dala tajribalarining tarkibiy qismlari

DOCX 8 pages 35.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
7 –мавзу. дала тажрибаларининг таркибий қисмлари. 16-маъруза: суғориладиган шароитда ўтказиладиган дала. тажрибаларининг ўзига хос хусусиятлари. микроэлемент билан амалга ошириладиган дала тажрибалари суғориладиган шароитда ўтказиладиган дала тажрибаларининг ўзига хос хусусиятлари суғориладиган шароитда ўтказиладиган дала тажрибалари ўзининг бир мунча мураккаблиги билан бошқа турдаги дала тажрибалардан ажралиб туради. айниқса, агрокимёга оид дала тажрибаларни суғориладиган шароитда ўтказиш анча мураккабдир. чунки бундай тажрибаларда йул қўйилган арзимайдиган хато оқибатида битта белги билан фарқланиш принципи бузилиши мумкин. бу кўринишдаги дала тажрибаларни ўтказишда бутун тажриба майдонини бир текисда намланишига эришишга алоҳида эътибор қаратилади. тажриба майдончасидаги кичик нотекисликлар ҳам суғориш талабининг бузилишига, ва ўз навбатида ҳосилнинг турлича бўлишига сабаб бўлади. суғориладиган шароитларда ўтказиладиган дала тажрибаларда майдоннинг нишаблигини ҳисобга олиш жуда ҳам муҳимдир: нишаблик 0,01-0,02 дан ошмаслиги, яъни ҳар 100 м 1-2 м атрофида бўлиши керак. бир такрорликдан чиқаётган оқава сувни кейинги такрорликка киришга йўл қўймаслик суғориладиган шароитларда ўтказиладиган тажрибаларнинг бўлаклари иложи борича бир қатор қилиб жойлаштирилади. бундай тажрибаларнинг яна …
2 / 8
боғлиқдир. минерал ўғит турлари, шакллари ва меъёрларини ўрганиш бўйича ўтказиладиган дала тажрибаларининг тизимлари ўғит турлари бўйича. азотли, фосфорли ва калийли ўғитлар устида ўтказиладиган тадқиқотларда 1) 0; 2) n; 3) p; 4) k кўринишдаги тажриба тизими камлик қилади, албатта. чунки тупроқда бир пайтнинг ўзида бир нечта озиқ элементи танқис бўлиши мумкин. уч турдаги минерал ўғитларнинг таъсирини ўрганишда француз олими жорж вилл томонидан таклиф этилган «саккизлик тизими» дан фойдаланиш қўл келади: 1) 0; 2) n; 3) p; 4) np; 5) np; 6) nk; 7) pk; 8) npk. бу тизимни бошқа омиллар билан уйғунлаштириб қўллаш ҳам мумкин: 1. оддий ҳайдаш – ўғитсиз – суғоришсиз. 1. оддий ҳайдаш + ўғит. 1. оддий ҳайдаш + суғориш. 1. оддий ҳайдаш + ўғит + суғориш. 1. чуқур ҳайдаш – ўғитсиз – суғоришсиз. 1. чуқур ҳайдаш + ўғит. 1. чуқур ҳайдаш + суғориш. 1. чуқур ҳайдаш + ўғит + суғориш. «саккизлик тизим»нинг устунлиги барча турдаги ўғитларни уйғунлаштириш ва …
3 / 8
лик» тизими бўйича иш кўрилади: 1) 0; 2)nр ; 3)nk; 4) pк; 5) npk. тажрибанинг бу тизими вагнер тизими деб ҳам юритилади. митчерлих томонидан тавсия этилган 1)nр; 2)nk; 3) pк; 4) npk-кўринишдаги тизимда ўғитсиз вариант тушириб қолдирилган, қайсики тажрибада ўғитларнинг ижобий ёки салбий натижа беришини кўрсатиб бера олмайди. ўғит шакллари бўйича. дала тажрибаларида ўғит шаклини тўғри танлаш муҳим аҳамиятга эга. маълумки, азотли ўғитларнинг ўзи турли шаклларда (nh4no3, (nh4)2so4, nano3, ca(no3), co(nh2)2 ва ҳ.к.) ишлаб чиқарилади. бу ўғитларнинг айримлари физиологик жиҳатдан эса нордон, айримлари ишқорий бўлиб, тупроқ хусусиятлари ва ўсимликларнинг озиқланишига турлича таъсир кўрсатади. одатда ўғит турлари устидаги дала тажрибалардан кейин ўғит шакллари устидаги тажрибалар ўтказилади. ўғит шакллари устида ўтказиладиган тажрибаларда аввалам бор назорат варианти вазифасини бажарадиган фон тўғри танланиши лозим. дала тажрибаларининг унумдорлик жиҳатдан бир жинсли бўлган мойдонда ўтказилишига ва ўғитни бир текис тақсимланишига катта эътибор берилади. ўғит шакллари бўйича ўтказиладиган дала тажрибалари тизимларига қуйидаги мисолларни келтириш мумкин: i. калийли …
4 / 8
ашмаси: аммиакли селитра, оддий суперфосфат, калий тузи); 3) npk 2-вариантга эквивалент миқдорда концентрланган ўғитлар аралашмаси: мочевина, қўш суперфосфат, калий хлорид; 4) аммофос + nk (оддий ўғитлар аралашмаси); 5) қўш суперфосфат + nk (оддий ўғитлар аралашмаси). ўғит меъёрлари бўйича. ўғит турлари ва шакллари ўрганиладиган дала тажрибаларида минерал ўғитлар ўртача меъёрда қўлланилади. республикамизда ўғит таъминоти йилдан-йилга яхшиланиб бораётган бўлсада, қишлоқ хўжалигининг ўғитга бўлган эҳтиёжи тўла қопланди деб айтиб бўлмайди. шу сабабдан ҳам ўғитларнинг ҳар бир килограммини тежаб-тергаб ишлатиш муҳим вазифа ҳисобланади. турли экинларнинг ўғитга бўлган талабчанлигини фақат ўғит меъёрлари устида дала тажрибаларини ўтказиш асосида ҳал қилинади. ўғит меъёрлари устида ўтказиладиган дала тажрибаларида учта муаммо қўйилиши мумкин: 1. ўғитнинг қайси меъёрида озиқ модда бирлиги максимал самарадорликни намоён қилади? 2. қайси ўғит меъёрида ҳосилдорлик энг юқори кўрсаткичга эга бўлади? 3. қайси ўғит меъёри хўжалик нуқтаи-назаридан фойдали ҳисобланади? ўғит меъёрларини ўрганиладиган тажрибаларларда фонни тўғри танлаш муҳим аҳамиятга эга. олинадиган натижаларни таққослаш учун тажриба тизимига ўғитсиз …
5 / 8
сб этади. картошкага калийни қўллаш бўйича дала тажрибасининг тизими қўйидагича бўлиши мумкин: 1. фон (калийсиз): 2. фон + ксl-кузги шудгор остига: 3. фон + кcl- эрта баҳорда тупроқда ишлаш даврида. азотли ўғитлар самарадорлигини аниқлашда тажриба тизимини қўйдагича тузиш мумкин: 1) pk-ўғитлашда: 2) npk –асосий ўғитлашда: 3) pk–асосий ўғитлашда+n қўшимча озиқлантиришишда: 4) pk- асосий ўғитлашда +1/2 n асосий ўғитлашда +1/2 n озиқлантиришда. микроэлемент билан амалга ошириладиган дала тажрибалари ўғит қўллаш муддатлари билан боғлиқ тажрибаларда ўғит меъёрига жиддий эътибор берилади. масалан, ўғитлар қатор ораларига ёки уясига бериладиган бўлса, юқори меъёрдаги ўғитлар яхши самара бермайди. бундай тажрибаларда тажриба тизимига қўшимча равишда кам меъёрда (сочма усулдагидан 3-4- марта кам) ўғит бериладиган вариантлар ҳам киритилади: 1) nk (фон); 2) фон+р60 (сочма); 3) фон+р20 (сочма); 4) фон+р20 (қатор орасига). маълумки, қишлоқ хўжалик экинлари ҳосилдорлигида в, zn, сu, мn, co mo каби микроэлементларнинг аҳамияти катта. бу элементлар турли тупроқларда турли миқдорда учраб, уларнинг қўлланилиши айрим тупроқларда юқори …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dala tajribalarining tarkibiy qismlari"

7 –мавзу. дала тажрибаларининг таркибий қисмлари. 16-маъруза: суғориладиган шароитда ўтказиладиган дала. тажрибаларининг ўзига хос хусусиятлари. микроэлемент билан амалга ошириладиган дала тажрибалари суғориладиган шароитда ўтказиладиган дала тажрибаларининг ўзига хос хусусиятлари суғориладиган шароитда ўтказиладиган дала тажрибалари ўзининг бир мунча мураккаблиги билан бошқа турдаги дала тажрибалардан ажралиб туради. айниқса, агрокимёга оид дала тажрибаларни суғориладиган шароитда ўтказиш анча мураккабдир. чунки бундай тажрибаларда йул қўйилган арзимайдиган хато оқибатида битта белги билан фарқланиш принципи бузилиши мумкин. бу кўринишдаги дала тажрибаларни ўтказишда бутун тажриба майдонини бир текисда намланишига эришишга алоҳида эътибор қаратилади. тажриба майдончасидаги кичик нотекисли...

This file contains 8 pages in DOCX format (35.2 KB). To download "dala tajribalarining tarkibiy qismlari", click the Telegram button on the left.

Tags: dala tajribalarining tarkibiy q… DOCX 8 pages Free download Telegram