kriminologiya fanidagi tadqiqot metodlari

DOC 72.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1547308249_73764.doc kriminologiya fanidagi tadqiqot metodlari reja: 1. kriminologik tadqiqotlarni tashkil etish 2. kriminologik tadqiqotlarni o‘tkazishga tayyorgarlik ishlari. kriminologiya fanidagi tadqiqot metodlari kriminologiya fani olib boradigan ilmiy tadqiqotlarning maqsadlariga erishish uchun amalga oshiriladigan va ichki ishlar organlarida hisobot yuritish uchun olib boriladigan statistik axborot ishlarini yuritish bilan birga, kriminologiyada axborot to‘plashning bir qator metodlari ham mavjud. har bir to‘plangan axborot oxir-oqibat majburiy statistik ishlovdan o‘tishi lozim va, tabiiyki, bunda ma’lum bir dasturiy yondashuv talab etiladi (kuzatuv, hujjatlarni tadqiq etish, mas’ul shaxslar o‘rtasida so‘rov ishlarini o‘tkazish kabilar). kriminologik tadqiqotlarni o‘tkazishda sotsiametriya va eksperiment metodlarini joriy etish bugungi kundagi dolzarb masalalardan biridir. tadqiqot ishlari orqali u yoki bu jarayonning qanday yuz berishi, unga ta’sir etuvchi omillar hamda natijasi qanday bo‘lishi to‘g‘risida aniq ma’lumotlar olish mumkin. eng asosiysi, kuzatuv ishlari orqali ma’lum bir hodisa yoki voqelik yuzasidan zarur xulosalar chiqarishga imkoniyat tug‘iladi. ya’ni har qanday ilmiy gipoteza (faraz) albatta laboratoriya tekshiruvlari asosida isbotlanishini e’tibordan …

aniqlash mumkin emas. chunki kuzatuv jarayoni o‘ziga xos ravishda ko‘p vaqt ajratilishini talab etadi. shuningdek, hodisalar jarayonida kuzatuvchi shaxsning ishtiroki nazorat qilishni tashkil etishda bir muncha noqulayliklar tug‘dirishi mumkin. ayniqsa, bu holat bevosita jinoyatga taalluqli vaziyatlarni tahlil etish bilan bog‘liq bo‘lsa, kuzatuv samarasi, tabiiyki, kamayadi hamda kuzatuv olib borayotgan tadqiqotchining o‘ziga xos shaxsiy xususiyatlari dastur talablaridan kelib chiqqan holda kuzatilishi lozim bo‘lgan holatlarni ro‘y berishi va o‘zaro bog‘liqligini yoki kutilmagan natijalarning kelib chiqishini to‘g‘ri anglamasligi ham ishda aniq axborotlar olishga imkon bermasligi mumkin. shu bois kriminologik tadqiqotlarning jinoyatchilikni ilmiy bashorati jarayonida kuzatuv ishlarini tashkil etilishiga kam ahamiyat qaratilayotganligi tadqiqot samarasining kamayishini ko‘rsat- moqda. bunday yo‘l tutish esa o‘z-o‘zidan jinoyatchilik to‘g‘risida aniq axborot to‘plashga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. kriminologik tadqiqotlarni o‘tkazish borasida olib boriladigan huj- jatlarni tahlil va tadqiq etish o‘ziga xos metod sifatida shakllanganini ko‘rish mumkin. binobarin, jinoyatchilik bilan bog‘liq har bir rasmiy hujjat, o‘z xususiyatlariga ko‘ra, ma’lum bir jihatdan tadqiqot …

an holda to‘planadigan ma’lumotlar yuzasidan bajarilishi lozim bo‘lgan vazifalar ro‘yxati belgilanadi. vazifalar ro‘yxati aniq bo‘lmog‘i, shu bilan birga, kriminologiyada hujjatlarni tadqiq etilishida qo‘yiladigan talab asosida to‘planishi lozim. chunki hujjatlardan olinadigan axborotlar jinoyatchilik xususidagi jami axborotlarning cheklangan bir qismi ekanligini esdan chiqar- maslik kerak. kriminologik tadqiqotlarda keng joriy etiladigan yana bir metod - anketa-so‘rov ishlarining tashkil etilishi. so‘rov ishlarini tashkil etish, asosan yuzma-yuz turib amalga oshiriladigan so‘rov-intervyu va sirtqi, ya’ni so‘rovnomalarni tarqatish (bunda aholining qaysi ijtimoiy qatlami orasida so‘rov olib borilishi bilan bog‘liq holda so‘rovnomalar mazmuni turlicha bo‘lishi mumkin, ayni vaqtda mohiyati jihatidan asosan zarur axborotni to‘plashga qaratilganligi bilan ajralib turadi), orqali bajariladi. har ikki holatda ham tegishli varaqalar to‘ldirilishi lozim. zotan, shu yo‘l bilan umumiy tahlil ishlarini olib borish, varaqalarning to‘ldirilishi esa axborotni kompyuterlar tizimiga kiritishga imkon beradi. birinchi holatda, ya’ni so‘rov ishlarini (intervyu) o‘tkazishda savol- javoblar ma’lum bir tarzda qo‘yiladi. shuning uchun ham so‘rovni o‘tkazishda tadqiqot o‘tkazuvchi shaxs mohirlik …

va bunda savollar o‘ziga xos ravishda bir-birini to‘ldirishi lozim. zarur hollarda, savolga olingan javobning haqiqatga yaqinligini ta’minlash maqsadida, ushbu savolga hamohang va mazmunan yaqin savollar qo‘yilishi ish sifatini oshiradi. so‘rov jarayonida, so‘rov o‘tkazilayotgan shaxsning ruhiy holatidan kelib chiqqan holda, savol-javoblarni muvofiqlashtirish va shu orqali ochiq suhbatga yo‘l ochib berish kerak. zotan, so‘rov ishlarini o‘tkazishning asosiy maqsadi ham shundadir. shaxs o‘z fikrini aniq ifodalashi va xavotirga tushmasligiga erishish ko‘zlangan natijani beradi. so‘rov ishlarini olib borish biz yuqorida ko‘rib chiqqan kuzatuv ishlariga ma’lum jihatlari bilan o‘xshab ketadi. biroq, ta’kidlash joizki, kuzatuv jarayonida tadqiqot olib boruvchi shaxs passiv harakatda bo‘ladi, so‘rov olib borish jarayonida esa ma’lumot olish to‘g‘ridan-to‘g‘ri amalga oshirilayotgani bois tadqiqotchidan chuqur bilim va kasb mahorati talab etiladi. axborot to‘plash va uni tahlil etishning yana bir metodi - sirtqi so‘rov o‘tkazish (anketa savollari). bunda so‘rov o‘tkazayotgan tadqiqotchi bir vaqtning o‘zida uning ishtirokisiz qo‘yilgan savollarga javob olishi mumkin. ushbu tadqi- kotni o‘tkazishda vaqtdan …

lga oshirish, umumlashtirish imkoniyatini yuzaga keltirishga oson bo‘lishi kerakligini ham e’tiborga olish lozim. savollarga aniq javob olish uchun alternativ javoblarni berish, ballar asosida javobni baholash yoki javoblar ro‘yxatini ilova qilish usullaridan foydalanish mumkin. birinchi holat, ya’ni alternativ javoblarning qo‘yilishi so‘rov o‘tkazi- layotgan shaxsga «qoniqarli» yoki «qoniqarsiz» (ha yoki yo‘q) fikr bildirishi- ga imkon yaratadi. shu bilan bog‘liq murakkab holatlarda esa javoblarni bir necha variantlar bilan topishga imkon beradi (masalan, muqaddam bezoriligi, o‘g‘rilik, talonchilik yoki boshqa jinoyatlar bo‘yicha sudlanganligi). ballar asosida javoblarni baholash esa u yoki bu holatda shaxs ha- rakatlarini baholashga qaratiladi (masalan, mahkum to‘g‘ri yo‘lga kir- ganligining isbotlaganligi - 5 ball, to‘g‘ri yo‘lga kirish istagi tug‘ilganligi - 4 ball, kerakli xulosa chiqarmaganligi - 3 ball yoki umuman to‘g‘ri yo‘lga kirmaganligi - 2 ball). ballar asosida baholashni yo‘lga qo‘yishda javoblarning maqsadga muvofiqligi, shaxsning ijobiy yo‘ldan ketayotganligi yoki salbiy ta’sirlar o‘rtasidagi farqlarni aniq ifodalanishini e’tiborga olish lozim. javoblar asosida so‘rov o‘tkazish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kriminologiya fanidagi tadqiqot metodlari"

1547308249_73764.doc kriminologiya fanidagi tadqiqot metodlari reja: 1. kriminologik tadqiqotlarni tashkil etish 2. kriminologik tadqiqotlarni o‘tkazishga tayyorgarlik ishlari. kriminologiya fanidagi tadqiqot metodlari kriminologiya fani olib boradigan ilmiy tadqiqotlarning maqsadlariga erishish uchun amalga oshiriladigan va ichki ishlar organlarida hisobot yuritish uchun olib boriladigan statistik axborot ishlarini yuritish bilan birga, kriminologiyada axborot to‘plashning bir qator metodlari ham mavjud. har bir to‘plangan axborot oxir-oqibat majburiy statistik ishlovdan o‘tishi lozim va, tabiiyki, bunda ma’lum bir dasturiy yondashuv talab etiladi (kuzatuv, hujjatlarni tadqiq etish, mas’ul shaxslar o‘rtasida so‘rov ishlarini o‘tkazish kabilar). kriminologik tadqiqotlarni o‘tkazishda sotsi...

DOC format, 72.5 KB. To download "kriminologiya fanidagi tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kriminologiya fanidagi tadqiqot… DOC Free download Telegram