiya siyosiy fanlar bilan yaqin aloqada bo’ladi va jamiyat …

da siyosiy tadqiqotlar bilan shug’ullangan ilmiy markazlar muhim rol o’ynadi. jumladan, 1871 yilda frantsiyada “siyosiy fanlarning ozod (erkin) maktabi” ish boshladi (hozir bu maktab parij universitetining siyosiy tadqiqotlar markaziga aylangan). aqshning kolumbiya universitetida 1880 yilda siyosiy fanlar maktabi, angliyada 1895 yilda iqtisodiy va siyosiy fanlarning london maktabi, 1903 yildan boshlab esa siyosiy fanlarning amerika assotsiatsiyasi faoliyat yurita boshladi (x. odilqoriev, d. razzoqov. siyosatshunoslik, darslik, toshkent 2008 yil, 9-bet). ikkinchi jahon urushidan keyin siyosatshunoslikning fan sifatida taraqqiy etishida yangi davr boshlandi. 1948 yilda parijda bmtning ta‘lim, fan va madaniyat masalalari bo’yicha tashkiloti – yunyesko tashabbusi bilan siyosatshunoslikning xalqaro konferentsiyasi o’tkazildi va fan sifatida o’qitishni taklif etdilar. natijada xx asrning so’nggi choragiga kelib siyosatshunoslik alohida nufuzga ega bo’lgan fan sifatida shakllandi. ikkinchi savol. politologiya yunoncha so’zdan olingan bo’lib (“politika” – davlat yoki ijtimoiy ishlar hamda “logos” – ta‘limot degan so’zlarning bir - kishidan tashkil topgan bo’lib) siyosat haqidagi ta‘limot degan ma‘noni anglatadi. …

imiyat qamrovi, uni boshqarish usullarini aniqlab beradi. politologiyaning mavzular doirasi siyosatshunoslikka qaraganda keng bo’lib, u siyosat, davlat, siyosiy partiyalar va guruhlarning hokimiyatni tashkil qilish va boshqarishdagi amaliy siyosiy faoliyatlari bilan bir qatorda siyosiy jarayonlar, siyosiy hokimiyat, ijtimoiy-siyosiy tashkilotlar, jahon mamlakatlarining siyosiy hayoti hamda umumbashariy muammolarning siyosiy jihatlari bilan bog’liq bo’lgan jarayonlarni ham o’rgandi. bundan tashqari bu fan jahonning ko’pchilik mamlakatlarida “politologiya” nomi bilan qabul qilingan. fan sifatida politologiya 2, 5-3 ming yillik tarixga ega bo’lib, u qadimgi yunonistonda ilk bor paydo bo’lgan. yunonistonda siyosat tafakkurining ilk ko’rinishlari shaklida paydo bo’lgan. keyinchalik u mustaqil fan sifatida vujudga keldi. mamlakatimiz sobiq ittifoqi tarkibida bo’lgan yillarda “politologiya” fanini o’rganish va o’qitish ishlariga o’ta e‘tiborsizlik bilan qarab kelingan edi. “politologiya”ga burjua fani, ilmga zid ta‘limot sifatida qaralib, uni o’rganish va o’qitish batamom taqiqlab quyilgan edi. bu fanda o’rganiladigan masalalarning ayrim tomonlari falsafa, siyosiy iqtisod, siyosiy tarix, sotsializm nazariyasi va ayrim huquqiy fanlarga tikishtirilib, zo’rma-zo’raki …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "siyosatshunoslik fani uning ob‘ekti va predmeti"

1404458308_53405.doc siyosatshunoslik fani uning ob‘ekti va predmeti reja: 1. jamiyatning siyosiy sohasi va uni o’rganuvchi siyosiy fanlar. 2. siyosatshunoslik fanining ob‘ekti va predmeti. 3.siyosatshunoslik fanining qonunlari va kategoriyalari (tushunchalari). dastlabki davlat hokimiyati turlari, ko’rinishlari, shakllari o’z tizimi jihatidan ancha sodda tuzilgan bo’lib, uzoq tarixiy taraqqiyot bosqichlaridan o’tib, hozirgi turlar, ko’rinishlar, shakllar darajasiga ko’tarildi, boy amaliy tajriba ortdirdi. shu yo’sinda “siyosat bilan shug’ullanish” oddiydan-murakkabga, ozchilik ishidan butun jamiyat faoliyatiga aylandi. prezidentimiz i.karimov “milliy istiqlol mafkurasi – xalq e‘tiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir” degan ma‘ruzasida “ko’p asrlik tariximiz shuni ko’rsatadiki, inson dunyoqa...

DOC format, 51.0 KB. To download "siyosatshunoslik fani uning ob‘ekti va predmeti", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosatshunoslik fani uning ob‘… DOC Free download Telegram