ikki tarmoqli va ikki turdagi iqtisodiyot

PPTX 28 pages 592.3 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 592.3 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

презентация powerpoint mavzu: ikki tarmoqli va ikki turdagi iqtisodiyot reja 9.1. ikki tarmoqli iqtisodiyotda rivojlanish tendensiyalari 9.2. ikki turdagi iqtisodiyotda iqtisodiy o‘sish 9.1 ikki tarmoqli iqtisodiyotda rivojlanish tendensiyalari iqtisodiy o‘sish kategoriyasi iqtisodiyot amal qilishining asosiy ko‘rsatkichlari jumlasiga kirgan holda, u real yalpi ichki mahsulotning yildan-yilga hajmining ko‘payishini yoki aniqroq qilib aytganda aholi jon boshiga real yalpi ichki mahsulot miqdorining oshishini ko‘rsatadi. “iqtisodiy rivojlanish” kategoriyasi “iqtisodiy o‘sish” bilan chambarchas bog‘liq ko‘p o‘lchamli va ko‘p qirrali ko‘rsatkich bo‘lib, mamlakatda ijtimoiy institsional va siyosiy o‘zgarishlar, aholining turmush darajasini, inson ehtiyojlarining qondirish darajasini ifodalaydi. darhaqiqat, “iqtisodiy rivojlanish” kategoriyasi “iqtisodiy o‘sish” tushunchasiga nisbatan keng ma’noli hisoblanadi. ba’zan iqtisodiy o‘sish yaqqol ta’minlangan holda “iqtisodiy rivojlanish” yuz bermasligi mumkin. demak, “iqtisodiy rivojlanish” inson ehtiyojlarini ta’minlash, yashash sharoitini, tibbiy xizmatni, ta’lim olish, barkamol avlodni taraqqiy etish imkoniyatlarini o‘zida qamrab oladi. tahlillarga ko‘ra, iqtisodiy rivojlanish sifati iqtisodiyotni intellektuallashtirish va globallashtirish uning ichki omillariga aylanishi bilan belgilangan iqtisodiy rivojlanish sifat …

2 / 28

iqtisodiy o‘sish ko‘proq tahlil qilinadi. iqtisodiy o‘sish iqtisodiy rivojlanishning tarkibiy qismi bo‘lib, o‘z ifodasini real yaim hajmining va uning aholi jon boshiga ko‘payishida topiladi. mahsulotning o‘sish sur’ati bilan ishlab chiqarish omillari miqdorining o‘zgarishi o‘rtasidagi nisbat iqtisodiy o‘sishning ekstensiv yoki intensiv turlarini belgilab beradi. ekstensiv iqtisodiy o‘sishga ishlab chiqarishping avvvalgi mexnikaviy asosi saqlanib qolgan holda ishlab chiqarish omillari miqdorining ko‘payishi tufayli erishiladi. aytaylik, mahsulot ishlab chiqarishni ikki xissa ko‘paytirish uchun mavjud korxona bilan bir qatorda o‘rnatilgan uskunalarnshgg quvvati, miqdori va sifati bo‘yicha, ishchi kuchining soni va malaka tarkibi bo‘yicha xuddi o‘shanday yana bir korxona quriladi. ekstensiv rivojlaniщda, agar u sof holda amalga oshirilsa, ishlab chiqarish samaradorligi o‘zgarmay qoladi. ekstensiv iqtisodiy o‘sishga ishlab chiqarishning avvvalgi texnikaviy asosi saqlanib qolgan holda ishlab chiqarish omillari miqdorining ko‘payishi tufayli erishiladi. aytaylik, mahsulot ishlab chiqarishni ikki xissa ko‘paytirish uchun mavjud korxona bilan bir qatorda o‘rnatilgan uskunalarning quvvati, miqdori va sifati bo‘yicha, ishchi kuchining soni va malaka …

3 / 28

lot ishlab chiqarishni ikki xissa oshirish uchun mavjud korxonaga teng bo‘lgan yana bir korxona qurishga hojat yo‘q. bu natijaga ishlab turgan korxonani rekonstrukцiya qilish va texnik qayta qurollantirish, mavjud resurslardan yaxshiroq foydalanish hisobiga erishish mumkin. iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlari ancha aniq natija beradi, (chunki ular inflyatsiya ta’siriga berilmaydi), lekin unversal emas (iqtisodiy o‘sish sur’atlarini hisoblashda har xil ne’matlar ishlab chiqarishni umumiy ko‘rsatkichga keltirish qiyin). iqlim ko‘rsatkichlar keng qo‘llaniladi, ammo xar doim ham uni inflyatsiyadan to‘liq «tozalash» mumkin bo‘lavermaydi. shu sababli iqtisodiy o‘sish sur’atlari qiyosiy yoki doimiy narxlarda hisoblanadi. makroiqtisodiy darajada iqtisodiy o‘sishish asosiy qiymat ko‘rsatkichlari quyidagalar hisoblanadi: yaim (sim) yoki milliy daromad hajmining real ko‘payishi; yaim (sim) yoki milliy daromadning aholi jon bosh hisobiga o‘sishi; yaim (sim) yoki milliy daromadning iqtisodiy resurs xarajatlari birligi hisobiga osishi odatda iqtisodiy o‘sish foizda o‘sishniig yillik sur’ati sifatida aniqlanadi. masalan, agar o‘tgan yili real yaim 60 mlrd. so‘mni va joriy yilda 70 mlrd. so‘mni tashkil …

4 / 28

kooperaцiyasi va ixtisoslashtirilishi. iqtisodiy o‘sishning jahon amaliyotida keng qo‘llaniladigan boshqa ko‘rsatkichi iqtisodiyotning tarmoq tuzilishi hisoblanadi. u tarmoqlar bo‘yicha hisoblab chiqilgan, yaim ko‘rsatkichi asosida tahlil qilinadi. bunda milliy iqtisodiyotning yirik sohalari, moddiy va nomoddiy ishlab chiqarish tarmoqlari o‘rtasidagi nisbat ham o‘rganiladi. 9.2.ikki turdagi iqtisodiyotda iqtisodiy o‘sish iqtisodiy o‘sishga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni shartli ravishda ikki guruhga ajratish mumkin. birinchi guruh omillar iqtisodiyotning jismoniy o‘sish darajasini belgilab beradi, ular taklif omillari deb ham ataladi. bu omillar quyidagidar: tabiiy resurslarning miqdori va sifati; mehnat resurslari miqdori va sifati; asosiy kapital (asosiy fondlar) ning hajmi; texnologiya va fan-texnika taraqqiyoti iqtisodiy o‘sishga taqsimlash omillari ta’sir qiladi. ishlab chiqarish potensialidan maqsadga muvofiq foydalanish uchun nafaqat resurslar iqtisodiy jarayonga to‘liq jalb qilingan bo‘lishi, balki juda samarali ishlatiliish ham zarur. resurslarniig o‘sib boruvchi hajmidan real foydalanish va ularni kerakli mahsulotning mutlaq miqdorini oladigan qilib taqsimlash ham zarur bo‘ladi. iqtisodiy o‘sishga ta’sir ko‘rsatuvchi, taklif va taqsimlash omillari o‘zaro bog‘liq va …

5 / 28

‘sishi) miqdoriy ko‘rsatkichlar bo‘lib, ular: birinchidan, mahsulot sifatining oshishini to‘liq hisobga olmaydi va shu sababli farovonlikniig haqiqiy o‘sishini to‘liq, xarakterlab bera olmaydi; ikkinchidan, real yaim va aholi jon boshiga yaimning o‘sishi bo‘sh vaqtning sezilarli ko‘payishini aks ettirmaydi va farovonlik real darajasining pasaytirib ko‘rsatilishiga olib keladi; uchinchidan, iqtisodiy o‘sishni miqdoriy hisoblash boshqa tomondan uning atrof-muhitga va insonning hayotiga salbiy ta’sirini hisobga olmaydi. iqtisodiy o‘sish ishlab chiqarish natijalari va omillari nisbati bilan farqlanadi. birinchi shakli iqtisodiy resurslarning hajmini o‘sishi (ishlab chiqarish omillari) bilan xarakterlanadi, ya’ni yangi korxonalarni, elektr tarmoklari, yo‘llar qurilishi, foydalaniladigan yangi erlar, tabiiy va mehnat resurslarini va h.k. o‘zlashtirilishi. bu shakl ekstensiv iqtisodiy o‘sish nomini olgan. bu shakldagi iqtisodiy o‘sishda yaimni o‘sishi jonli va ijtimoiy mehnat hajmini o‘sishi hisobiga erishiladi, shu bilan birga jamiyatdagi mehnat unumdorligi o‘zgarmasdan qoladi. aytib o‘tilganidek, iqtisodiy o‘sishning o‘lchovi bo‘lib yaimni ma’lum bir davr ichida o‘sish jadalligi xizmat qiladi: υ = υt - υt-1 / υt-1, …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikki tarmoqli va ikki turdagi iqtisodiyot"

презентация powerpoint mavzu: ikki tarmoqli va ikki turdagi iqtisodiyot reja 9.1. ikki tarmoqli iqtisodiyotda rivojlanish tendensiyalari 9.2. ikki turdagi iqtisodiyotda iqtisodiy o‘sish 9.1 ikki tarmoqli iqtisodiyotda rivojlanish tendensiyalari iqtisodiy o‘sish kategoriyasi iqtisodiyot amal qilishining asosiy ko‘rsatkichlari jumlasiga kirgan holda, u real yalpi ichki mahsulotning yildan-yilga hajmining ko‘payishini yoki aniqroq qilib aytganda aholi jon boshiga real yalpi ichki mahsulot miqdorining oshishini ko‘rsatadi. “iqtisodiy rivojlanish” kategoriyasi “iqtisodiy o‘sish” bilan chambarchas bog‘liq ko‘p o‘lchamli va ko‘p qirrali ko‘rsatkich bo‘lib, mamlakatda ijtimoiy institsional va siyosiy o‘zgarishlar, aholining turmush darajasini, inson ehtiyojlarining qondirish darajasini ifodalaydi....

This file contains 28 pages in PPTX format (592.3 KB). To download "ikki tarmoqli va ikki turdagi iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: ikki tarmoqli va ikki turdagi i… PPTX 28 pages Free download Telegram