o‘zbekiston hududida qadimgi davlatlarning vujudga kelishi va huquqiy munosabatlarning shakllanishi

DOC 103,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1557124970_74279.doc o‘zbekiston hududida qadimgi davlatlarning vujudga kelishi va huquqiy munosabatlarning shakllanishi reja: 1. eramizga qadar o‘zbekiston hududida davlat va huquq 2. eramizning boshlaridan vii asrga qadar bo‘lgan davrda o‘zbekiston hududida davlat va huquq eramizga qadar o‘zbekiston hududida davlat va huquq davlat va huquq tarixi fanining asosiy vazifalaridan biri – bu mustaqil davlatchilik sharoitida o‘zbekiston hududida davlat va huquqning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixini chuqur ilmiy va xolisona o‘rganish, tarixiy taraqqiyotning siyosiy-huquqiy yutuqlaridan mustaqil o‘zbek davlatchiligi va uning huquqiy tizimini takomillashtirishda foydalanish, qolaversa, boy va betakror tariximizni jahon jamoatchiligiga namoyish etishdir. ushbu mavzu o‘zbekiston hududida davlatchilik va huquq tarixining ilk, o‘z navbatida, murakkab davriga bag‘ishlangan bo‘lib, unda ushbu zaminda siyosiy-huquqiy institutlarning paydo bo‘lish shart-sharoitlari va sabablari, ilk davlat tuzilmalari, ularning siyosiy tuzumi, huquq manbalari, tarmoqlari va institutlari, o‘rta osiyoning arablar tomonidan bosib olinishiga qadar bo‘lgan taraqqiyot bosqichlari, ularning o‘ziga xos xususiyatlari kabi masalalarga asosiy e’tibor qaratiladi. o‘zbek davlatchiligining tarixi xususida so‘z …

davlatlar mavjud bo‘lgan. tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra miloddan avvalgi birinchi ming yillik boshlarida hozirgi markaziy osiyo hududida 20 ga yaqin qabilalar bo‘lib, ular bir necha qabilalar ittifoqiga birlashgan. ular orasida bir necha sak qabilalarini birlashtiruvchi massagetlar ittifoqi boshqa qabilalar ittifoqidan alohida ajralib turgan. binobarin, turkiy xalqlar, jumladan, o‘zbek xalqining ildizlari ana shu massagetlarga borib taqaladi. massaget qabilalari ittifoqiga quyidagi elatlar kirgan: qadimgi sirdaryo havzasida, amudaryoning sharqiy o‘zanlari bo‘yida va qoraqumda yashovchi apasiaklar, sirdaryoning o‘rta oqimida joylashgan daxato‘ralar, taxminan zarafshonning quyi qismi va amudaryoning o‘rta oqimida yashagan derbiklar, nurota tog‘larida o‘rnashgan sakavaraklar, sirdaryoning o‘rta oqimidan tyanshangacha cho‘zilgan usunlar ham antik davrlarda xorazmiylar tarkibiga kirgan. qabilaga birlashgan urug‘ a’zolari umumiy mehnat bilan shug‘ullanganligi, mulkdan teng foydalanilgani, erkaklar bilan xotinqizlarning teng huquqli bo‘lganligi, urushlarda erkaklar bilan bir qatorda xotin-qizlar ham ishtirok etganligi, har bir qabilaning o‘z boshlig‘i bo‘lganligi, ayrim qabilalarning boshliqlari ayollar bo‘lganligi, qabilaning umumiy manfaati bilan bog‘liq bo‘lgan masalalar qabila a’zolari yig‘ilishida muhokama …

‘lina bera tururlar» . hozirgi kun ilm-fanida markaziy osiyoda, shu jumladan o‘zbekiston respublikasi hududida qachon va qanday omillar ta’sirida davlat va huquq paydo bo‘lgan degan savolga aniq javob yo‘q. bu to‘g‘rida ba’zi taxminlar mavjud, xolos. hozirgi tarix fanida o‘zbekiston hududida miloddan avvalgi birinchi ming yillikda davlat birlashmalari bo‘lganligi, ular tashqi dushmanlarga qarshi urushlar olib borganligi, qo‘shni mamlakatlar bilan bordi-keldi qilganligi, iqtisodiy, madaniy va savdo aloqalari o‘rnatganligi ma’lum. lekin bu davlat birlashmalarining tuzumi, boshqarish shakli, davlat organlari, mansabdor shaxslari, ularning vakolatlari, qonunlari, ularni buzganlik uchun javobgarlik turlari haqida aniq va to‘la ma’lumot yo‘q. hozirgi kunda «avesto»dan ushbu savollarga qisman javob topish mumkin. bu o‘rinda shuni qayd qilish kerakki, «avesto» miloddan avvalgi vii asrdan keyingi davrga taalluqli manbadir. tadqiqotchilarning fikriga ko‘ra, bu davrda hozirgi markaziy osiyo hududida uchta yirik davlat birlashmasi mavjud bo‘lgan. ular katta xorazm – amudaryoning quyi oqimidagi shimoliy yerlar, murg‘ab vohasi va parfiya hududlari, baqtriya – hozirgi surxondaryo va …

nda kuchli ahamoniylar davlati tashkil topadi. markaziy osiyo xalqlarining miloddan avvalgi vi asr o‘rtalaridan iv asrning ikkinchi choragigacha bo‘lgan davrdagi ijtimoiy-siyosiy hayoti va huquqiy tizimi ushbu makonda hukmronlik qilgan ahamoniylar sulolasi tomonidan tashkil etilgan davlat va qonunchilik tizimi bilan chambarchas bog‘liq. ahamoniylar podsholari markaziy osiyo yerlariga uyushtirilgan ketma-ket hujumlar tufayli bu hududda o‘z hukmronligini o‘rnatadi. ularning hukmronlik davri ikki asrdan ortiqroq vaqt davom etadi. ahamoniylar davlati yagona ma’muriy tizimga, kuchli armiyaga, yagona pul birligiga ega qudratli markazlashgan davlat bo‘lib, ma’muriyhududiy jihatdan boj to‘laydigan satraplik (xshatrapa)larga bo‘lingan. manbalarda keltirilishicha, satrapliklar soni va hududi turli davrlarda turlicha bo‘lgan. jumladan, so‘g‘diyona, baqtriya va xorazm alohida satrapliklarni tashkil qilgan. tarixchi gerodotning yozishicha, «o‘rta osiyo to‘rt satraplikka bo‘lingandi. kaspiy dengizi qirg‘og‘i bo‘ylab yashovchi qabilalar xi satraplik tarkibiga kirib, 300 talant (talant – 30 kg atrofida (yoki ziyod) kumush) to‘lashgan. xorazm, so‘g‘diyona va parfiya xvi satraplikni tashkil etib, 300 talant to‘lagan. baqtriya xii – satraplikni tashkil …

, aloqa xizmati xodimlari va boshqalar bo‘ysungan. davlat boshqaruvidagi asosiy mansablarga, odatda, eronlik asilzodalar tayinlangan. satrapliklarda butun hokimiyat eron podshosi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va vazifasidan bo‘shatiladigan satraplar qo‘lida to‘plangan. satraplik lavozimiga dastlab harbiy bo‘lmagan kishilar, keyinchalik harbiylar tayinlanadigan bo‘lgan. satraplar ma’muriy boshqaruv va sud hokimiyatiga boshchilik qilgan. xo‘jalik ishlarini amalga oshirish, soliq va yig‘imlarni o‘z vaqtida undirish, mansabdor shaxslar faoliyati, satraplik hududidagi yo‘llarda xavfsizlikni ta’minlash ustidan nazoratni amalga oshirgan. satraplar kumush va mis tangalar chiqarish huquqiga ega edilar. satrap qoshida boshqaruv idorasi tashkil etilgan bo‘lib, unda idora boshlig‘i, xazinachi, soliq yig‘uvchilar, sud tergovchilari, kotiblar, jarchilar faoliyat yuritgan. satrapliklarda ko‘p sonli harbiy qo‘shin saqlangan bo‘lib, ularga bevosita podshohga bo‘ysunuvchi lashkarboshilar qo‘mondonlik qilgan. doro i (miloddan avvalgi 522–486-y.) vafotidan so‘ng fuqarolik va harbiy hokimiyatning alohida olib borilishi tartibiga barham berilgan. ahamoniylar davlatining turli mintaqalarida turli huquq tizimi va institutlari amal qilgan. doro i hukmronligi davrida yagona huquq tizimini tashkil qilish maqsadida qonunlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekiston hududida qadimgi davlatlarning vujudga kelishi va huquqiy munosabatlarning shakllanishi"

1557124970_74279.doc o‘zbekiston hududida qadimgi davlatlarning vujudga kelishi va huquqiy munosabatlarning shakllanishi reja: 1. eramizga qadar o‘zbekiston hududida davlat va huquq 2. eramizning boshlaridan vii asrga qadar bo‘lgan davrda o‘zbekiston hududida davlat va huquq eramizga qadar o‘zbekiston hududida davlat va huquq davlat va huquq tarixi fanining asosiy vazifalaridan biri – bu mustaqil davlatchilik sharoitida o‘zbekiston hududida davlat va huquqning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixini chuqur ilmiy va xolisona o‘rganish, tarixiy taraqqiyotning siyosiy-huquqiy yutuqlaridan mustaqil o‘zbek davlatchiligi va uning huquqiy tizimini takomillashtirishda foydalanish, qolaversa, boy va betakror tariximizni jahon jamoatchiligiga namoyish etishdir. ushbu mavzu o‘zbekiston hududida davla...

Формат DOC, 103,5 КБ. Чтобы скачать "o‘zbekiston hududida qadimgi davlatlarning vujudga kelishi va huquqiy munosabatlarning shakllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekiston hududida qadimgi da… DOC Бесплатная загрузка Telegram