jinoyat va jinoyatchilik tushunchasi

DOC 136,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1352827219_38527.doc jinoyat va jinoyatchilik tushunchasi reja: 1. jinoyat tushunchasi 2. jinoyat belgilari 3. jinoyatlarni tasniflash 4. jinoyatlarning boshqa huquqbuzarliklardan farqi jinoyat tushunchasi jinoyat tushunchasi jinoyat huquqi fanining predmetini tashkil etuvchi toifalardan biri hisoblanadi. jinoyat huquqida boshqa huquq tarmoqlari uchun baza hisoblangan “jinoyat” tushunchasining mohiyati ochib berilgan. jinoyat huquqining asosiy vazifasi shaxs va jamiyat o‘rtasida yuzaga keladigan nizolarning ijtimoiy xavfli ekanligi va ularning jinoyat huquqiy tartibga solinishi kerakligini belgilashdan iboratdir. “jinoyat” tushunchasiga jinoyat-huquqiy ta’rif birinchi bor 1791 yilda qabul qilingan fransiya jinoyat kodeksida berilgan bo‘lib, ushbu ta’rif formal tusga ega edi. unda jinoyatga: “jinoyat - bu amaldagi jinoyat qonuni bilan jazolanadigan qilmishdir”,-deya ta’rif berilgan edi. jinoyat – bu ijtimoiy va huquqiy hodisa hisoblanadi. o‘zbekiston respublikasi jinoyat kodeksi 2-moddasida ko‘rsatilgan vazifalarni amalga oshirish maqsadida jinoyat tushunchasini belgilab qo‘ygan. o‘zbekiston respublikasi jinoyat kodeksida jinoyat tushunchasi aniq belgilangan bo‘lib, 14-moddaning 1-qismiga ko‘ra, jinoyat kodeksi bilan taqiqlangan, aybli ijtimoiy xavfli qilmish (harakat yoki harakatsizlik) jazo …
2
qilmish (harakat yoki harakatsizlik) jinoyat deb hisoblanishi uchun u ijtimoiy xavfli bo‘lishi kerak. nota bene! ijtimoiy xavflilik – bu jinoyat qonuni bilan qo‘riqlanadigan manfaatlar (obyektlar)ga zarar yetkazilishi yoki shunday zarar yetkazish xavfi hisoblanadi. demak, shaxs tomonidan sodir qilingan qilmish jinoyat deb hisoblanishi uchun u ijtimoiy xavflilik xususiyatiga ega bo‘lishi kerak, bunday qilmish quyidagi shakllarda namoyon bo‘ladi: 1. 1. harakat – bu faol xulq-atvor bo‘lib, nafaqat shaxs tana a’zolarining (jismoniy) harakatida ifodalanadi, u aytilgan so‘zlar, ruhiy, tahdidlar (qo‘rqitishlar)da ham namoyon bo‘lishi mumkin. 2. 2. harakatsizlik – passiv xulq-atvor bo‘lib, bajarilishi shart yoki mumkin bo‘lgan majburiyatni bajarishning real imkoni bo‘la turib bajarmaslikda ifodalanadi. 3. 3. aralash jinoyatlar – bu shunday jinoyatlarki, ular obyektiv tomondan harakat va harakatsizlik yig‘indisidan iborat bo‘ladi yoki boshqacha aytganda, harakat va harakatsizliklar natijasi hisoblanadi. bunday jinoyatlar ko‘pincha ma’lum bir qoidani buzish bilan bog‘liq bo‘ladi. masalan, jinoyat kodeksi 204-, 260-, 266- moddalarida javobgarlik belgilangan qilmishlar. harakat bilan sodir etilgan …
3
sh xususiyatiga ko‘ra farq qiladi. harakatsizlik ma’lum bir harakatdan saqlanish yoki obyektiv jihatdan bajarilishi zarur va yuridik tomondan bajarilishi majburiy bo‘lgan bir necha harakatlarni bajarmaslikda ifodalanadi. masalan, xokimiyat harakatsizligi (jinoyat kodeksi 208- moddasi). jinoiy harakatsizlik uchun shaxsni javobgarlikka tortishda jinoiy xulq-atvorning xsusuiyati va tarkibi bilan birga quyidagi uch holatdan kelib chiqib harakatsizlik chegarasini ham belgilash kerak: a) a) shaxsning ma’lum bir harakatni bajarishga majburiyligi; b) b) ma’lum bir sharoitda bunday majburiyatlarni bajarish imkoniyatining mavjudligi va bunday imkoniyatlarning obyektiv realligi; c) c) shaxs tomonidan bajarilishi lozim bo‘lgan harakatlarning bajarilmasligi. [34] jinoyat huquqi nazariyasida jinoiy harakatsizlikning ikki shakli haqida so‘z yuritiladi: 1. 1. “sof” harakatsizlik; 2. 2. “aralash”harakatsizlik. [35] sof harakatsizlik – qonunda jinoyat deb belgilangan harakatlarni bajarmaslikdan iborat bo‘lib, bunda kelib chiqqan oqibatdan qat’i nazar harakatni bajarmaganlik faktining o‘zi aybdor shaxsni javobgarlikka tortish uchun yetarli hisoblanadi. masalan, jinoyat kodeksi 221-, 232-, 279- moddalarida qonunda belgilangan oqibat kelib chiqqan hollardagina jinoyat deb …
4
xos jihatlarni ifodalovchi ma’lum bir belgilarga egadir. har qanday ijtimoiy xavfli qilmish ham jinoyat hisoblanmaydi, qilmishning jinoyat deb hisoblanishi uchun unda jinoyat qonunida o‘rnatilgan belgilar va jinoyat tarkibi mavjud bo‘lishi kerak. o‘zbekiston respublikasi jinoyat kodeksida jinoyat belgilarini mustahkamlovchi maxsus modda mavjud emas. shu sababdan jinoyat belgilari jinoyat qonunida jinoyatga berilgan ta’rif asosida aniqlanadi. o‘zbekiston respublikasi jinoyat kodeksi 14-moddasi 1-qismida jinoyatga quyidagicha ta’rif berilgan: “jinoyat kodeksi bilan taqiqlangan, aybli ijtimoiy xavfli qilmish (harakat yoki harakatsizlik) jazo qo‘llash tahdidi bilan jinoyat deb topiladi.” jinoyat qonunida berilgan jinoyat tushunchasi uchta jinoyat-huquqiy institutdan iborat: ·  jinoyat qonuni; ·  jinoyat; ·  jazo institutlari. ammo shuni alohida ta’kidlash joizki, faqat ijtimoiy xavfli oqibatlar keltirib chiqargan qilmishlargina jinoyat hisoblanmay, balki qonun bilan qo‘riqlanadigan obyektga real zarar yetkazish xavfini keltirib chiqaradigan ijtimoiy xavfli qilmishlar ham jinoyat hisoblanadi. o‘zbekiston respublikasi jinoyat kodeksi 14-moddasi 2-qismida “ushbu kodeks bilan qo‘riqlanadigan obyektlarga zarar yetkazadigan yoki shunday zarar yetkazish real …
5
noyat hisoblanadi. yuqorida jinoyatga berilgan ta’rifdan kelib chiqqan holda jinoyatning quyidagi belgilarini ajratib ko‘rsatish mumkin: 1) 1) qilmishning ijtimoiy xavfliligi; 2) 2) qilmishning huquqqa xilofliligi; 3) 3) qilmishda aybning mavjudligi; 4) 4) qilmishning jazoga sazovorligi. birinchi navbatda qonunda jinoyatning belgisi sifatida “qilmishning ijtimoiy xavfliligi”ni belgilab qo‘yilgan. ijtimoiy xavfli qilmish murakkab va o‘z tuzilishiga ega bo‘lgan ijtimoiy-huquqiy toifadir. jinoyat qonuni va ilmiy adabiyotlarda qilmishning ijtimoiy xavfliligi qonun bilan qo‘riqlanadigan ijtimoiy munosabatlarga yetkazadigan yoki yetkazish xavfi mavjud bo‘lgan zararning xususiyati va miqdori bilan belgilanadi, deb ko‘rsatilgan. ammo professor yu.i.lyapunov fikriga ko‘ra ijtimoiy xavflilik kengroq tushuncha va ancha murakkab kategoriya hisoblanadi, u ijtimoiy xavflilik tushunchasiga quyidagicha ta’rif bergan: “jinoyat huquqida ijtimoiy xavflilik – bu qonun bilan qo‘riqlanadigan ijtimoiy munosabatlarga zarar yetkazishning real xavfini o‘zida aks ettiruvchi hamda salbiy belgilar va elementlar yig‘indisini ifodalovchi jinoyat(chilik)ning ma’lum bir obyektiv holatidir.» [37] ijtimoiy munosabatlarga real zarar yetkazish xavfi bo‘lgan jinoyatning sodir etish fakti qilmishning ijtimoiy xavfliligini …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jinoyat va jinoyatchilik tushunchasi"

1352827219_38527.doc jinoyat va jinoyatchilik tushunchasi reja: 1. jinoyat tushunchasi 2. jinoyat belgilari 3. jinoyatlarni tasniflash 4. jinoyatlarning boshqa huquqbuzarliklardan farqi jinoyat tushunchasi jinoyat tushunchasi jinoyat huquqi fanining predmetini tashkil etuvchi toifalardan biri hisoblanadi. jinoyat huquqida boshqa huquq tarmoqlari uchun baza hisoblangan “jinoyat” tushunchasining mohiyati ochib berilgan. jinoyat huquqining asosiy vazifasi shaxs va jamiyat o‘rtasida yuzaga keladigan nizolarning ijtimoiy xavfli ekanligi va ularning jinoyat huquqiy tartibga solinishi kerakligini belgilashdan iboratdir. “jinoyat” tushunchasiga jinoyat-huquqiy ta’rif birinchi bor 1791 yilda qabul qilingan fransiya jinoyat kodeksida berilgan bo‘lib, ushbu ta’rif formal tusga ega edi. unda jinoyatga...

Формат DOC, 136,0 КБ. Чтобы скачать "jinoyat va jinoyatchilik tushunchasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jinoyat va jinoyatchilik tushun… DOC Бесплатная загрузка Telegram