kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni va boshqa fanlar bilan aloqasi

DOC 66.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1549339401_73941.doc kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni va boshqa fanlar bilan aloqasi reja: 1. kriminologiya fani jinoyatchilikni umumiy va ijtimoiy miqyosda o‘rganadi 2. kriminologiya musulmon huquqi bilan ham uzviy bog‘liq. 3. kriminologiya statistika, ayniqsa, uning mustaqil sohasi bo‘lgan jinoyatga oid statistika bilan chambarchas bog‘liq. kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni va boshqa fanlar bilan aloqasi kriminologiya fanlar tizimida alohida o‘ringa ega bo‘lib, bir qator ijtimoiy-huquqiy, tabiiy fanlar bilan o‘zaro munosabatga kirishadi. kriminologik adabiyotlarda ushbu fanning fanlar tizimidagi o‘rni xususida uch xil yondashuv qayd etilgan. birinchi yondashuvga ko‘ra, kriminologiya umumijtimoiy fan sifatida e’tirof etiladi. kriminologiya jinoyatchilikning sotsiologik, iqtisodiy, psixologik va pedagogik jihatlarini o‘rganadi, deb tushuntiriladi. ayrim rivojlangan xorijiy mamlakatlarda, masalan, aqsh va angliyada kriminologiya sotsiologiyaning bir qismi hisoblanadi va ijtimoiy fanlar qatorida o‘qitiladi. fransiyada kriminologiyaga ijtimoiy fanlarga nisbatan tabiiy fanlarga yaqinroq, deb qarashadi. italiyada hozirgacha ch. lombrazo antropologiya maktabining ta’siri kuchli. germaniyada esa bir qator olimlar kriminologiyani biologiya fanlariga yaqin, deb hisoblaydilar. ikkinchi yondashuvga ko‘ra, …

yanch nuqtalari (xususan, jinoyat, jinoyatchi, jabrlanuvchi) huquqning tegishli tarmoqlari (jinoyat huquqi, jinoyat protsessi) bilan belgilanadi, deb tushuntiradilar. kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni xususidagi uchinchi yondashuv umume’tirof etilgan. chunki kriminologiya ikki ijtimoiy fan – sotsiologiya va huquq tutashgan joyda turadi. shuning uchun ham kriminologiya fanini ijtimoiy-huquqiy fan deyishga to‘liq asoslar mavjud. shu o‘rinda kriminologiyaning jinoyatchilik bilan bog‘liq muammolarni u yoki bu darajada o‘rganuvchi fanlar bilan o‘zaro bog‘liqligi qanday va ular nimalarda namoyon bo‘ladi, degan savol tug‘iladi. kriminologiyaga eng yaqin fan jinoyat huquqi hisoblanadi, chunki jinoyat va jinoyatchi (jinoyat subyekti) tushunchalari jinoiy-huquqiy normalar bilan belgilanadi. kriminologiya kelgusida jinoyatchilikda ro‘y beradigan o‘zgarishlarni bashorat qiladi va bu bilan jinoyat qonunining rivojlanishiga asosiy ta’sir ko‘rsatadi. ya’ni, jinoyat qonunida jinoyat deb belgilangan qanday qilmishlarning ijtimoiy xavfliligi oshib ketayotganligi yoki qanday qilmishlarning ijtimoiy xavflilik darajasi kamayib ketganligini ko‘rsatib, jinoyat kodeksi maxsus qismi moddalarining sanksiyasini kuchaytirish yoki yumshatish, jinoyat qonunida javobgarlik belgilangan qilmish uchun javobgarlikning boshqa turlari (masalan, ma’muriy …

‘ymaslikni belgilaydi. bunday tadbirlarning huquqiy asoslari o‘zbekiston respublikasi jinoyat-protsessual kodeksining 36-bobida batafsil bayon etilgan. ma’lumki, jinoyat-protsessual qonuni normalariga binoan, jinoyat sodir qilishga olib keluvchi holatlar jinoyat ishi bo‘yicha isbotlanishi kerak. shu sababli, surishtiruv, dastlabki tergov, prokuratura va sud organlariga jinoyatning sabab va sharoitlarini aniqlash hamda bartaraf qilish majburiyati yuklangan. binobarin, aniqlangan kriminogen holatlarga protsessual ta’sir qilish shakllari belgilanishi shart. buning hammasi jinoyat ishlarini tergov qilish va sudda ko‘rish amaliyoti uchun kriminologiyadagi jinoyatchilikning sabab va sharoitlari, jinoyatchi shaxsi haqidagi qoida va xulosalar muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. shu bilan birga, jinoyat-protsessual qonunlari doirasida amalga oshiriladigan harakatlar muayyan jinoyat, uning sabab va sharoitlari, jinoyatchi shaxsi haqida ma’lumotlar olishning eng samarali vositasi hisoblanadi. shuning uchun ham kriminologik izlanishlar o‘tkazishda jinoyat ishi materiallarini o‘rganishdan keng foydalaniladi. jinoyatlar profilaktikasini amalga oshirishda kriminologiya va kriminalistika fanlari o‘rtasida ham o‘zaro umumiy maqsad mavjud bo‘lib, bunda har ikki fan jinoyat sabablarini o‘z nuqtai nazarlariga ko‘ra o‘rganadilar. shu o‘rinda …

ijtimoiy miqyosda o‘rganadi kriminologiya fani jinoyatchilikni umumiy va ijtimoiy miqyosda o‘rganadi, shu orqali uning umumijtimoiy sabablarini ochib beradi va jinoyatlar profilaktikasi choralari tizimini yaratadi. kriminalistika fani esa, jinoyat sodir etish usuli, tayyorlanish jarayoni va jinoyatni yashirish usullari va boshqalarni o‘rganish orqali jinoyatning sabablari hamda sodir etilishiga shart-sharoit yaratgan vaziyatni o‘rganadi va shu asosda ilmiy tavsiyalar ishlab chiqadi. ko‘rinib turibdiki, jinoyatlar profilaktikasida kriminalistika fanining ham o‘z o‘rni bor. kriminologiya fanining jinoyat-ijroiya huquqi fani bilan hamkorligi o‘ziga xos murakkab vazifalarni hal etishi bilan e’tiborga loyiqdir. chunki kriminologiya va jinoyat-ijroiya huquqi fanlari bir-biriga o‘zaro muvofiq holda retsidiv jinoyatlarning oldini olish hamda retsidivist jinoyatchilar shaxsini o‘rganish, ularning jazoni o‘tab chiqqanidan so‘ng ijtimoiy hayotga moslashishi bilan bog‘liq vazifalarni birgalikda hal etadilar. bunday o‘zaro hamkorlik jinoiy jazolarning ta’siri samarasini oshirish muammolarini birgalikda ko‘rib chiqishga ham imkon yaratadi. xalqaro tajribalarning ko‘rsatishicha, bir qator davlatlarda kriminologiya fani jinoyat-ijroiya huquqi fani (penitensiar fanlar) doirasida o‘rganiladi. aslida jinoyat-ijroiya huquqi fanining …

uquqi bilan ham uzviy bog‘liq. tezkorqidiruv choralarini to‘g‘ri qo‘llash va ularning samarali bo‘lishi uchun bu faoliyatni amalga oshiruvchi xodimlar hozirgi vaqtdagi jinoyatchilikning qonuniyatlari, xususiyatlari, jinoyatchi shaxsiga xos xususiyatlar, muayyan jinoyatni sodir etilish mexanizmi haqida to‘g‘ri tushunchalarga ega bo‘lishlari kerak. bundan tashqari, tezkor-qidiruv ishlari ma’lum darajada kriminologik yo‘nalishga egadir. shunday tezkor-qidiruv choralari borki, ular butunlay jinoyatlar profilaktikasi manfaatlariga bo‘ysunadi. shu bilan birga, tezkorqidiruv faoliyati jinoyatchilikning oldini olish faoliyatini axborotlar bilan ta’minlash manbaini birmuncha kengaytiradi. davlat va huquq nazariyasi fani bilan kriminologiyaning aloqasi, avvalo, mamlakatimiz konstitutsiyasining ko‘pgina qoidalari bevosita profilaktik xususiyatga ega ekanligida, ular fuqarolarni jamiyatdagi umuminsoniy, axloqiy va huquqiy normalar ruhida tarbiyalashga qaratilganligida ko‘rinadi. o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasi shaxsning har tomonlama rivojlanishini huquqiy jihatdan mustahkamlaydi va kafolatlaydi. bu esa, shaxsga salbiy ta’sir qiluvchi holatlarga to‘siq bo‘lib, huquqbuzarliklarga olib keluvchi sabab va sharoitlarni bartaraf qilishga xizmat qiladi. konstitutsiyada davlatning fuqarolar oldidagi, fuqarolarning jamiyat, davlat va boshqa fuqarolar oldidagi javobgarligining mustahkamlanganligi jinoyatlar profilaktikasida muhim …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni va boshqa fanlar bilan aloqasi"

1549339401_73941.doc kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni va boshqa fanlar bilan aloqasi reja: 1. kriminologiya fani jinoyatchilikni umumiy va ijtimoiy miqyosda o‘rganadi 2. kriminologiya musulmon huquqi bilan ham uzviy bog‘liq. 3. kriminologiya statistika, ayniqsa, uning mustaqil sohasi bo‘lgan jinoyatga oid statistika bilan chambarchas bog‘liq. kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni va boshqa fanlar bilan aloqasi kriminologiya fanlar tizimida alohida o‘ringa ega bo‘lib, bir qator ijtimoiy-huquqiy, tabiiy fanlar bilan o‘zaro munosabatga kirishadi. kriminologik adabiyotlarda ushbu fanning fanlar tizimidagi o‘rni xususida uch xil yondashuv qayd etilgan. birinchi yondashuvga ko‘ra, kriminologiya umumijtimoiy fan sifatida e’tirof etiladi. kriminologiya jinoyatchilikning sotsiologik, i...

DOC format, 66.5 KB. To download "kriminologiyaning fanlar tizimidagi o‘rni va boshqa fanlar bilan aloqasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kriminologiyaning fanlar tizimi… DOC Free download Telegram